Από την επιστήμη στην υπερβολή
Το διαστρικό αντικείμενο 3I/ATLAS (γνωστό και ως C/2019 Y4) προστέθηκε πρόσφατα στη μικρή λίστα των σωμάτων που έχουν φτάσει στο Ηλιακό Σύστημα από άλλους αστρικούς χώρους — μετά το ‘Oumuamua και το Borisov.
Η ανακάλυψή του προκάλεσε φυσιολογικά το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, καθώς πρόκειται για ένα από τα σπανιότερα φαινόμενα στην αστρονομία.
Ωστόσο, όπως συχνά συμβαίνει στη σημερινή εποχή των κοινωνικών δικτύων, η επιστημονική περιέργεια μετατράπηκε γρήγορα σε θεωρία μυστηρίου.
Οι “επτά πίδακες” και η Μεγάλη Πυραμίδα
Αφορμή στάθηκε μια αναφορά του διάσημου αστρονόμου Avi Loeb και άλλων ερευνητών, οι οποίοι κατέγραψαν επτά πίδακες εκπομπής υλικού από τον 3I/ATLAS. Από εκεί, η διαδικτυακή κοινότητα των UFO θεώρησε πως οι πίδακες αυτοί σχηματίζουν γωνίες παρόμοιες με εκείνες της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας.
Η σύμπτωση ότι το αντικείμενο θα είναι ορατό πάνω από την Πυραμίδα την παραμονή των Χριστουγέννων — ημερομηνία που για τους αρχαίους Αιγυπτίους συμβόλιζε την “κοσμική αναγέννηση” — έριξε λάδι στη φωτιά.
Κάποιοι άρχισαν να υποστηρίζουν ότι ο 3I/ATLAS είναι μήνυμα από τον Σείριο ή ακόμη και “το αστέρι της Αποκάλυψης”.
Από παρατήρηση σε αφήγημα
Οι αστρονόμοι Frank Niebling και Michael Buchner από την Ισπανία φωτογράφισαν τον κομήτη χρησιμοποιώντας τηλεσκόπιο TEC 140/f5 και κάμερα ASI 6200MM, καταγράφοντας την ουρά και τους πίδακες.
Η χρήση ερασιτεχνικού εξοπλισμού ερμηνεύτηκε από κάποιους συνωμοσιολόγους ως “απόδειξη συγκάλυψης”, επειδή “η NASA και το James Webb δεν έδειξαν τίποτα”.
Έτσι, μια φυσική παρατήρηση έγινε θεολογικό και αποκρυφιστικό αφήγημα — με γωνίες, συμβολισμούς και υπονοούμενα περί “επτά κεφαλών και δέκα κεράτων του Θηρίου”.
Η ψυχολογία του μύθου
Η υπόθεση του 3I/ATLAS αποκαλύπτει πόσο εύκολα το άγνωστο μετατρέπεται σε θρύλο.
Όταν ένα επιστημονικό φαινόμενο φτάσει στα social media, χάνει τα όριά του:
Οι αριθμοί αποκτούν μυστικιστική σημασία.
Οι ημερομηνίες συνδέονται με αρχαία σύμβολα.
Και οι ειδικοί μετατρέπονται σε ύποπτα πρόσωπα ενός “σχεδίου”.
Ο Avi Loeb, γνωστός για τις ριζοσπαστικές του θεωρίες περί εξωγήινης τεχνολογίας, γίνεται έτσι ήρωας ή “πιόνι”, ανάλογα με το ποιος αφηγείται την ιστορία.
Τι υπάρχει πραγματικά πίσω από τον 3I/ATLAS
Επιστημονικά, ο 3I/ATLAS δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένας διαστρικός κομήτης με ασυνήθιστη δραστηριότητα — ένα σπάνιο, αλλά φυσικό φαινόμενο. Οι “επτά πίδακες” εξηγούνται από διαφορές στη σύσταση του πάγου και την ηλιακή ακτινοβολία που εξατμίζει τμήματα του πυρήνα.
Η ευθυγράμμιση με τη Μεγάλη Πυραμίδα είναι γεωμετρική σύμπτωση — οι πιθανότητες για μια τέτοια οπτική ευθυγράμμιση είναι μικρές, αλλά όχι μηδενικές.
Το βέβαιο είναι ότι ο κομήτης δεν στάλθηκε από τον Σείριο, και κανένα διαστημικό πρόγραμμα δεν αποκρύπτει φωτογραφίες. Το υπόλοιπο είναι η γοητεία του μύθου που αναζητά νόημα στο χάος του διαστήματος.
Όταν ο μύθος ταξιδεύει πιο γρήγορα από το φως
Η υπόθεση 3I/ATLAS δείχνει πως ο συνδυασμός επιστήμης, συμβολισμού και διαδικτύου μπορεί να δημιουργήσει μια νέα μορφή “θρησκείας του Διαστήματος”.
Ένα αφήγημα που γεμίζει με νόημα το άγνωστο, ακόμη κι αν αυτό το νόημα είναι φανταστικό.
Ίσως, τελικά, ο αληθινός καθρέφτης δεν είναι το τηλεσκόπιο αλλά το βλέμμα μας: το πώς προβάλλουμε πάνω στα άστρα την ανάγκη μας να δούμε κάτι “μεγαλύτερο από εμάς”.
Α.Β
Πηγές:
- Harvard CfA – Avi Loeb publications
- Space.com – Interstellar Object 3I/ATLAS
- Philenews.com – Ο κομήτης 3I/ATLAS από το υπερπέραν
- NASA JPL – Small Body Database
- thebigtheone.com – Στάλθηκε το 3I/ATLAS στο Ηλιακό Σύστημα από τους κατασκευαστές των πυραμίδων;