Παρέμβαση με βαρύτητα από τη Wall Street
Σαφές μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Bank of America, Brian Moynihan, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Federal Reserve θα έχει άμεσο και σκληρό κόστος από τις αγορές.
«Η αγορά θα τιμωρήσει τους ανθρώπους αν δεν έχουμε μια ανεξάρτητη Fed», δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στην εκπομπή Face the Nation with Margaret Brennan, τονίζοντας ότι αυτό αποτελεί κοινή γνώση στους οικονομικούς κύκλους.
Η Fed στο επίκεντρο πολιτικής πίεσης
Η παρέμβαση Μόινιχαν έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα επικρίνει για τη νομισματική πολιτική.
Η Fed, ως κεντρική τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών, καθορίζει τα βασικά επιτόκια. Τον Δεκέμβριο προχώρησε στην τρίτη συνεχόμενη μείωση επιτοκίων, φέρνοντας το επιτόκιο ομοσπονδιακών κεφαλαίων στο εύρος 3,5% – 3,75%, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022.
Από την πανδημία στον πληθωρισμό
Τα επιτόκια είχαν μειωθεί σχεδόν στο μηδέν κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19, όμως από το 2022 ακολούθησε επιθετικός κύκλος αυξήσεων με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού. Η πρόσφατη αποκλιμάκωση σηματοδοτεί αλλαγή φάσης, χωρίς ωστόσο να αίρει τους κινδύνους.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος της Fed αποκτά δυσανάλογο πολιτικό βάρος – κάτι που ο Μόινιχαν θεωρεί προβληματικό.
«Υπερβολική εμμονή με τη Fed»
Ο επικεφαλής της Bank of America αναγνώρισε ότι ο Τραμπ διαθέτει «εξαιρετικούς υποψηφίους» για να διαδεχθούν τον Πάουελ όταν λήξει η θητεία του τον Μάιο του 2026. Παρ’ όλα αυτά, προειδοποίησε ότι υπάρχει σήμερα μια επικίνδυνη υπερβολική εστίαση στη Fed.
Όπως τόνισε, η αμερικανική οικονομία δεν κινείται από τις αποφάσεις μιας επιτροπής επιτοκίων, αλλά από τον ιδιωτικό τομέα: επιχειρηματίες, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, επαγγελματίες και εργαζόμενους.
«Η ιδέα ότι κρεμόμαστε από το αν η Fed θα μετακινήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης δείχνει ότι έχουμε ξεπεράσει το όριο», υπογράμμισε.
Νομικά όρια στην προεδρική εξουσία
Παρότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ διορίζει τον πρόεδρο της Fed με έγκριση της Γερουσίας, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα είναι θεσμικά ανεξάρτητη. Δεν υπάρχει νομικό προηγούμενο που να επιτρέπει στον πρόεδρο να απολύσει τον επικεφαλής της χωρίς σοβαρό λόγο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει από το 1935 αναγνωρίσει το δικαίωμα του Κογκρέσου να προστατεύει ανεξάρτητες αρχές από πολιτικές παρεμβάσεις. Μάλιστα, σε πρόσφατη απόφαση επέτρεψε στον Τραμπ να απολύσει μέλη άλλων ομοσπονδιακών συμβουλίων, εξαιρώντας ρητά τη Fed, την οποία χαρακτήρισε «μοναδικά δομημένη, σχεδόν ιδιωτική οντότητα».
Σταθερότητα αντί πολιτικού ελέγχου
Ο Μόινιχαν ξεκαθάρισε ότι η Fed έχει κρίσιμο ρόλο στη σταθεροποίηση της οικονομίας, αλλά ακριβώς γι’ αυτό δεν πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
«Δεν θα έπρεπε να γνωρίζετε ότι υπάρχουν», είπε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το ιδανικό μοντέλο μιας κεντρικής τράπεζας που λειτουργεί αθόρυβα, μακριά από την καθημερινή πολιτική σύγκρουση.
Το μήνυμα των αγορών είναι ξεκάθαρο
Η προειδοποίηση του CEO της Bank of America δεν είναι θεωρητική. Αγγίζει τον πυρήνα της εμπιστοσύνης πάνω στην οποία στηρίζεται το δολάριο, οι αγορές και η αμερικανική οικονομική ισχύς.
Η ανεξαρτησία της Fed δεν είναι τεχνοκρατική λεπτομέρεια. Είναι στρατηγικό θεμέλιο. Και όπως υπενθυμίζει ο Μόινιχαν, αν αυτό το θεμέλιο ραγίσει, οι αγορές δεν θα συγχωρήσουν κανέναν.