Ήταν μια ταραχώδης χρονιά στις παγκόσμιες αγορές εξαιτίας της πανδημίας όμως για τους ξένους που επένδυσαν στην Τουρκία ήταν μια καταστροφή καθώς βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγαλύτερες και πιο επώδυνες συνέπειες.
Η πτώση της λίρας ήταν η μεγαλύτερη στις αναδυόμενες αγορές μετά το πέσο της Αργεντινής. Την ίδια ώρα οι τουρκικές ρυθμιστικές αρχές αποτέλεσαν έναν διαρκή πονοκέφαλο για τους επενδυτές με παρεμβάσεις στην αγορά που οδήγησαν σε ρεκόρ εκροών. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ήταν επίσης τεράστιοι εξαιτίας της στάσης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, τις συγκρούσεις στη Συρία, τη Λιβύη, τον ρόλο της Αγκυρας στην σύγκρουση Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν αλλά και την αγορά των s400.
Οι καταστροφικές συνέπειες και η μαζική έξοδος των ξένων επενδυτών οδήγησε στην στροφή του Νοεμβρίου, με την αναθεώρηση της διαχείρισης της τουρκικής οικονομίας και με πλήθος δεσμεύσεων για αποφάσεις φιλικές προς τους επενδυτές. Μετά τις πολλαπλές ανατροπές του 2020, αυτό που χρειάζεται η χώρα – και οι επενδυτές στη συνέχεια είναι ισχυρές οικονομικές πολιτικές, καλές διεθνείς σχέσεις και ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών, δήλωσε ο διαχειριστής της RAM Capital SA Ogeday Topcular.
«Ακόμα κι αν συμβούν αυτά τα πράγματα, θα ήταν μια μακροπρόθεσμη διαδικασία και συνεχής προσπάθεια για την αποκατάσταση της ζημίας στην αξιοπιστία», δήλωσε ο Topcular. «Το 2021 θα είναι μια χρονιά παρακολούθησης της τήρσης αυτών των δεσμεύσεων».
Η πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας
Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποσχέθηκε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών μετά την αποχώρηση του γαμπρού καιτσάρου του οικονομικού του Μπεράτ Αλμπαϊράκ και της απομάκρυνσης του κυβερνήτη της κεντρικής τράπεζας Μουράτ Ουσάλ, ακόμα κι αν αυτό ήταν ένα πικρό χάπι. Αυτό προκάλεσε ράλι στο χρηματιστήριο, αλλά οι επενδυτές θα παραμείνουν επιφυλακτικοί βραχυπρόθεσμα καθώς θέλουν να δουν έργα και όχι λόγια. Οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου ότι η χώρα θα χρειαστεί να «καταπιεί ένα πικρό χάπι» και «θα επικεντρωθεί περισσότερο στην απόκτηση εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας στις οικονομικές της πολιτικές» ακολουθήθηκαν από απότομη αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα. Τα παραπάνω βοήθησαν στην ανάκαμψη της τουρκικής λίρας, ανέκτησαν μέρος της χαμένης αξιοπιστίας της κεντρικής τράπεζας και αύξησαν τις ελπίδες ότι αυτή η στροφή πολιτικής του Ερντογάν είναι ειλικρινής. Πολλοί φοβούνται όμως ότι ο Ερντογάν δεν θα αργήσει να επιστρέψει στον «παλιό του εαυτό».
Η ιστορία έχει δείξει, όπως προειδοποιεί, πως οι «στροφές» προς την ορθόδοξη προσέγγιση της πολιτικής στην Τουρκία δεν διαρκούν περισσότερο από 1-2 χρόνια, προτού επιστρέψουν και πάλι οι ισχυρές πιέσεις στο εγχώριο νόμισμα, προκαλώντας την αντιστροφή του λεγόμενου «επιτοκιακού διαδρόμου» και άρα της στάσης της κεντρικής τράπεζας.
Οι μακροοικονομικές ανισορροπίες παραμένουν ανησυχητικές, σύμφωνα με τον Paul Greer, διαχειριστή της Fidelity International στο Λονδίνο . Οι επενδυτές είναι επιφυλακτικοί για την στροφή στην τουρκική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική τα τελευταία χρόνια λέει ο Cristian Maggio, επικεφαλής των αναδυόμενων αγορών της TD Securities στο Λονδίνο. Η τουρκική κεντρική τράπεζα μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια σε μια συμβατική απάντηση στον πληθωρισμό.
Ωστόσο, «τελικά, πιστεύω ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν θα προσπαθήσει να επαναφέρει τη νομισματική πολιτική» ώστε να είναι ευνοϊκή και υπέρ της ανάπτυξης, ακόμη και αν αυτό απειλεί τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών, δήλωσε ο Maggio. Προέβλεψε ότι οι επενδυτές θα μπορούσαν να παρατηρήσουν μια αλλαγή στην κατεύθυνση της πολιτικής στο δεύτερο εξάμηνο του 2021.
Συναλλαγματικά Aποθεματικά
Η Τουρκία έχει ξοδέψει τα αποθεματικά της σε ξένο νόμισμα γρηγορότερα από οποιαδήποτε άλλη σημαντική αναπτυσσόμενη οικονομία φέτος. Η ανάκαμψη απαιτεί είτε υψηλότερα επιτόκια είτε ένα κλίμα αισιοδοξίας που θα οδηγήσει σε εισροές ξένου κεφαλαίου.
Οι τουρκικές αρχές ενδέχεται να επικεντρωθούν στην ενίσχυση των συναλλαγματικών αποθεματικών κατά τη διάρκεια περιόδων αντοχής της λίρας και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης με τους επενδυτές μέσω ρυθμίσεων σε μια προσπάθεια προσέλκυσης κεφαλαίων λέει ο Phoenix Kalen, διευθυντής στρατηγικής αναδυόμενων αγορών της Societe Generale SA στο Λονδίνο.
Πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός παρέμεινε διψήφιος κατά τη διάρκεια του έτους, εξαιτίας της αδύναμης λίρας και ανέβηκε περισσότερο από το αναμενόμενο τον Νοέμβριο, αυξάνοντας την πίεση στον κεντρικό τραπεζίτη.
«Ο πληθωρισμός παραμένει ένα αγκάθικαι η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας είναι επίσης κάτι που κανείς δεν πρέπει να θεωρήσει δεδομένο», δήλωσε ο Maggio της TD Securities. Έως τις 4 Δεκεμβρίου, οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα κατοίκων της Τουρκίας είχαν αυξηθεί σχεδόν κατά 19% φέτος σε 231 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας. Αυτό ακολουθεί ένα άλμα 20% το 2019, ακόμη και όταν ο Ερντογάν προέτρεψε τους πολίτες να χρησιμοποιούν το τοπικό νόμισμα για συναλλαγές και επενδύσεις.