Νότης Μαριάς, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ- Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής, notismarias@gmail.com
Οι τεράστιες αγροτικές κινητοποιήσεις ανέδειξαν με εξαιρετικά σαφή τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι αγρότες ως συνέπεια του αλόγιστου ανοίγματος της ευρωπαϊκής οικονομίας στις αθρόες εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από τρίτες χώρες λόγω της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης την οποία με θρησκευτική ευλάβεια προώθησε το ιερατείο των Βρυξελλών ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Βασική συνταγή ήταν η εγκατάλειψη της θεμελιώδους αρχής της κοινοτικής προτίμησης η οποία προστάτευε τους ευρωπαίους αγρότες και αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της ΚΑΠ.
Ταυτόχρονα όπως τόνισα σε ομιλία μου στις 26/1/2017 ενώπιον της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες δέχθηκαν ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου (www.notismarias.gr 31/1/2017).
Την παραπάνω εκρηκτική κατάσταση για την ευρωπαϊκή γεωργία επιδείνωσαν οι κοστοβόρες πολιτικές που επέβαλε η νέα ΚΑΠ για την πράσινη ανάπτυξη καθώς επίσης η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η συνακόλουθη απαγόρευση εισαγωγής του πάμφθηνου ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου που ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας καθώς και η απελευθέρωση των εισαγωγών ουκρανικών αγροτικών προϊόντων.
Αίφνης και μετά τις τεράστιες κινητοποιήσεις των Γάλλων αγροτών και τα μπλόκα ο Μακρόν «ανακάλυψε» ότι υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός έναντι των Γάλλων αγροτών από τις αθρόες αδασμολόγητες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από την Ουκρανία, την Αφρική, αλλά και τη Λατινική Αμερική και άρχισε να ψελλίζει διάφορα δήθεν μέτρα για την προστασία της γαλλικής αγροτικής οικονομίας (www.lemonde.fr/en 1/2/2024).
Και όμως από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 ο Μακρόν και το νεοφιλελεύθερο ιερατείο των Βρυξελλών ήταν θιασώτες της αθρόας εισαγωγής αγροτικών προϊόντων από τρίτες χώρες.
Ειδικότερα τον Μάρτιο του 2015 μετά από πρόταση της Κομισιόν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Έκθεση του τότε ευρωβουλευτή και σημερινού Προέδρου της Πολωνού Andrzej Duda για τις ενωσιακές δασμολογικές ποσοστώσεις (A8-0052/2014) την οποία καταψήφισα μαζί με πολλούς Γάλλους ευρωβουλευτές μεταξύ των οποίων ήταν και ο Μελανσόν τονίζοντας ότι «το άνοιγμα ορισμένων ενωσιακών δασμολογικών ποσοστώσεων για το βόειο κρέας υψηλής ποιότητας, το χοίρειο κρέας, το κρέας πουλερικών, το σιτάρι και το σμιγάδι, μετά βεβαιότητας, θα ζημιώσει τους φτωχοποιημένους από τη λιτότητα κτηνοτρόφους και αγρότες της Ε.Ε. και ειδικότερα των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου» (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Πλήρη Πρακτικά www.europarl.europa.eu 11/3/2015)
Ακολούθησε η έναρξη διαπραγματεύσεων της ΕΕ για τη σύναψη Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών με Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία για την οποία σε παρέμβασή μου στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 21/1/2016 τόνισα ότι «θα οδηγήσει στην εξάλειψη των τελωνειακών δασμών, με αποτέλεσμα η Ένωση να πλημμυρίσει από εισαγόμενα γεωργικά κτηνοτροφικά και γαλακτοκομικά προϊόντα, σε μια περίοδο που οι Έλληνες αγρότες, οι Γάλλοι και οι υπόλοιποι αγρότες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνουν κυριολεκτικά αγώνα επιβίωσης» (Πρακτικά www.europarl.europa.eu 21/1/2016).
Μετά πήρε σειρά η εμπορική συμφωνία EΕ-Mercosur για την οποία επισήμανα στις 10 Μαΐου 2016 μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι «θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τον αγροτικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την αγροτοσυνδικαλιστή οργάνωση COPA-COGECA. Συγκεκριμένα, οι χώρες του Mercosur είναι ήδη εξαγωγείς αγροτοδιατροφικών προϊόντων προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το 86% των ευρωπαϊκών εισαγωγών να αντιστοιχεί σε βόειο κρέας και το 70% σε κρέας πουλερικών. Επιπλέον, οι εισαγωγές από τις χώρες του Mercosur δεν συνάδουν με τα υψηλά ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχει ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων καθώς στην Αργεντινή κυκλοφορεί κρέας κλωνοποιημένων ζώων. Τέλος, ο αγροτικός τομέας θα χάσει 7 δισεκατομμύρια ευρώ» (Πρακτικά www.europarl.europa.eu 10/5/2016).
Και καθώς η ΕΕ είχε πάρει φόρα ακολουθώντας τον κατήφορο του νεοφιλελευθερισμού και της απελευθέρωσης του παγκοσμίου εμπορίου οι Βρυξέλλες προχώρησαν στη δρομολόγηση της «σύναψης της Συνολικής Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας ΕΕ-Καναδά» της γνωστής CETA η οποία απασχόλησε την Ελλάδα κυρίως για το ζήτημα της φέτας. Μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15/2/2017 επισήμανα ότι «ευθύς εξαρχής είχα τοποθετηθεί ενάντια στη συμφωνία της CETA» και γι` αυτό και την καταψήφισα μιας και θεωρούσα «ότι η CETA είναι μία συμφωνία, η οποία καταστρέφει την ευρωπαϊκή γεωργία, καταστρέφει την ελληνική γεωργία, δεν προστατεύει τα προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, όπως είναι η ελληνική φέτα και οι ελιές Καλαμών, ανοίγει το δρόμο στα Γενετικώς Μεταλλαγμένα» (Πρακτικά www.europarl.europa.eu 15/2/2017).
Κατόπιν σειρά είχε το άνοιγμα των ευρωπαϊκών συνόρων στα αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα της Ουκρανίας. Στο πλαίσιο αυτό ο Πολωνός ευρωβουλευτής Jarosław Wałęsa, μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και γιος του ηγέτη της αλληλεγγύης Λεχ Βαλέσα με Έκθεσή του εισηγήθηκε την «εφαρμογή προσωρινών αυτόνομων εμπορικών μέτρων για την Ουκρανία» (A8-0193/2017). Την Έκθεση αυτή καταψήφισα στις 4/7/2017 όπως επισήμανα «γιατί βλάπτει την εθνική οικονομία ορισμένων χωρών που βρίσκονται σε οικονομική κρίση, όπως η Ελλάδα. Εν προκειμένω, οι ευρωπαίοι αγρότες και κυρίως οι Έλληνες αγρότες θα αντιμετωπίσουν έναν αθέμιτο ανταγωνισμό και στα θέματα των σιτηρών και στα ζητήματα που έχουν σχέση με την αμπελουργία. Ακόμη και μέλι, πάμφθηνο αλλά αμφιβόλου ποιότητας, εισάγεται στην Ελλάδα από την Ουκρανία. Επιπλέον, η συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ουκρανίας θα διαλύσει και τον κτηνοτροφικό τομέα στην Ελλάδα. Θα έχουμε αθρόα εισαγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων -αμφιβόλου πάντα ποιότητας- και κρέατος, και έτσι οι Έλληνες κτηνοτρόφοι οι οποίοι αντιμετωπίζουν ήδη πάρα πολλά προβλήματα, λόγω της φτωχοποίησης που έχει επέλθει με το μνημόνιο, θα βρεθούν σε ακόμη δυσμενέστερη θέση». (Πρακτικά www.europarl.europa.eu 4/7/2017).
Τέλος στις 16/1/2018 με παρέμβασή μου στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αντιτάχθηκα στη συμφωνία ΕΕ-χωρών Μεσημβρινής Αφρικής, καθώς επέτρεπε στις χώρες αυτές «να εξάγουν προς την Ευρώπη εμπορικά προϊόντα, αγροτικά προϊόντα, ακόμη και φέτα διαλύοντας έτσι την αγροτική παραγωγή της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», επισημαίνοντας επιπλέον ότι «χρειάζονται πολύ συγκεκριμένα μέτρα και φυσικά δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη με την ΤΤΙΡ, με την CETA, με όλες αυτές τις εμπορικές συμφωνίες που διαλύουν την αγροτική οικονομία του Ευρωπαϊκού Νότου» (Πρακτικά www.europarl.europa.eu 16/1/2018).
Τελικά ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον.
Όμως παρά τις παραπάνω τεράστιες ευθύνες της ΕΕ τελικά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνεδρίασε στις Βρυξέλλες την 1η Φεβρουαρίου 2024 διέθεσε 50 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, 2 δισ. ευρώ στην Τουρκία και ψίχουλα για τους ευρωπαίους αγρότες που βρίσκονται στα μπλόκα.