Ερντογάν: «Η Κωνσταντινούπολη είναι οθωμανική κληρονομιά» – Νέα μηνύματα από την επέτειο της Άλωσης

Η επέτειος της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης αποτέλεσε και φέτος πεδίο έντονων συμβολισμών στην Τουρκία, με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να στέλνει νέο πολιτικό μήνυμα μέσω των εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν για τη συμπλήρωση 573 ετών από την κατάληψη της Βασιλεύουσας από τα οθωμανικά στρατεύματα του Μωάμεθ Β΄.

Στις δηλώσεις του, οι οποίες αναπαράχθηκαν ευρέως από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Κωνσταντινούπολη αποτελεί «οθωμανική κληρονομιά» και αναπόσπαστο τμήμα της τουρκικής ιστορικής ταυτότητας, τονίζοντας ότι η πόλη διατηρεί τη σημασία της ως σύμβολο ισχύος και συνέχειας του τουρκικού έθνους.

Οι δηλώσεις Ερντογάν

Κατά τη διάρκεια των επετειακών εκδηλώσεων, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στην Άλωση του 1453 ως μία από τις σημαντικότερες στιγμές της τουρκικής ιστορίας, υπογραμμίζοντας ότι η Κωνσταντινούπολη παραμένει, κατά την τουρκική προσέγγιση, ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της οθωμανικής κληρονομιάς.

Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κύκλοι που δεν έχουν αποδεχθεί ιστορικά την Άλωση, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της Άγκυρας περί της ιστορικής και πολιτιστικής συνέχειας μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας. Οι δηλώσεις του προβλήθηκαν εκτενώς από φιλοκυβερνητικά και εθνικά τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρουσίασαν την επέτειο ως γεγονός ιδιαίτερης σημασίας για την εθνική μνήμη της χώρας.

Η Άλωση στον πυρήνα του πολιτικού αφηγήματος

Τα τελευταία χρόνια, η επέτειος της Άλωσης έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη δημόσια ρητορική της τουρκικής ηγεσίας. Η κυβέρνηση Ερντογάν χρησιμοποιεί συστηματικά ιστορικά γεγονότα της οθωμανικής περιόδου ως στοιχεία ενίσχυσης της εθνικής ταυτότητας και της πολιτικής αφήγησης που προβάλλεται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κωνσταντινούπολη παρουσιάζεται ως το κορυφαίο σύμβολο της οθωμανικής κληρονομιάς, ενώ η Άλωση του 1453 εξακολουθεί να κατέχει κεντρική θέση στις επίσημες επετειακές εκδηλώσεις του τουρκικού κράτους.

Παράλληλα, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος το 2020 θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως μία ακόμη κίνηση με έντονο συμβολικό χαρακτήρα, συνδεδεμένη με την ανάδειξη της οθωμανικής ιστορικής παρακαταθήκης.

Η ιστορική διάσταση της Κωνσταντινούπολης

Η Κωνσταντινούπολη υπήρξε επί περισσότερο από μία χιλιετία η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γνωστής ιστορικά ως Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από την ίδρυσή της από τον Μέγα Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ. έως την Άλωση του 1453, αποτέλεσε το σημαντικότερο πολιτικό, πνευματικό και θρησκευτικό κέντρο της Ορθοδοξίας.

Στην καρδιά αυτής της ιστορικής διαδρομής βρίσκεται η Αγία Σοφία, το εμβληματικό μνημείο που οικοδομήθηκε τον 6ο αιώνα επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού και λειτούργησε επί σχεδόν χίλια χρόνια ως ο κεντρικός ναός της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης.

Η Αγία Σοφία δεν αποτελεί απλώς ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα παγκόσμιας κληρονομιάς. Για εκατομμύρια Ορθοδόξους σε ολόκληρο τον κόσμο παραμένει το ιστορικό σύμβολο της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ο ναός που ταυτίστηκε με τη θρησκευτική και πνευματική ακτινοβολία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Υπήρξε η Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και το κορυφαίο κέντρο της Ορθοδοξίας για αιώνες, πριν από την Άλωση και τη μετατροπή της σε μουσουλμανικό τέμενος από τους Οθωμανούς.

Η ιστορική της ταυτότητα ως χριστιανικού ναού και κορυφαίου μνημείου της Ορθοδοξίας παραμένει αναπόσπαστο μέρος της παγκόσμιας ιστορικής μνήμης, ανεξάρτητα από τις μεταγενέστερες χρήσεις και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις που συνεχίζουν να την περιβάλλουν μέχρι σήμερα.

Ένα μνημείο που ξεπερνά τα σύνορα

Οι δηλώσεις Ερντογάν επαναφέρουν στο προσκήνιο μια ιστορική συζήτηση που ξεπερνά τα όρια της σύγχρονης πολιτικής. Η Κωνσταντινούπολη αποτελεί αναμφίβολα μέρος της τουρκικής πραγματικότητας εδώ και αιώνες, αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της ελληνικής, βυζαντινής και ορθόδοξης ιστορικής κληρονομιάς. Και αν η Άλωση του 1453 σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής, η Αγία Σοφία εξακολουθεί να υπενθυμίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διαδραμάτισε ως η Μεγάλη Εκκλησία της Ορθοδοξίας και ως ένα από τα σπουδαιότερα χριστιανικά μνημεία που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Πηγές: Daily Sabah, Hürriyet Daily News