Η απόφαση του Σολτς για την αποστολή γερμανικών τανκς ανατρέπει τη μακρά σχέση της Γερμανίας με τη Ρωσία

Η καγκελάριος διέσωσε τη φήμη της χώρας του στους συμμάχους της, ενώ ανέτρεψε τη σχέση της με τη Μόσχα

Τελικά το έκανε.

Γράφει η Judy Dempsey

Μετά από μήνες αμφιταλαντεύσεων, ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι η Γερμανία θα στείλει δεκατέσσερα άρματα μάχης Leopard 2 στην Ουκρανία. Θα επιτρέψει επίσης στις ευρωπαϊκές χώρες που αγόρασαν τα άρματα να τα στείλουν στο Κίεβο.

Αφού αντιμετώπισε συνεχείς πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από πολλούς από τους Ευρωπαίους συμμάχους της Γερμανίας, ο Σολτς έβαλε τέλος σε ένα κεφάλαιο της δεκατριών μηνών ηγεσίας του που κινδύνευε να απομονώσει τη Γερμανία, να διχάσει την Ευρώπη και να βλάψει σοβαρά τις σχέσεις του Βερολίνου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μιλώντας στη Bundestag, ο Σολτς δήλωσε ότι η απόφασή του ήταν απολύτως συνεπής με τις προηγούμενες ενέργειές του. Η Γερμανία, δήλωσε, δεν ήθελε να κλιμακωθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, κάτι που η Ρωσία ισχυρίστηκε ότι θα ήταν συνέπεια της αποστολής αρμάτων μάχης. Για το λόγο αυτό, δεν ήταν διατεθειμένος να επιτρέψει σε άλλες χώρες να προμηθεύσουν τα άρματα μάχης Leopard 2 ή να προχωρήσει μόνος του χωρίς την κάλυψη των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απόφαση του προέδρου Τζο Μπάιντεν να στείλει τριάντα ένα άρματα μάχης M1 Abrams στην Ουκρανία στέρησε από τον Σολτς κάθε άλλη δικαιολογία.

Τώρα έρχεται το επόμενο κεφάλαιο της καγκελαρίου. Και δεν θα είναι μια απλή αφήγηση, ακόμη και σε σύγκριση με την προηγούμενη – για δύο λόγους.

Ο ένας λόγος είναι οι επιπτώσεις στο εσωτερικό του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) του Σολτς. Η αριστερή πτέρυγα του κόμματος ήταν πάντα αντίθετη στην αποστολή των τανκς και ακόμη και στον εξοπλισμό της Ουκρανίας. Δεν είναι μόνο επειδή είναι ειρηνιστές και αμφίθυμοι για το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Γι’ αυτούς, ο πόλεμος που ξεκίνησε η Ρωσία αναιρεί σταδιακά δεκαετίες εξαιρετικά στενών σχέσεων μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας.

Η σχέση αυτή, που κατοχυρώνεται στην Ostpolitik (ή “ανατολική πολιτική”), δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1960 από τον Willy Brandt, καγκελάριο και ηγέτη του SPD, για να φέρει τη Ρωσία πιο κοντά στην Ευρώπη, και ακόμη και να την ενσωματώσει στο τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου που ανήκει στη Γερμανία. Όταν οι Γερμανοί ηγέτες έκλεισαν συμφωνία με τη Μόσχα για την κατασκευή και χρηματοδότηση του πρώτου αγωγού φυσικού αερίου στις αρχές της δεκαετίας του 1970, οι Ηνωμένες Πολιτείες τους προειδοποίησαν για τους κινδύνους αυτού του ενεργειακού συμβολαίου. Για την Ουάσινγκτον, η σύμβαση ήταν μια προσπάθεια της Μόσχας να αποδυναμώσει τον διατλαντικό δεσμό με την εγκαθίδρυση μιας ειδικής σχέσης με την τότε Δυτική Γερμανία. Και για το SPD, το ενεργειακό συμβόλαιο ήταν ένας τρόπος για να “απελευθερωθεί” η Γερμανία από ένα μέρος της συντριπτικής κυριαρχίας της Αμερικής στη Δυτική Ευρώπη.

Κάθε ηγέτης του SPD που αμφισβητούσε την αυξανόμενη εγγύτητα της Γερμανίας με τη Μόσχα θεωρούνταν σχεδόν αιρετικός. Όταν ο Χέλμουτ Σμιτ, ένας άλλος καγκελάριος του SPD, αντιμετώπισε μαζικές διαδηλώσεις κατά της ανάπτυξης αμερικανικών πυραύλων Pershing ως απάντηση στη Μόσχα που είχε αναπτύξει πυραύλους SS-20 στην Ανατολική Γερμανία, πέτυχε το δικό του, αλλά ποτέ δεν του συγχωρήθηκε η αμφισβήτηση της ιδεολογικής και πολιτικής προϋπόθεσης της Ostpolitik.

Από τη δεκαετία του 1980, το SPD (με την υποστήριξη των συντηρητικών Χριστιανοδημοκρατών και της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης) ενέτεινε αυτές τις οικονομικές και πολιτικές επαφές με τη Ρωσία. Το μεγαλύτερο βραβείο για το SPD και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν η κατασκευή των αγωγών Nord Stream, που επέτρεψαν στη Ρωσία να στέλνει φυσικό αέριο απευθείας στη Γερμανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Η Πολωνία, τα κράτη της Βαλτικής και οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν επανειλημμένα τη Γερμανία για την αυξανόμενη ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία.

Μόνο υπό τεράστια πίεση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Σολτς εγκατέλειψε τον αγωγό Nord Stream 2. Όπως και με τη συσσώρευση πιέσεων που αντιμετώπισε για τις δεξαμενές, ο Scholz υπέκυψε στις πιέσεις για τον Nord Stream. Ωστόσο, ορισμένα στελέχη του SPD εξέφρασαν δυσαρέσκεια για την κατάρρευση του αγωγού και την απόφαση για το Leopard, λέγοντας ότι και οι δύο αποφάσεις καταπατούν την ειδική σχέση της Γερμανίας με τη Ρωσία και αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο η Γερμανία να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο για να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η δυσαρέσκεια αυτή θα μπορούσε να διοχετευθεί στη δημιουργία αντιπολίτευσης στον Σολτς στο εσωτερικό του SPD.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο το επόμενο κεφάλαιο του Σολτς δεν θα είναι απλό είναι το μέλλον των γερμανορωσικών σχέσεων. Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου ορκίστηκε ότι τα τανκς θα “καούν όπως όλα τα άλλα” και ότι δεν θα επηρεάσουν την έκβαση του πολέμου. Η κάλυψη της απόφασης του Βερολίνου από την κρατική τηλεόραση της Ρωσίας ήταν βιτριολική. Αυτή η αντίδραση δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει κανέναν, αλλά βοηθά στην εξήγηση της διστακτικότητας του Σολτς. Μετά το 1945, η Γερμανία πέρασε χρόνια προσπαθώντας να δημιουργήσει εμπιστοσύνη με τη Ρωσία, προκειμένου να ξεπεράσει τους αιώνες της σύγκρουσης και να αναδιαμορφώσει αυτή την πολύπλοκη σχέση. Τώρα, ο Σολτς αντιμετωπίζει πλέον έναν αχαρτογράφητο δρόμο με τη Ρωσία.

Ο Σολτς πρέπει τώρα να αποδεχθεί, έστω και απρόθυμα, ότι ο ρόλος του Βερολίνου ως μεσολαβητή και η ειδική σχέση του με τη Μόσχα έχουν προς το παρόν τελειώσει. Ίσως το τέλος αυτού του κεφαλαίου να είναι μια ευκαιρία για τον Σολτς να στρέψει την προσοχή της χώρας του στην Ευρώπη και τη διατλαντική της σχέση σε αυτό το νέο παγκόσμιο τοπίο.

Judy Dempsey
Η Dempsey είναι μη μόνιμη ανώτερη συνεργάτης στο Carnegie Europe και αρχισυντάκτρια του περιοδικού Strategic Europe.

Πηγή: carnegieeurope.eu

Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.