Η πίστη σε κακόβουλα πνεύματα που κατοικούν στο ανθρώπινο σώμα διατηρείται σε όλους τους πολιτισμούς εδώ και χιλιετίες. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, οι εξορκισμοί ήταν σύνηθες φαινόμενο για να απαλλαγούν τα άτομα από την υποτιθέμενη δαιμονική κατοχή.
Στη σύγχρονη κοινωνία, η άποψη είναι ότι αυτές οι πρακτικές είναι ξεπερασμένες και η κατοχή θεωρείται εκδήλωση ψυχικής ασθένειας. Παρόλα αυτά, η Καθολική Εκκλησία έχει αναφέρει αύξηση των αιτημάτων για εξορκισμούς. Είναι αυτό πραγματικά απόδειξη της αναβίωσης των περιπτώσεων δαιμονικής κατοχής ή πρόκειται απλώς για ένα φαινόμενο που τροφοδοτείται από τα μέσα ενημέρωσης;
Ενώ η πρακτική του εξορκισμού έχει μακρά ιστορία σε πολλές διαφορετικές θρησκείες, συνδέεται συχνότερα με τη χριστιανική πίστη. Στην Καινή Διαθήκη της χριστιανικής Βίβλου, ο Ιησούς απεικονίζεται να εξορκίζει δαίμονες από δαιμονισμένα άτομα. Η πρώιμη χριστιανική εκκλησία πίστευε επίσης στην πραγματικότητα της δαιμονικής κατοχής και τη θεωρούσε σοβαρή πνευματική δοκιμασία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, ο εξορκισμός έγινε επίσημη πρακτική στο πλαίσιο της Καθολικής Εκκλησίας, με συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές και τελετουργίες που καθιερώθηκαν για την εκτέλεση της τελετής.
Η δαιμονική κατοχή σε άνοδο;
Το 2013, η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ανακοίνωσε ότι εκπαιδεύει έναν νέο στρατό εξορκιστών για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση για ειδικούς που θα απαλλάσσουν τους ανθρώπους από τα κακά πνεύματα. Η Εκκλησία ισχυρίζεται ότι η “άνευ προηγουμένου αύξηση” των αιτημάτων για εξορκισμό προέρχεται από περισσότερους ανθρώπους που ασχολούνται με τις “σκοτεινές τέχνες” με τη βοήθεια πληροφοριών που βρίσκουν στο διαδίκτυο.
“Οι δαιμονισμοί αυξάνονται ως αποτέλεσμα της προσχώρησης των ανθρώπων στον αποκρυφισμό”, δήλωσε ο π. Francesco Bamonte, πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Εξορκιστών με έδρα την Ιταλία. “Οι λίγοι εξορκιστές που έχουμε στις επισκοπές συχνά δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν τον τεράστιο αριθμό αιτημάτων για βοήθεια”, δήλωσε στη La Repubblica. Το 2018, η υποστηριζόμενη από το Βατικανό Διεθνής Ένωση Εξορκιστών , δήλωσε ότι η αύξηση αντιπροσωπεύει μια “ποιμαντική έκτακτη ανάγκη”.
Η “δαιμονική” κατοχή λέγεται ότι εκδηλώνεται με ανθρώπους που φλυαρούν σε γλώσσες ξένες προς αυτούς, τρέμουν ανεξέλεγκτα και κάνουν εμετό από καρφιά, κομμάτια μετάλλου και θραύσματα γυαλιού, σύμφωνα με όσους πιστεύουν στο φαινόμενο. Πρέπει να υποβληθούν στο επίσημο καθολικό τελετουργικό του εξορκισμού, το οποίο περιλαμβάνει έναν αγιασμένο ιερέα που επικαλείται το όνομα του Θεού, καθώς και διάφορους αγίους και τον αρχάγγελο Μιχαήλ, για να διώξει τους δαίμονες, και χρησιμοποιεί αγιασμό, κομποσκοίνια και το σημείο του σταυρού.
Ο Gabriele Amorth (1925 – 2016 μ.Χ.) ήταν καθολικός ιερέας και εξορκιστής της Επισκοπής της Ρώμης, ο οποίος ανέφερε ότι είχε πραγματοποιήσει πάνω από 160.000 εξορκισμούς κατά τη διάρκεια της διακονίας του. Ο ίδιος απέδωσε τον αριθμό των εξορκισμών που πραγματοποίησε στην άποψή του ότι “οι άνθρωποι έχουν χάσει την Πίστη και τη θέση τους έχουν πάρει η δεισιδαιμονία, η μαγεία, ο σατανισμός ή οι πίνακες ouija, οι οποίοι στη συνέχεια ανοίγουν όλες τις πόρτες στην παρουσία των δαιμόνων”.
Η Καθολική Εκκλησία δεν είναι η μόνη θρησκευτική οργάνωση που διεξάγει τελετές για να απαλλάξει ένα άτομο από δαιμονική κατοχή. Σχεδόν κάθε θρησκευτική και πολιτιστική παράδοση παγκοσμίως έχει υποστηρίξει την ιδέα της κατοχής από πνεύματα και την ανάγκη για κάποια μορφή εξορκισμού, και το έθιμο αυτό χρονολογείται χιλιάδες χρόνια πίσω.
Εξορκισμοί μέσα στο χρόνο
Ενώ ο εξορκισμός συνδέεται συνήθως με τη χριστιανική πίστη, ασκείται και σε άλλες θρησκείες, όπως το Ισλάμ, ο Ιουδαϊσμός, ο Ινδουισμός και ο Βουδισμός. Στο Ισλάμ, ο εξορκισμός είναι γνωστός ως ruqyah, και περιλαμβάνει την απαγγελία συγκεκριμένων στίχων από το Κοράνι για την εκδίωξη του δαίμονα. Στον Ιουδαϊσμό, ο εξορκισμός είναι γνωστός ως Baal Shem Tov, και περιλαμβάνει τη χρήση συγκεκριμένων προσευχών και τελετουργιών. Στον Ινδουισμό, ο εξορκισμός περιλαμβάνει τη χρήση μάντρας και τη λατρεία συγκεκριμένων θεοτήτων. Στον Βουδισμό, ο εξορκισμός περιλαμβάνει τη χρήση προσευχής, διαλογισμού και τεχνικών οπτικοποίησης.
Στην αρχαία Μεσοποταμία πίστευαν ότι όλες οι μορφές ασθένειας προέρχονταν από ισχυρά πνεύματα που εισέρχονταν στο σώμα ενός ατόμου και προσκολλούνταν σε αυτό. Οι ασσυριακές πινακίδες κάνουν αναφορά στη χρήση ξόρκων και προσευχών προς τους θεούς, καθώς και σε άμεσες προκλήσεις προς τους δαίμονες, οι οποίοι πίστευαν ότι προκαλούσαν κάθε είδους ασθένεια, τόσο σωματική όσο και ψυχολογική. Οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι ιερείς εκτελούσαν τελετουργίες καταστρέφοντας μια πήλινη ή κέρινη εικόνα ενός δαίμονα.
Αναφορές από την αρχαία Περσία, που χρονολογούνται γύρω στο 600 π.Χ., προσφέρουν στοιχεία για εξορκισμούς με τη χρήση προσευχής, τελετουργίας και αγιασμού από τον θρησκευτικό ηγέτη Ζωροάστρη, ο οποίος θεωρείται ο πρώτος μάγος και ίδρυσε τη θρησκεία του Ζωροαστρισμού.
Στον Χριστιανισμό, υπάρχουν πολλές αναφορές στον Ιησού που εκτελούσε εξορκισμούς και η ικανότητα να διώχνει τα κακά πνεύματα ήταν σημάδι ενός αληθινού μαθητή. Σε μια πολύ γνωστή ιστορία, ο Ιησούς συνάντησε έναν τρελό και διέταξε τα κακά πνεύματα να τον εγκαταλείψουν- τα πνεύματα τότε μπήκαν σε ένα κοπάδι γουρούνια, τα οποία έτρεξαν πάνω από έναν γκρεμό και πνίγηκαν στα νερά από κάτω.
Βία στους εξορκισμούς
Κατά τον Μεσαίωνα (500-1500 μ.Χ.) αναβίωσαν οι αρχαίες δεισιδαιμονίες και η δαιμονολογία και οι ψυχικές ασθένειες θεωρήθηκαν αποτέλεσμα κακής κατοχής. Η βάρβαρη αντιμετώπιση των ψυχικών ασθενειών επαφίεται κυρίως στον κλήρο, ο οποίος εξορκίζει τους ασθενείς με διάφορες τεχνικές που προκαλούν σωματικό πόνο, όπως το μαστίγωμα.
Η πιο γνωστή περίπτωση δαιμονισμού στη δυτικοευρωπαϊκή ιστορία έλαβε χώρα στη γαλλική πόλη Loudun το 1632 μ.Χ. Μια ομάδα μοναχών στο μοναστήρι των Ουρσουλινών στο Loudun φέρεται να είχε καταληφθεί από δαίμονες και εμφάνιζε σπασμούς, φωνές, γαβγίσματα και κρίσεις γέλιου. Ένας τοπικός ιερέας ονόματι Urbain Grandier κατηγορήθηκε ότι ήταν η αιτία της δαιμονισμένης τους κατάστασης. Ο Grandier συνελήφθη, δικάστηκε και τελικά εκτελέστηκε για μαγεία, παρά τους ισχυρισμούς του περί αθωότητάς του.
Σύμφωνα με το βιβλίο The Devils of Loudun του Aldous Huxley, κατά τη διάρκεια των εξορκισμών που γίνονταν στις καλόγριες, υποβάλλονταν σε σωματική κακοποίηση, όπως χαστούκια, τσιμπήματα και τσιμπήματα με βελόνες. Κάποιες αναγκάζονταν ακόμη και να πίνουν τα ίδια τους τα ούρα ή να τρώνε περιττώματα ως μέσο για την απομάκρυνση του δαίμονα από το σώμα τους. Οι πρακτικές αυτές ήταν εξαιρετικά αμφιλεγόμενες και τελικά καταδικάστηκαν από την Εκκλησία.
Το 1614, η Εκκλησία θέσπισε κατευθυντήριες γραμμές για τον εξορκισμό, οι οποίες αποσκοπούσαν στην πρόληψη της κατάχρησης και στη διασφάλιση ότι μόνο εκπαιδευμένοι κληρικοί εκτελούσαν εξορκισμούς. Το 1999, το Βατικανό εξέδωσε μια αναθεωρημένη Τελετή Εξορκισμού που τόνιζε τη σημασία της διάκρισης μεταξύ της γνήσιας δαιμονικής κατοχής και άλλων μορφών ψυχικής ή σωματικής ασθένειας.
Με την πάροδο των αιώνων, οι τελετές εξορκισμού περιελάμβαναν τη χρήση προσευχών, εντολών, υποκαπνισμών, αγιασμού, αγιασμού, αχιλλέα, ραγού, αλατιού και τριαντάφυλλων. Ωστόσο, οι εξορκισμοί έχουν επίσης προσελκύσει το μερίδιο του σκεπτικισμού που τους αναλογεί. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η λεγόμενη δαιμονική κατοχή είναι απλώς μια μορφή ψυχικής ασθένειας, όπως η υστερία, η μανία, η ψύχωση, το σύνδρομο Tourette, η σχιζοφρένεια ή η διαταραχή της προσωπικότητας. Οι σκεπτικιστές υποστηρίζουν ότι η ψευδαίσθηση ότι ο εξορκισμός λειτουργεί σε ανθρώπους που βιώνουν συμπτώματα δαιμονισμού αποδίδεται στη δύναμη της υποβολής ή στο φαινόμενο placebo, το οποίο έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να εξηγήσει φαινόμενα όπως η θεραπεία με πίστη.
Οι πεποιθήσεις για την κατοχή από πνεύματα παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες από την αρχή του πολιτισμού και εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα. Όμως το αν η κατοχή από δαιμονικές δυνάμεις είναι πραγματική ή απλώς αποτέλεσμα ιατρικής ή ψυχολογικής ανισορροπίας εξακολουθεί να συζητείται έντονα.
Από την Joanna Gillan
Με πληροφορίες από ancient-origins.net
Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
