Η καταγωγή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει αποτελέσει κατά καιρούς αντικείμενο συζητήσεων και εικασιών, τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό — και φυσικά, στην Ελλάδα όπου κάθε τι που ακουμπά το εθνικό, το βυζαντινό ή το “σκοτεινό” μας ιντριγκάρει ιδιαίτερα.
Τι γνωρίζουμε επίσημα:
Ο Ερντογάν γεννήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1954 στην Κασίμπασα, μια λαϊκή συνοικία της Κωνσταντινούπολης. Ο πατέρας του, Αχμέτ Ερντογάν, καταγόταν από την περιοχή Ριζούντα (Rize) του Πόντου, κοντά στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Η Ριζούντα κατοικείται κυρίως από Τουρκμένους, αλλά ιστορικά υπήρξε και ποντιακή — και εδώ ξεκινάει η σπέκουλα…
Οι φήμες περί ελληνικής (ή ποντιακής) καταγωγής
Αρκετές ανεπίσημες πηγές, bloggers και ακόμα και πολιτικοί αντίπαλοι του Ερντογάν έχουν ισχυριστεί κατά καιρούς ότι η οικογένειά του έχει ποντιακές ή ελληνικές ρίζες. Η υπόθεση βασίζεται σε διάφορα:
Ιστορικά δεδομένα: Η περιοχή του Πόντου, και συγκεκριμένα η Ριζούντα, κατοικούνταν για αιώνες από ελληνικούς πληθυσμούς, μέχρι και την Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923.
Υποψίες καταγωγής: Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το επώνυμο «Ερντογάν» δεν ήταν το αρχικό της οικογένειας και πως μετονομάστηκε για πολιτιστικούς λόγους, κάτι που είναι σύνηθες στην Τουρκία.
Δηλώσεις: Υπήρξαν ισχυρισμοί ότι ο ίδιος ο Ερντογάν είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξη πως «υπάρχουν Ρωμιοί συγγενείς» — αν και αυτή η δήλωση δεν επιβεβαιώνεται επίσημα.
Τι ισχύει;
Καμία επίσημη ή τεκμηριωμένη πηγή δεν αποδεικνύει ελληνική καταγωγή του Ερντογάν. Αντιθέτως, ο ίδιος έχει τονίσει κατ’ επανάληψη την τουρκική, ισλαμική και «λαϊκή» του ταυτότητα — στοιχείο-κλειδί για τη ρητορική και το πολιτικό του αφήγημα.
Γιατί μας ενδιαφέρει τόσο πολύ;
Η αναζήτηση «ελληνικών ριζών» σε σημαντικές προσωπικότητες της Τουρκίας φαίνεται να έχει και μια ψυχολογική διάσταση — σαν να επιδιώκουμε να αποδείξουμε πως όλοι κατά βάθος Έλληνες είναι, ή τουλάχιστον «δικά μας παιδιά». Στην περίπτωση του Ερντογάν, το ενδιαφέρον αυτό μπορεί να είναι και ειρωνικό: ένας από τους πιο αντιδυτικούς και φανατικούς ισλαμιστές ηγέτες της Τουρκίας να έχει ρίζες… από τον Πόντο;
Η υπόθεση περί ελληνικής καταγωγής του Ταγίπ Ερντογάν ανήκει μάλλον στη σφαίρα της φαντασίας ή των ημιτεκμηριωμένων θεωριών. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να την αποδεικνύουν, αλλά ούτε και να την αποκλείουν με απόλυτη βεβαιότητα — και η ιστορία του Πόντου είναι τόσο μπλεγμένη που θα μπορούσε κανείς να βρει ελληνικά ίχνη σχεδόν σε κάθε οικογένεια της περιοχής.
Πηγή: sahiel.gr
