από τον Francesco Corimbi
Το Πεκίνο προετοιμάζεται για το Συνέδριο του ΚΚΚ που θα ανοίξει σύντομα και το οποίο θα στεφθεί εκ νέου ο Σι Τζινπίνγκ ως Πρόεδρος και ηγέτης της Ουράνιας Αυτοκρατορίας. Για άλλη μια φορά, η Πρωτοβουλία Belt and Road, η παγκοσμιοποίηση με «κινεζικά χαρακτηριστικά», ο περιορισμός στον Ειρηνικό και το ζήτημα της Ταϊβάν θα βρίσκονται στο επίκεντρο των εργασιών.
Το BRI και η παγκόσμια προβολή ισχύος της Κίνας
«Η παγκοσμιοποίηση είναι ένα άλλο όνομα με το οποίο ασκείται ο κυρίαρχος ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών». Ο Σι Τζινπίνγκ πρέπει να σκέφτηκε αυτή τη φράση του Χένρι Κίσινγκερ όταν το 2013 ανακοίνωσε για πρώτη φορά το σπουδαίο έργο της Πρωτοβουλίας Belt and Road (BRI). Και, πάλι, το 2017 στο Νταβός στο «Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ», ο Σι Τζινπίνγκ παρουσιάστηκε στην οικονομική κοινότητα ως ο «πρότυπος φορέας της παγκοσμιοποίησης», απορρίπτοντας τον προστατευτισμό σε ύφος Τραμπ. Σε αυτόν τον κυρίαρχο ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο, ο Σι Τζινπίνγκ αντικατέστησε αυτόν του (πρώην) Μεσαίου Βασιλείου. Σύμφωνα με τη ρητορική του «κινεζικού ονείρου», το BRI στοχεύει στην ενίσχυση των δεσμών και των ειρηνικών επικοινωνιών μεταξύ Ανατολής και Δύσης με στόχο τη δημιουργία μιας «κοινότητας με κοινό μέλλον για όλη την ανθρωπότητα». Ειδικά μετά το 2017, η Κίνα του Xi έχει γίνει η κινητήρια δύναμη ενός νέου οράματος παγκοσμιοποίησης «με κινεζικά χαρακτηριστικά», μια εναλλακτική του αμερικανικού/δυτικού. Στην πραγματικότητα, τώρα με κάθε ευκαιρία, οι ηγέτες της ΛΔΚ υπογραμμίζουν πώς σκοπεύει να σέβεται την πολυπολική δομή και να μην ενδιαφέρεται να εξάγει το πολιτικό της μοντέλο («δεν μπορείς να ξεριζώσεις ένα βλαστάρι για να το βοηθήσεις να αναπτυχθεί»). Με αυτό κατά νου, το Πεκίνο δεν προτείνει πραγματείες (που στην ασιατική ιστορική φαντασία ακούγονται λίγο σαν «επιβολές») αλλά μια «πλατφόρμα συνεργασίας». Αυτός ο προσανατολισμός επιβεβαιώθηκε πρόσφατα στο φόρουμ του Boao για την Ασία, τον Απρίλιο του 2022, στο οποίο ο Xi Jinping πρότεινε την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Ασφάλεια. Οι ακρογωνιαίοι λίθοι αυτού του έργου είναι: ο σεβασμός της κυριαρχίας της εδαφικής ακεραιότητας και η μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις μεμονωμένων χωρών. «Η εδαφική κυριαρχία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος των κανόνων των σύγχρονων διεθνών σχέσεων. Όλες οι χώρες, μεγάλες ή μικρές, ισχυρές ή αδύναμες, πλούσιες ή φτωχές, είναι ισότιμα μέλη της διεθνούς κοινότητας». Αυτά είναι τα λόγια του κινέζου υπουργού Εξωτερικών Wang Yi που περιέχονται σε δήλωση που δόθηκε στη δημοσιότητα δύο ημέρες μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία. Μια μαρτυρία για το πώς το Πεκίνο σκοπεύει να τεθεί επικεφαλής όλων εκείνων των χωρών που υποφέρουν από την αμερικανική ηγεμονία. Εγγυημένη μη παρέμβαση, εφόσον τηρείται η αρχή της «μίας Κίνας», δηλαδή η αναγνώριση της Ταϊβάν ως αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας. Προς το παρόν, το BRI προχωρά γρήγορα, εκτός από κάποιες οπισθοδρομήσεις και προορίζεται να επεκτείνει τα δίκτυα των προσχωρούντων χωρών, ειδικά στην ήπειρο που, τα τελευταία χρόνια, έχει δει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον από το Πεκίνο: την Αφρική. Από την άλλη πλευρά, η ανάπτυξη του BRI «δια θαλάσσης» (αυτό είναι το τμήμα που από τον Ινδο-Ειρηνικό μπορεί να επιτρέψει να φτάσει στη Μεσόγειο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ) είχε ως συνέπεια να επιτρέψει στην κινεζική κυβέρνηση να διεισδύσουν στην ήπειρο μέσω μαζικών επενδύσεων στην κατασκευή υποδομών (ιδιαίτερα σε λιμενικές δραστηριότητες). Σκεφτείτε, με αυτή την έννοια, τον ρόλο του Τζιμπουτί. Εδώ, το 2017, η κυβέρνηση του Πεκίνου αποφάσισε να δημιουργήσει την πρώτη εξωεδαφική της στρατιωτική βάση, προκαλώντας ανησυχία και αναστάτωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους. Το σίγουρο είναι ότι η Κίνα επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής της και την εμβέλειά της στην Αφρική και τον Ειρηνικό. Το τελευταίο θεωρείται ο αδύναμος κρίκος της κινεζικής στρατηγικής και ένας τόπος αντιπαράθεσης με έναν άλλο θεμελιώδη γεωπολιτικό παράγοντα: τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι προκλήσεις του Πεκίνου στον Ειρηνικό και οι αντιδράσεις της Ουάσιγκτον
Τον περασμένο Μάιο, το Πεκίνο έστειλε τον Υπουργό Εξωτερικών του Wang Yi σε περιοδεία στον Ειρηνικό, με την ευκαιρία της οποίας συνάντησε εκπροσώπους νησιωτικών κρατών όπως η Παπούα Νέα Γουινέα, η Σαμόα κ.λπ., στα οποία πρότεινε ένα «σύμφωνο για τον Ειρηνικό». . Το σύμφωνο προτείνει σε περίπου δέκα κράτη του Ειρηνικού να ενισχύσουν τους «εμπορικούς και οικονομικούς δεσμούς» και την «περιφερειακή ασφάλεια». Αλλά το περιεχόμενο αυτής της εταιρικής σχέσης, που ξεπερνά αυτές τις απλές φράσεις των περιστάσεων, έχει τρομάξει περισσότερα από λίγα κράτη, ιδιαίτερα τη Μικρονησία. Ειδικότερα, υποψίες και φόβοι προέκυψαν από τις προτεινόμενες συμφωνίες κυβερνοασφάλειας (δεδομένης της εμπειρίας της Κίνας στη μαζική παρακολούθηση, δείτε την υπόθεση Xinjiang) και από την πρόσκληση του Πεκίνου να συμμετάσχει στο μετεωρολογικό πρόγραμμα Fengyun. που θα επέτρεπε πρόσβαση σε στρατηγικά πολιτικά και στρατιωτικά δεδομένα της τις εμπλεκόμενες χώρες. Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες, μέσω των λόγων του υπουργού Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, προειδοποίησαν για τον κίνδυνο σύναψης «συμφωνιών διαπραγμάτευσης σε μια βιαστική και αδιαφανή διαδικασία». Η στρατηγική Dragon θα μπορούσε να είναι χρήσιμη για την αντιμετώπιση του περιορισμού στον Ειρηνικό που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να εφαρμόσουν εδώ και αρκετά χρόνια σε μια προσπάθεια να απομονώσουν διπλωματικά το Πεκίνο και να διατηρήσουν την ισορροπία δυνάμεων στον Ειρηνικό. Όχι μόνο αυτό, τον Φεβρουάριο του 2022 (ενώ η Ρωσία του Πούτιν προετοίμαζε την εισβολή στην Ουκρανία) η κυβέρνηση Μπάιντεν δημοσίευσε ένα έγγραφο που ονομάζεται Στρατηγική Ινδο-Ειρηνικού, υπενθυμίζοντας πώς αυτή η περιοχή είναι «ουσιώδης για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της ευημερίας» των Ηνωμένων Πολιτειών. Συνοψίζοντας, η Ουάσιγκτον είναι πολύ ξεκάθαρο που θα παιχτεί το παιχνίδι του μέλλοντος, δηλαδή σε αυτό το μέρος του κόσμου. Η αντιπαράθεση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας στον Ειρηνικό είναι σήμερα πιο έντονη από ποτέ και επηρεάζεται από έναν μη αμελητέο παράγοντα και για τις δύο χώρες, δηλαδή την Ταϊβάν.
Το ζήτημα της Ταϊβάν και τα κινεζικά συμφέροντα
Αν συναντήσετε έναν φυσικό ή πολιτικό χάρτη της Κίνας ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο σχολείο της κινεζικής ενδοχώρας, θα συνειδητοποιήσετε ότι αυτό παρουσιάζει διαφορά με τους χάρτες που συνήθως έχουμε συνηθίσει να συμβουλεύουμε. Σε αυτούς τους χάρτες, μάλιστα, το νησί Formosa είναι ένα πλήρες τμήμα της ηπειρωτικής Κίνας. Οι ιστορικές και πολιτικές παραδοχές αυτών των επιλογών είναι γνωστές, αλλά από τότε που ανέβηκε στην εξουσία ο Σι Τζινπίνγκ, το θέμα της επανένωσης του νησιού με την Κίνα έχει αναλάβει ρόλο προτεραιότητας, καθώς υποδείχθηκε από τον ηγέτη ως ένας από τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2049. εκατονταετηρίδα από την ίδρυση της ΛΔΚ. Το Πεκίνο υπόσχεται, σε αντάλλαγμα για την επανένωση, την υιοθέτηση της αρχής «μία χώρα, δύο συστήματα» που έχει ήδη υιοθετηθεί για το Χονγκ Κονγκ, αλλά η οποία προς το παρόν δεν φαίνεται να έχει λάβει τη συναίνεση και την εύνοια του λαού της Ταϊβάν. Το νησί, στα μάτια της Κίνας, καταλαμβάνει μια στρατηγική θέση για να μπορέσει να ανταγωνιστεί στον Ειρηνικό και να αμφισβητήσει τη θαλασσοκρατική δύναμη των ΗΠΑ. Αυτό, η Ουάσιγκτον το έχει καταλάβει καλά. Με τα χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν ο κύριος χορηγός της ανεξαρτησίας του νησιού και καλλιέργησαν διμερείς σχέσεις χρήσιμες για την πώληση όπλων, αξίας άνω των 46 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Όχι μόνο αυτό, η προηγούμενη κυβέρνηση Τραμπ ενέκρινε, το 2018, τον νόμο για τα ταξίδια της Ταϊβάν που επιτρέπει σε μέλη υψηλού επιπέδου της αμερικανικής κυβέρνησης να επισκεφθούν το νησί. Αυτό το εργαλείο χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα από την Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Nancy Pelosi για να επισκεφθεί την Ταϊβάν, προκαλώντας τον εκνευρισμό του Πεκίνου που απάντησε με μαζικές στρατιωτικές ασκήσεις σε όλο το νησί και την αναστολή των δραστηριοτήτων συνεργασίας σε διάφορους τομείς. , συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων για την κλιματική αλλαγή. Μια χειρονομία δύναμης που αποσκοπούσε στην επιβεβαίωση της γραμμής του Πεκίνου που βασίζεται στην αρχή της «μίας Κίνας», αλλά χρησιμοποιήθηκε από τον Σι Τζινπίνγκ την παραμονή του Κογκρέσου για να επιβεβαιώσει την ηγεσία του και να αποτρέψει κάθε πιθανότητα διαφωνίας στο Κόμμα.
Συμπεράσματα
Η Κίνα, λοιπόν, παρουσιάζεται την παραμονή του 20ου Συνεδρίου του ΚΚΚ με πολλές προκλήσεις να αντιμετωπίσει και με μια μεγάλη καινοτομία. Το προηγούμενο Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε το 2017 έδειξε ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα παραμείνει σταθερά στην εξουσία για πολύ καιρό ακόμη, καθώς μια αλλαγή στο Σύνταγμα θα του επιτρέψει να επανεκλεγεί (βασικά) ισόβια. Όχι μόνο αυτό, αλλά σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές, ο Xi Jinping θα έπρεπε να είχε ορίσει έναν πιθανό διάδοχο ήδη από το 2017, προωθώντας ίσως τον διορισμό του στη Μόνιμη Επιτροπή του Πολιτικού Γραφείου, όπως είχε ήδη συμβεί μαζί του το 2007. Όλα ήταν σιωπηλά εκείνη την εποχή. Πράγματι, η «σκέψη του για το σοσιαλισμό με κινεζικά χαρακτηριστικά για μια νέα εποχή» εξυψώθηκε στο ίδιο επίπεδο με αυτή του Μεγάλου Τιμονιού, Μάο Τσε Τουνγκ, κάτι που δεν έχει ξαναγίνει. Όχι μόνο αυτό, τα μεγάλα νέα του 2017 συνδέθηκαν επίσης με την επιθυμία του Xi Jinping να αποκαταστήσει την κεντρική θέση στο ΚΚΚ, ως εργαλείο διατήρησης σταθερού ελέγχου μέχρι να ξεπεραστούν τα εμπόδια που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη σταθερότητά του, ξεκινώντας από τη μαζική καταπολέμηση της διαφθοράς. Η επιλογή του Σι έχει μακρινή προέλευση και έχει τους λόγους της στον λεγόμενο «αιώνα των ταπεινώσεων» κατά τον οποίο η Κίνα έχασε την εδαφική της κυριαρχία υπέρ των δυτικών δυνάμεων. Εν κατακλείδι, το κινεζικό όνειρο, από τη σκοπιά του ηγέτη του, επέτρεψε και επιτρέπει στην Κίνα να επουλώσει τις πληγές εκείνης της εποχής και έτσι να της εγγυηθεί ότι θα επιστρέψει στον ηγετικό της ρόλο στη διεθνή σκηνή.
Πηγή: geopolitica.info
Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
