Από την αρχή, το περιοδικό μεταπολιτικής εκπαίδευσης TeKoS και, κατ’ επέκταση, αυτό το ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο από το “Δέλτα Knooppunt”, επικεντρώθηκε στις κοινωνικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα ακριβώς κάτω από την ορατή επιφάνεια.
Σεισμογραφικές αλλαγές, με άλλα λόγια, με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Φαινόμενα που συχνά γίνονται αντιληπτά προτού μπορέσουν να υποστηριχθούν από ψηφιακά δεδομένα. Όταν μπορούν να υποστηριχθούν από ψηφιακά δεδομένα, είναι συνήθως ήδη πολύ αργά.
Ο χάρτης δείχνει τους συντελεστές φτώχειας στα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας σήμερα. Το διάγραμμα δείχνει τον κίνδυνο φτώχειας ανά ηλικιακή ομάδα. Οι νέοι πλήττονται ιδιαίτερα σκληρά.
Ένα από αυτά τα μακροχρόνια φαινόμενα, τα οποία έχουν προβλεφθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και όχι για το άμεσο παρελθόν, είναι η φτωχοποίηση ενός σημαντικού μέρους της μεσαίας τάξης στη Δυτική Ευρώπη. Εκτός από την τραπεζική κρίση του 2008, η κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία έπληξε επίσης σκληρά ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων. Αρκετές δυτικοευρωπαϊκές κυβερνήσεις “αναγκάστηκαν” να διοχετεύσουν τεράστια χρηματικά ποσά στην κοινωνία των πολιτών, με αποτέλεσμα τα επίπεδα φορολογίας να συνεχίσουν να αυξάνονται σε πολλές δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Προσθέστε σε αυτό τον περσινό πληθωρισμό και την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος, και έχετε λίγο πολύ την πλήρη εικόνα.
Οι Γερμανοί συνάδελφοί μας στην εβδομαδιαία εφημερίδα Junge Freiheit του Βερολίνου έστρεψαν πρόσφατα την προσοχή τους στην Ιρλανδία, ένα νησί που κυριολεκτικά αιμορραγούσε μέχρι θανάτου πριν από σχεδόν 200 χρόνια ως αποτέλεσμα της βρετανικής αποικιοκρατίας και των κακών σοδειών πατάτας. Το 1916 έγινε μια απελπισμένη (και εκ πρώτης όψεως αποτυχημένη) προσπάθεια να επιβληθεί η ανεξαρτησία μέσω ενός παραστρατιωτικού πραξικοπήματος, αλλά τελικά, μετά από έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, το μεγαλύτερο μέρος της Ιρλανδίας έγινε ανεξάρτητο. Είναι αλήθεια ότι η Ιρλανδία παρέμεινε μια φτωχή περιοχή της Δυτικής Ευρώπης για δεκαετίες κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, η “Κέλτικη Τίγρη” κατέπληξε όλα τα βιομηχανικά έθνη και η Ιρλανδία πήρε την εκδίκησή της με μια θεαματική οικονομική και χρηματοπιστωτική αναγέννηση.
Ωστόσο, η φτώχεια επέστρεψε στο νησί, αν και φυσικά δεν εξαφανίστηκε ποτέ εντελώς. Προσωπικό της εβδομαδιαίας εφημερίδας του Βερολίνου επισκέφθηκε το Κέντρο Ημέρας των Καπουτσίνων στο Δουβλίνο, το οποίο διευθύνει ο πρώην αστυνομικός Alain Bailey. Το κέντρο, το οποίο παρέχει καθημερινά φαγητό στους πιο άπορους, είδε το κοινό-στόχο του να αλλάζει ριζικά: τα πρώτα χρόνια (1970), οι πελάτες ήταν αποκλειστικά άνδρες με προβλήματα αλκοολισμού, “οι ίδιοι 20 άνδρες κάθε μέρα”, θυμάται ο κ. Bailey. Με την άνοδο των ναρκωτικών (κυρίως της ηρωίνης), πολλές άστεγες γυναίκες επισκέφθηκαν το κέντρο τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Τώρα καταφθάνει ένα τρίτο κύμα, αποτελούμενο από οικογένειες που έχουν πληγεί από την οικονομική, χρηματοπιστωτική και ενεργειακή κρίση, οι οποίες αναζητούν βοήθεια. Ήδη διανέμονται καθημερινά 1.400 δέματα τροφίμων, με 300 άτομα να περιμένουν στην ουρά για πρωινό και 700 για μεσημεριανό γεύμα. Το κέντρο προσφέρει επίσης δωρεάν ιατρική βοήθεια και εγκαταστάσεις πλυσίματος.
Το Κέντρο Ημέρας Capucins είναι εντελώς ανεξάρτητο από πολιτικά κόμματα και χρηματοδοτείται από ιδιώτες χορηγούς. Το κόστος ανέρχεται σε 4 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με την ιρλανδική κυβέρνηση να παρέχει επιχορήγηση 400.000 ευρώ ετησίως.
Η αγορά ακινήτων φέρει βαρύτατη ευθύνη
Εκ πρώτης όψεως, αυτή η νέα φτώχεια στο ιρλανδικό νησί προκαλεί έκπληξη. Το 2013, η Ιρλανδία άφησε πίσω της την οικονομική κρίση του 2008, αφού η κυβέρνηση έλαβε δραστικά μέτρα. Και με τους τελευταίους ρυθμούς ανάπτυξης, η χώρα φαίνεται, στατιστικά τουλάχιστον, να επιστρέφει στην ιστορία επιτυχίας του “Κέλτικου Τίγρη” της δεκαετίας του 1990. Ωστόσο, γράφει η Junge Freiheit, η δυσπραγία είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στις μεγάλες πόλεις, που εκδηλώνεται λιγότερο από την έλλειψη θέσεων εργασίας παρά από την κραυγαλέα έλλειψη κατοικιών.
Οι νέοι άνθρωποι δεν μπορούν σχεδόν να αντέξουν οικονομικά τα δικά τους σπίτια και η ενοικίαση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Εκτός από την άνοδο των ενοικίων, ο πληθωρισμός εξανεμίζει ταχύτατα τις αποταμιεύσεις. Το μέσο μηνιαίο ενοίκιο στο Δουβλίνο ήταν περίπου 970 ευρώ το 2010 και 626 ευρώ εκτός της πρωτεύουσας. Μέχρι το 2021, το μηνιαίο ενοίκιο θα έχει αυξηθεί στα 1916 ευρώ στο Δουβλίνο και στα 1114 ευρώ εκτός της πόλης. Ο αριθμός των αστέγων αυξάνεται, με πολλούς να διανυκτερεύουν σε φίλους ή γνωστούς (γνωστό ως couch surfing), να κοιμούνται στα αυτοκίνητά τους ή στα σπίτια των γονιών τους.
Μία από τις κύριες αιτίες είναι πιθανόν να εντοπίζεται στην αγορά ακινήτων. Στη δεκαετία του 1990, υπό την πίεση του νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος είναι ιδιαίτερα έντονος στις αγγλοσαξονικές χώρες, η ιρλανδική κυβέρνηση αποσύρθηκε από την αγορά κοινωνικής στέγασης. Υποστηρίχθηκε ότι οι ιδιώτες ιδιοκτήτες θα μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους στην αγορά κοινωνικής κατοικίας, ενώ η ιρλανδική κυβέρνηση είχε ένα ραβδί στο μανίκι της από το 1922. Στο εσωτερικό της πολιτικής ελίτ, υπήρξε αλλαγή νοοτροπίας, με τη στέγαση να θεωρείται περισσότερο ως εμπόρευμα παρά ως ανθρώπινη και κοινωνική ανάγκη. Τέλος, ο κυβερνητικός οργανισμός NAMA (National Asset Management Agency) ζήτησε από παγκόσμιους θεσμικούς επενδυτές να επιχειρήσουν στην ιρλανδική αγορά ακινήτων, αγοράζοντας τα λεγόμενα τοξικά δάνεια που προέκυψαν από τη χρηματοπιστωτική κρίση.
Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τη μεταναστευτική κρίση, ασκούν ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις στην αγορά κατοικίας. Οι επιθετικές διαδηλώσεις των κατοίκων του Δουβλίνου και του Κορκ κατά των μεταναστών και των νεοαφιχθέντων δείχνουν ότι οι “αγώνες πείνας” στην Ιρλανδία θα μπορούσαν κάλλιστα να ακολουθήσουν ένα ιδιαίτερα θερμό και θορυβώδες σενάριο.
Piet.
Με πληροφορίες από euro-synergies.hautetfort.com
Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.