Η Ουάσινγκτον σχεδιάζει τη «Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης»
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στο Ισραήλ στις 24 Οκτωβρίου, παραδέχθηκε δημόσια ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία μιας διεθνούς δύναμης που θα αναπτυχθεί στη Γάζα μετά την κατάπαυση του πυρός.
Το σχέδιο εντάσσεται στην πρόταση εκεχειρίας της Ουάσινγκτον και φαίνεται να αναπαράγει, σε νέα μορφή, την αρχιτεκτονική ασφαλείας του «Σχεδίου Τραμπ» του 2020.
Ποιοι θα μπουν — και ποιοι αποκλείονται
Ο Ρούμπιο έθεσε ως όρο ότι στη δύναμη θα συμμετέχουν μόνο χώρες «με τις οποίες το Ισραήλ αισθάνεται άνετα».
Αυτό πρακτικά σημαίνει αποκλεισμό της Τουρκίας, η οποία είχε επιχειρήσει να προσφερθεί για συμμετοχή, αλλά αντιμετωπίζει πλήρη άρνηση από το Τελ Αβίβ.
Τα ισραηλινά ΜΜΕ αναφέρουν πως και το Κατάρ προκαλεί δυσφορία, λόγω της σχέσης του με τη Χαμάς και της μεσολαβητικής του θέσης.
Η Ουάσινγκτον, για την ώρα, αποφεύγει να δημοσιοποιήσει ποια κράτη έχουν εκφράσει ενδιαφέρον, αλλά το σενάριο συμμετοχής αραβικών κρατών του Κόλπου είναι στο τραπέζι.
Ο ασαφής ρόλος της Παλαιστινιακής Αρχής
Ο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι ο ρόλος της Παλαιστινιακής Αρχής «δεν έχει ακόμη καθοριστεί».
Η Ουάσινγκτον πιέζεται από την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία να αποδεχθεί μια τεχνοκρατική παλαιστινιακή κυβέρνηση που θα αναλάβει σταδιακά τη διοίκηση της Γάζας — κάτι που το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά.
Ο φόβος του status quo
Οι αραβικές πρωτεύουσες ανησυχούν ότι η αμερικανοϊσραηλινή προσέγγιση οδηγεί σε μόνιμο διχασμό της Γάζας: το μισό υπό ισραηλινό έλεγχο, το άλλο μισό υπό τη Χαμάς.
Ένας Άραβας διπλωμάτης δήλωσε στους Times of Israel ότι η ιεράρχηση «ισραηλινών περιοχών» θα νομιμοποιούσε την κατοχή και θα υπονόμευε την παλαιστινιακή ενότητα.
Το αδιέξοδο γύρω από τον αφοπλισμό
Η Ουάσινγκτον επιμένει πως η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί πριν οποιαδήποτε διεθνής δύναμη αναλάβει τη Γάζα.
Η Χαμάς απορρίπτει κάθε συζήτηση για αφοπλισμό, ενώ το Ισραήλ αρνείται οποιαδήποτε πλήρη αποχώρηση αν δεν προηγηθεί αυτό.
Η κατάσταση θυμίζει περισσότερο μετάθεση της κρίσης, παρά λύση.
Ο ρόλος των αραβικών κρατών και η σύγκρουση στρατηγικών
Η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν πιέζουν για άμεσο αφοπλισμό της Χαμάς, αλλά και για την ενσωμάτωση της Παλαιστινιακής Αρχής στο μεταπολεμικό σχήμα.
Οι ίδιες χώρες θεωρούν ότι το σενάριο «Ισραήλ–Χαμάς μισό-μισό» είναι πολιτικά μη βιώσιμο.
Από την άλλη, το Ισραήλ — με τη στήριξη Ρούμπιο — προωθεί ένα μοντέλο στρατιωτικού ελέγχου με “διεθνή βιτρίνα”, όπου η δύναμη ISF λειτουργεί περισσότερο ως εγγύηση ασφάλειας για το Τελ Αβίβ παρά για τους Παλαιστίνιους.
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ και το «μεγάλο παζλ»
Η Ουάσινγκτον βλέπει την κρίση της Γάζας ως ευκαιρία να επεκτείνει τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Μια ομαλοποίηση Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας, υπό την ομπρέλα της διεθνούς δύναμης, θα μπορούσε να επανενεργοποιήσει το σχέδιο Τραμπ με ανανεωμένη μορφή.
Είναι όμως ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου: όσο το αίμα στη Γάζα συνεχίζει να χύνεται, κάθε επίκληση “ειρήνης” μοιάζει περισσότερο με πολιτική διαχείριση παρά με πραγματική συμφιλίωση.
Επίλογος – Το «νέο» δεν γεννιέται ακόμη
Η αμερικανοϊσραηλινή ιδέα μιας διεθνούς δύναμης στη Γάζα δείχνει περισσότερο εργαλείο ελέγχου παρά σταθερότητας.
Οι αραβικές χώρες προσπαθούν να επιβάλουν τη δική τους εκδοχή “λύσης”, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή παραμένει πολιτικά ανήμπορη.
Στην πράξη, οι γραμμές παραμένουν ίδιες, απλώς με νέο πρόσωπο:
η Γάζα υπό στρατιωτική επιτήρηση, η Χαμάς χωρίς παραίτηση, και η ειρήνη ξανά αναβλητέα.