Ιράν: Φόβοι για χιλιάδες νεκρούς διαδηλωτές – Σκηνές μαζικής σφαγής και κατηγορίες περί «τρομοκρατών»

Βίντεο τρόμου παρά το μπλακ άουτ επικοινωνιών

Παρά τη σχεδόν καθολική διακοπή του διαδικτύου στο Ιράν, βίντεο που διαρρέουν από κινητά τηλέφωνα σκιαγραφούν μια εικόνα που παραπέμπει σε εμπόλεμη ζώνη. Πολυβόλα τοποθετημένα σε φορτηγά να πυροβολούν κατοικημένους δρόμους, νοσοκομεία γεμάτα θύματα από πυρά και νεκροτομεία με εκατοντάδες σορούς συνθέτουν το σκηνικό μιας καταστολής χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.

Οι εικόνες αυτές, που κυκλοφορούν αποσπασματικά μέσω παράνομων συνδέσεων, ενισχύουν τους φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών διαδηλωτών δεν μετριέται πλέον σε εκατοντάδες αλλά σε χιλιάδες.

Η αφήγηση του καθεστώτος και το «χαρτί» του ISIS

Για να δικαιολογήσει αυτό που αποκαλεί «σημαντικό αριθμό νεκρών», το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης επανέφερε την Κυριακή το γνώριμο αφήγημα της «τρομοκρατικής απειλής». Σε επίσημη ανακοίνωση, ισχυρίστηκε ότι πολλοί από τους νεκρούς διαδηλωτές ήταν μέλη του ISIS, «στρατολογημένοι» από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δύο ημέρες νωρίτερα, ανώτατος αξιωματούχος των Φρουρών είχε δηλώσει στην κρατική τηλεόραση ότι «όποιος βγαίνει στον δρόμο πρέπει να είναι έτοιμος να δεχτεί μια σφαίρα», μια δήλωση που σήμερα αποκτά δυσοίωνη επιβεβαίωση.

Γιατί οι αριθμοί δεν μπορούν να επαληθευτούν

Η ακριβής καταγραφή των νεκρών είναι πρακτικά αδύνατη. Οι διεθνώς αναγνωρισμένες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφουν μόνο ταυτοποιημένες σορούς – μια επίπονη διαδικασία που παρεμποδίζεται από τη διακοπή κινητών και σταθερών τηλεφώνων.

Ωστόσο, ανεπίσημοι υπολογισμοί από ομογενειακή ομάδα ακαδημαϊκών και επαγγελματιών, βασισμένοι σε αναφορές από νοσοκομεία της Τεχεράνης, ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών διαδηλωτών έως και στους 6.000 μέχρι το Σάββατο. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται σοροί που μεταφέρθηκαν απευθείας από τις αρχές σε νεκροτομεία, όπως στο διαβόητο Κέντρο Kahrizak, έξω από την πρωτεύουσα, όπου εκατοντάδες πτώματα φέρονται να βρίσκονται στοιβαγμένα ακόμη και σε υπαίθριους χώρους στάθμευσης.

Νοσοκομεία σε κατάρρευση και πόλεις υπό στρατιωτικό νόμο

Η κλίμακα της βίας φαίνεται να ξεπερνά κάθε προηγούμενο. Στην πόλη Ναφτζαμπάντ της επαρχίας Ισφαχάν, 35 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε μία μόνο νύχτα. Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί και στις 31 επαρχίες της χώρας, αγγίζοντας πάνω από 100 πόλεις σε ένα κράτος 90 εκατομμυρίων κατοίκων.

Στο Σιράζ, διαδηλωτής που μίλησε στο TIME υπό το ψευδώνυμο «Lewis» περιέγραψε μια κατάσταση ακραίας βίας. Χρησιμοποίησε σύνδεση μέσω Starlink, το οποίο παραμένει παράνομο στο Ιράν, για να παρακάμψει το μπλακ άουτ. Σύμφωνα με ακτιβιστές, δεκάδες χιλιάδες κεραίες Starlink βρίσκονται λαθραία στη χώρα, αν και πολλές δεν λειτουργούν λόγω κόστους.

Νοσοκομεία στο Σιράζ δήλωσαν ότι είναι τόσο υπερφορτωμένα από τραύματα πυροβολισμών, ώστε εφαρμόζουν διαλογή ασθενών, περιθάλποντας μόνο όσους έχουν πιθανότητες επιβίωσης. Στο Ραστ, στις ακτές της Κασπίας, οι πολίτες διατάχθηκαν να παραμείνουν στα σπίτια τους, σε καθεστώς που ισοδυναμεί με στρατιωτικό νόμο.

Ο ρόλος του Reza Pahlavi και η νέα φάση των διαδηλώσεων

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου στο κεντρικό παζάρι της Τεχεράνης, μετά την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος. Στη συνέχεια, επεκτάθηκαν σε όλη τη χώρα, με καθοριστικό ρόλο να παίζει το κάλεσμα του Reza Pahlavi, γιου του τελευταίου Σάχη, ο οποίος ζει στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, αυτή η φάση των διαδηλώσεων διαφέρει ριζικά από προηγούμενες: μεγαλύτερα πλήθη, καλύτερη οργάνωση και μεγαλύτερη επιμονή. Η απάντηση του καθεστώτος, όμως, είναι επίσης ασύγκριτα πιο βίαιη.

Το Ιράν φαίνεται να εισέρχεται σε μια σκοτεινή καμπή, όπου η κρατική βία λαμβάνει διαστάσεις μαζικής σφαγής. Πίσω από τη ρητορική περί «τρομοκρατών» και «ξένων υποκινητών», αποκαλύπτεται μια κοινωνία που εξεγείρεται και ένα καθεστώς που απαντά με πολυβόλα. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσοι σκοτώθηκαν, αλλά πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει μια χώρα πριν το αίμα γίνει σημείο χωρίς επιστροφή.