Ισραήλ – Τουρκία: Κλιμάκωση χωρίς προηγούμενο με φόντο την τριμερή Ελλάδας–Κύπρου και τον φόβο σύγκρουσης

Η Άγκυρα μιλά για «Απειλή Νο.1»

Η διπλωματική κρίση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκία εισέρχεται σε επικίνδυνη φάση, λαμβάνοντας χαρακτηριστικά που δεν έχουν καταγραφεί στο παρελθόν. Αφορμή αποτέλεσε η τριμερής σύνοδος κορυφής στην Ιερουσαλήμ μεταξύ Ισραήλ, **Ελλάδας** και Κύπρος, την οποία η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ως άμεση απειλή κατά των στρατηγικών της συμφερόντων.

Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Yeni Şafak, που θεωρείται άτυπο φερέφωνο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο-σοκ:
«Από σήμερα, το Ισραήλ είναι η Απειλή Νο. 1».

Πρόκειται για χαρακτηρισμό πρωτοφανή για την τουρκική πολιτική ρητορική, που έως σήμερα διαχώριζε το Ισραήλ από τις «υπαρξιακές απειλές».

Στρατός, ΥΠΕΞ και ΜΙΤ στην ίδια γραμμή

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, όλοι οι βασικοί θεσμοί ασφαλείας της Τουρκίας –το Υπουργείο Άμυνας, το Υπουργείο Εξωτερικών και η υπηρεσία πληροφοριών Milli İstihbarat Teşkilatı (MIT)– κατατάσσουν πλέον το Ισραήλ στην κορυφή των απειλών.

Η εφημερίδα συνδέει την τριμερή σύνοδο κορυφής με πρόσφατα επεισόδια στο Χαλέπι, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ ενεργοποίησε κουρδικές δυνάμεις SDF στη Συρία για να πιέσει την Τουρκία στρατηγικά.

Η Γάζα, οι ΗΠΑ και το τουρκικό «βέτο»

Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν έντονες πιέσεις προς το Ισραήλ για να αποδεχθεί τη συμμετοχή της Τουρκίας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) για τη Λωρίδα της Γάζας, καθώς και στην ανοικοδόμηση της περιοχής.

Το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο, με ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο να δηλώνει ξεκάθαρα:
«Όλοι καταλαβαίνουν ότι η Τουρκία δεν θα αποτελέσει μέρος της διεθνούς δύναμης».

Προειδοποίηση Λίελ: «Η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι δηλώσεις του Άλον Λίελ, πρώην Γενικού Διευθυντή του ισραηλινού ΥΠΕΞ και πρώην επικεφαλής της ισραηλινής αντιπροσωπείας στην Τουρκία.

Σε συνεντεύξεις του στα Yedioth Ahronoth και Ynet, προειδοποίησε ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε κατάσταση πανικού και προετοιμάζεται για μελλοντική στρατιωτική σύγκρουση με το Ισραήλ, υπό το βάρος της στρατιωτικής συνεργασίας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου.

Όπως τόνισε, η Τουρκία επενδύει τεράστιους πόρους στην αεράμυνα, στην αναδιάρθρωση της αεροπορίας και στην ενίσχυση της παραγωγής drones, αναγνωρίζοντας –κατά τον ίδιο– ότι στον αέρα υστερεί έναντι του Ισραήλ.

Η Συρία ως πιθανό πεδίο σύγκρουσης

Ο Λίελ εκτιμά ότι μια άμεση σύγκρουση σε ισραηλινό ή τουρκικό έδαφος είναι απίθανη, όμως προειδοποιεί ότι η Συρία μπορεί να αποτελέσει το πρώτο πεδίο στρατιωτικών επεισοδίων, καθώς και οι δύο χώρες διατηρούν εκεί δυνάμεις.

Χωρίς τριμερή ή τετραμερή συμφωνία με τη Δαμασκό και την Ουάσινγκτον, ο κίνδυνος κλιμάκωσης παραμένει υψηλός και ανεξέλεγκτος.

Ελλάδα, Κύπρος και Αζερμπαϊτζάν στο γεωπολιτικό παζλ

Ο πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος προειδοποιεί επίσης ότι η ενίσχυση της ελληνοκυπριακής συμμαχίας από το Ισραήλ θα ωθήσει την Τουρκία σε στενότερη στρατιωτική σύμπλευση με το Αζερμπαϊτζάν.

Το Τελ Αβίβ, σύμφωνα με τον ίδιο, οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικό ώστε να μη διαρραγεί η στρατηγική του σχέση με το Μπακού.

Οι ΗΠΑ δεν «τρέχουν» πια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εκτίμηση του Λίελ για τη στάση της Ουάσινγκτον. Σε αντίθεση με το παρελθόν –όταν ακόμη και ο Μπαράκ Ομπάμα είχε παρέμβει για να αποτραπεί κλιμάκωση– οι ΗΠΑ δείχνουν σήμερα αδιάφορες για μια ισραηλινοτουρκική ρήξη.

Κατά τον ίδιο, το αμερικανικό ενδιαφέρον έχει μετατοπιστεί προς τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, χώρες με ισχυρή οικονομική επιρροή, αφήνοντας την Τουρκία σε δεύτερο πλάνο.

Ένα ρήγμα που βαθαίνει επικίνδυνα

Η ανάδειξη του Ισραήλ ως «Απειλή Νο.1» από την Άγκυρα δεν είναι απλή ρητορική. Αποτυπώνει μια βαθιά στρατηγική αναδιάταξη, με την Ανατολική Μεσόγειο και τη Συρία να μετατρέπονται σε πιθανούς πυρήνες σύγκρουσης.

Σε αυτό το σκηνικό, η ελληνοκυπριακή παρουσία αποκτά βαρύνουσα σημασία. Και το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η κρίση θα κλιμακωθεί – αλλά πότε και με ποιον τρόπο.

Πηγή: israeltoday.co.il