Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε νομοθεσία που επιτρέπει την αποστολή εφέδρων σε «ειδική εκπαίδευση» για την προστασία κρίσιμων υποδομών, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στη Ρωσία αλλά και στη Δύση.
Παρότι το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι πρόκειται για «αμυντικό μέτρο» και όχι νέα κινητοποίηση, αναλυτές εκτιμούν πως το βήμα αυτό μπορεί να αυξήσει τα διαθέσιμα ανθρώπινα αποθέματα του ρωσικού στρατού και να ενισχύσει τη ροή προσωπικού προς το μέτωπο της Ουκρανίας.
Ποιοι είναι οι Ρώσοι έφεδροι (BARS)
Το 2015, ο Πούτιν ίδρυσε το Ειδικό Εφεδρικό Στρατό Μάχης (BARS), μια δύναμη αποτελούμενη από πολίτες που έχουν υπηρετήσει στον στρατό και υπογράφουν συμβόλαιο με το Υπουργείο Άμυνας.
Οι έφεδροι αυτοί ζουν κανονικά ως πολίτες, λαμβάνουν μικρή μηνιαία αποζημίωση (περίπου 10.000 ρούβλια) και υποχρεούνται να παρακολουθούν τακτικές ασκήσεις για να διατηρούν τις δεξιότητές τους. Κατά τη διάρκεια αυτών των ασκήσεων, οι εργοδότες τους αποζημιώνονται από το κράτος.
Η μαζική στρατολόγηση εφέδρων ξεκίνησε το 2021, λίγο πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, με τους αριθμούς να φτάνουν τότε τις 100.000, σύμφωνα με τη Meduza. Πολλοί από αυτούς πολέμησαν στα πρώτα στάδια της σύγκρουσης ως τάγματα BARS, πριν ενταχθούν πλήρως στον ρωσικό στρατό.
Τι αλλάζει με τον νέο νόμο
Ο νόμος, που εγκρίθηκε εσπευσμένα από τη Δούμα, προβλέπει ότι οι έφεδροι μπορούν να σταλούν σε «ειδικές εκπαιδευτικές συνεδρίες» για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων, ενεργειακών υποδομών και μέσων μεταφοράς.
Σύμφωνα με το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας, η ρύθμιση δεν αφορά αποστολή στο μέτωπο ή στρατιωτική υπηρεσία εκτός Ρωσίας. «Δεν υπάρχει καμία συζήτηση για κινητοποίηση», δήλωσε το υπουργείο.
Ωστόσο, οι αναλυτές σημειώνουν πως παρόμοιες διαβεβαιώσεις είχαν δοθεί και στο παρελθόν, λίγο πριν την μερική επιστράτευση του 2022, όταν το Κρεμλίνο ισχυριζόταν ότι «μόνο επαγγελματίες στρατιώτες» θα πολεμούσαν στην Ουκρανία.
Εσωτερική ασφάλεια και drones
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Γενικού Επιτελείου Vladimir Tsimlyansky, οι έφεδροι θα αναλάβουν την προστασία κρίσιμων υποδομών σε περιοχές όπως Λένινγκραντ, Νίζνι Νόβγκοροντ, Ταμπόφ και Γιαροσλάβλ — κυρίως για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) που πλήττουν ρωσικές εγκαταστάσεις από το καλοκαίρι.
Σε ορισμένες περιοχές, όπως η Μπριάνσκ κοντά στα ουκρανικά σύνορα, οι έφεδροι λαμβάνουν έως και 99.000 ρούβλια μηνιαίως, ενώ σε άλλες περιοχές, όπως η Περμ, η αποζημίωση παραμένει συμβολική (4.000-7.000 ρούβλια).
Πολιτικοστρατιωτικά συμπεράσματα
Η Μόσχα επιδιώκει να ενισχύσει την εσωτερική ασφάλεια της χώρας και να προστατεύσει τη βιομηχανική της υποδομή, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με drones αυξάνονται βαθμιαία. Παράλληλα, η Ρωσία εξασφαλίζει έμμεση στρατιωτική εφεδρεία, χωρίς να ανακοινώνει νέα κινητοποίηση – ένα είδος «σιωπηλής στρατιωτικής επέκτασης» που επιτρέπει στο Κρεμλίνο να ενισχύει την αμυντική ετοιμότητα χωρίς να προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις.