Του Jamie Dettmer
Για χρόνια, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συνδυάζει ανατροπές και ψέματα, καθιστώντας δύσκολη τη διάκριση μεταξύ της υπεκφυγής και της μυθοπλασίας, και οπλίζοντας το τοξικό μείγμα για να εκβιάσει, να διχάσει και να μπερδέψει τους εχθρούς του.
Τις τελευταίες ημέρες, η Ρωσία αποχώρησε από τη συμφωνία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, στη συνέχεια επανήλθε σε αυτήν και εξέδωσε απειλές για πυρηνική επίθεση προτού αντιστρέψει την πορεία της για να υποστηρίξει τη γλώσσα της μη διάδοσης. Αυτή την εβδομάδα, ο Πούτιν διέταξε τις δυνάμεις του να υποχωρήσουν από τη Χερσώνα μερικές εβδομάδες αφότου δήλωσε ότι η πόλη θα ήταν μέρος της Ρωσίας «για πάντα».
Πώς πρέπει να ερμηνεύσει ο κόσμος τις τρελά αντιφατικές δηλώσεις, ενέργειες και μηνύματα του Πούτιν; Και όταν πρόκειται για τη χρήση πυρηνικών όπλων, η πιο πρόσφατη απόρριψη της Ρωσίας παρέχει καμία διαβεβαίωση;
«Για τη Ρωσία, η ασυνέπεια είναι αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της για την εξωτερική πολιτική, ιδιαίτερα επί Πούτιν», σημείωσε η Φιόνα Χιλ, πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ. Η Χιλ σχολίαζε το 2013, ένα χρόνο πριν η Ρωσία προσαρτήσει παράνομα την Κριμαία, αφού αποκήρυξε τους «μικρούς πράσινους άντρες» που κατέλαβαν και απέκλεισαν το Διεθνές Αεροδρόμιο της Συμφερούπολης και τις στρατιωτικές βάσεις στην ουκρανική χερσόνησο.
Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, λιγότερο από δύο εβδομάδες προτού πέσουν βροχή οι ρουκέτες στο Χάρκοβο και τα αεροδρόμια του Κιέβου και εκτοξευθούν τα κύματα πυραύλων Κρουζ πριν από την αυγή, το Κρεμλίνο και οι ανώτατοι αξιωματούχοι του απέρριψαν οποιεσδήποτε προτάσεις ότι ο Πούτιν σκόπευε να εισβάλει και να κατακτήσει την Ουκρανία .
Η συσσώρευση στρατευμάτων κατά μήκος των ανατολικών και βόρειων συνόρων της Ουκρανίας ήταν μέρος κανονικών στρατιωτικών ασκήσεων, είπαν. Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα χαρακτήρισε «παράλογες» κατηγορίες ότι η Ρωσία είχε οποιαδήποτε επιθετικά σχέδια. «Μαθαίνουμε από τις αμερικανικές εφημερίδες ότι θα επιτεθούμε στην Ουκρανία», χλεύασε η Ζαχάροβα. Το αφεντικό της, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, επέμεινε ότι «δεν θα γίνει πόλεμος», διαβεβαιώνοντας ότι όλη η Ρωσία δεν ήθελε.
Ήταν αυτό ένα χυδαίο ψέμα με στόχο να εξαπατήσει και να διατηρήσει ένα στοιχείο έκπληξης ή μια γνήσια ανατροπή πολιτικής; Είναι δύσκολο να το πεις – και ίσως αυτή είναι η πρόθεση. Ή μπορεί απλώς να είναι η αποτυχία της Δύσης να καταλάβει πώς διαμορφώνεται η ρωσική πολιτική, λένε ορισμένοι έμπειροι παρατηρητές του Πούτιν. Υποστηρίζουν ότι οι δυτικές κυβερνήσεις αγωνίζονται να κατανοήσουν τις απότομες ανατροπές και πολύ συχνά δεν μπορούν να κάνουν διάκριση μεταξύ τέτοιων ανατροπών πολιτικής και σκόπιμης εξαπάτησης.
«Πιστεύω ότι κάνει μερικά από αυτά καθώς προχωράει, μερικά είναι από απόγνωση, αλλά αναζητά επίσης ανοίγματα στη Δύση», είπε ο Ντέιβιντ Κράμερ, ο οποίος ήταν βοηθός υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Β. Μπους. Το αποτέλεσμα είναι – ανεξάρτητα από τα κίνητρα για τις αλλαγές στην κατεύθυνση – όλοι αναρωτιούνται τι θα κάνει ο Πούτιν.
Ίσως ο ορισμός του Ουίνστον Τσόρτσιλ για τη Ρωσία ως «ένα αίνιγμα, τυλιγμένο σε ένα μυστήριο, μέσα σε ένα αίνιγμα» δεν ήταν ποτέ πιο αληθινός από τότε που ο Βρετανός ηγέτης εν καιρώ πολέμου αγωνίστηκε να αναλύσει τον Τζο Στάλιν.
Οι δυτικοί πολιτικοί, που πρέπει να διαμορφώσουν στρατηγικές, δεν έχουν την πολυτέλεια να σηκώνουν τα χέρια τους και να συγκεντρώνουν όλες τις ασυνέπειες, τα ψέματα και τις στροφές ως μέρος μιας σκόπιμης πολιτικής του Κρεμλίνου. Μπορεί να χάσουν κάτι σημαντικό και αποκαλυπτικό αν το έκαναν.
«Συνολικά, ο Πούτιν σκέφτεται όπου υπάρχει χάος, υπάρχουν ευκαιρίες, επομένως η σύγχυση και η εξαπάτηση αποτελούν μέρος της «εκπαίδευσης κατασκόπων του», δήλωσε η Orysia Lutsevych, ερευνήτρια στο βρετανικό Chatham House.
Ακόμα κι έτσι, υπάρχουν διαφορετικοί λόγοι για μετατοπίσεις και ασυνέπειες, προειδοποίησε. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο Πούτιν δοκιμάζει τα όρια του δυνατού, όπως με τη συμφωνία σιτηρών, και αν η αντίπαλη πλευρά δείξει δύναμη και αποφασιστικότητα, κάνει μια αναστροφή».
Αλλά πιστεύει ότι η σειρά του Πούτιν που διέταξε μια μερική κινητοποίηση εφέδρων τον Σεπτέμβριο, αφού επέμεινε ότι δεν θα υπήρχε τέτοια «ήταν μια εγχώρια επιχείρηση εξαπάτησης, κινητοποιούνταν κρυφά για πολύ καιρό και το δημοσιοποίησε τη στιγμή που ήταν σκόπιμο».
Ο Λευκός Οίκος, προφανώς, δεν θέλει να ρισκάρει πάρα πολλές. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλιβαν είχε συνομιλίες με ανώτερους βοηθούς του Κρεμλίνου με στόχο να μειωθεί ο κίνδυνος ο πόλεμος στην Ουκρανία να κλιμακωθεί σε πυρηνική σύγκρουση.
Σύμφωνα με την Emily Ferris, αναλύτρια στο Royal United Services Institute, ένα βρετανικό think tank άμυνας και ασφάλειας, οι πυρηνικές απειλές του Πούτιν τις τελευταίες εβδομάδες ήταν ένας τρόπος «κλιμάκωσης για να δοκιμάσουμε τα νεύρα και να δούμε ποια θα ήταν η απάντηση.»
Πρόσφατα απέρριψε τις απειλές, ισχυριζόμενος ότι «δεν είχε μιλήσει ποτέ για χρήση πυρηνικών όπλων» και ότι ένα πυρηνικό χτύπημα στην Ουκρανία δεν θα είχε ούτε πολιτικό ούτε στρατιωτικό νόημα.
Ο Φέρις και άλλοι παρατηρητές του Πούτιν πιστεύουν ότι η οπισθοδρόμηση αυτή τη φορά ήταν αποτέλεσμα της πίεσης από το Πεκίνο. «Δεδομένων των ανησυχιών από την Κίνα, ο Πούτιν πιθανότατα σημείωσε τα όρια αυτής της ρητορικής και τώρα έχει προχωρήσει από αυτήν και τώρα έχουν πει ξεκάθαρα ότι θέλουν να αποφύγουν κάθε είδους πυρηνική σύγκρουση, οπότε αποκάλυψε κάποια από την επιρροή που έχει η Κίνα να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση εδώ», είπε.
Ο Φέρις είπε ότι η απόφαση για εισβολή στην Ουκρανία ελήφθη πιθανότατα την τελευταία στιγμή, κάτι που θα ήταν «αρκετά σύμφωνο με την τάση του Πούτιν να αναβάλει μεγάλες αποφάσεις».
Και όταν πρόκειται για επιχειρησιακά θέματα, υπάρχει μια υποβόσκουσα «γενική ανικανότητα και αναποτελεσματικότητα μεταξύ των συστημάτων ασφαλείας στη Ρωσία που δεν πρέπει να υποτιμάται», είπε. «Ο Πούτιν μερικές φορές κρατιέται μακριά από τις λεπτομέρειες», αναγκάζοντάς τον να παρέμβει στη συνέχεια, πρόσθεσε.
Ο Αντρέι Ιλαριόνοφ, πρώην ανώτερος σύμβουλος πολιτικής του Πούτιν και τώρα αντίπαλος, πιστεύει ότι υπάρχει λιγότερη λογική από ότι φαίνεται όταν πρόκειται για ξαφνικές αλλαγές πολιτικής. Είπε: «Φαίνεται ότι έχει γίνει πολύ νευρικός γιατί αν δεν χάσει τον πόλεμο, σίγουρα δεν θα κερδίσει ποτέ».
Πηγή: politico.eu
Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.