Στο μικροσκόπιο του Κογκρέσου οι τουρκικές προκλήσεις: Η ακρόαση της νέας Πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα φανερώνει το ρήγμα Άγκυρας–Ουάσινγκτον

Μια εντυπωσιακή επίδειξη διακομματικής υποστήριξης υπέρ της Ελλάδας πραγματοποιήθηκε κατά την ακρόαση της νέας Πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Πέρα από τις τυπικές αναφορές για τις διμερείς σχέσεις, η συζήτηση απέκτησε έντονα γεωπολιτικό χαρακτήρα, με έμφαση στις τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Διακομματικό Μήνυμα: Σταθερότητα, αλλά όχι με την Τουρκία χωρίς όρους

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Cory Booker, με τον οποίο ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης είχε ήδη δύο συναντήσεις (Ιούνιο 2024 και Φεβρουάριο 2025), έθεσε ευθέως το ζήτημα της αναβάθμισης της MDCA (Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ), αλλά και τον προβληματισμό για τις συνεχείς τουρκικές παραβιάσεις.

Η κα Γκίλφοϊλ απάντησε πως οι ανησυχίες αυτές είναι απολύτως βάσιμες, προσθέτοντας ότι εκφράζονται όχι μόνο στην Ουάσινγκτον αλλά και από άλλους συμμάχους των ΗΠΑ, όπως το Ισραήλ και η Κύπρος, ιδιαίτερα όσον αφορά την προοπτική εξοπλισμού της Τουρκίας με F-35.

Εμπόδιο τα F-35: Έντονη στάση από Risch και Van Hollen

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Γερουσιαστής Jim Risch, δήλωσε ρητά πως έχει εμποδίσει και θα συνεχίσει να εμποδίζει την παράδοση F-35 στην Τουρκία, επικαλούμενος τις εδαφικές διεκδικήσεις της Άγκυρας εις βάρος της Ελλάδας και την προβληματική στάση της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από την πλευρά του, ο Chris Van Hollen, γνωστός για τις φιλελληνικές του θέσεις, έθεσε ευθέως το ερώτημα αν οι τουρκικές προκλήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Η απάντηση της κας Γκίλφοϊλ ήταν διπλωματική αλλά σαφής: θα ευθυγραμμίζεται με το State Department και τις κατευθύνσεις του Λευκού Οίκου, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς σχέσης με την Ελλάδα.

Αμυντική Επάρκεια Ελλάδας – Έπαινος από τις ΗΠΑ

Η Γκίλφοϊλ επαίνεσε τη χώρα μας για τη συνεπή τήρηση των νατοϊκών της υποχρεώσεων, με αμυντικές δαπάνες άνω του 3% του ΑΕΠ, κάτι που τοποθετεί την Ελλάδα στην 5η θέση παγκοσμίως. Ένα στοιχείο που δεν περνά απαρατήρητο σε μια εποχή που οι ΗΠΑ επανεξετάζουν ποιος είναι πραγματικός σύμμαχος και ποιος… απλός επωφελούμενος.

Πίσω από τις λέξεις… η Τουρκία χάνει έδαφος

Πίσω από την ευγένεια και τις διπλωματικές διατυπώσεις, διαφαίνεται ξεκάθαρα η αμηχανία της Ουάσινγκτον έναντι της Άγκυρας. Η Τουρκία δεν αποτελεί πλέον τον “σταθερό εταίρο” που πολλοί στις ΗΠΑ θεωρούσαν δεδομένο τη δεκαετία του 1990 ή ακόμη και του 2000. Η προβλέψιμη Ελλάδα, όπως την αποκαλούν πλέον σε think tanks και επιτροπές, έχει αναδειχθεί σε πυλώνα σταθερότητας, σε αντίθεση με τη νευρική, εκβιαστική Τουρκία του Ερντογάν.

Η κριτική των Γερουσιαστών δεν είναι ρητορική· συνδέεται άμεσα με το στρατιωτικό και οικονομικό συμφέρον των ΗΠΑ, οι οποίες δεν επιθυμούν να παραδώσουν προηγμένα οπλικά συστήματα σε μια χώρα που συχνά λειτουργεί εκτός ΝΑΤΟϊκού πλαισίου και πλησιάζει τη Ρωσία ή το Ιράν κατά περίπτωση.

Επιπτώσεις για την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο:

• Η συνεπής στρατηγική προσέγγιση της Ουάσινγκτον ενισχύει το ελληνικό αποτύπωμα στην περιοχή.

• Η παρεμπόδιση των F-35 στην Τουρκία, αν συνεχιστεί, ακυρώνει στην πράξη τον στρατιωτικό εκβιασμό της Άγκυρας.

• Η Ανατολική Μεσόγειος επανατοποθετείται ως πεδίο συμμαχικών δικτύων, όχι πειρατικών συμφωνιών τύπου τουρκολιβυκού μνημονίου.

Πηγή: sahiel.gr