Τουρκία: Προειδοποίηση για χάος στο Ιράν – Το AKP «βλέπει» ξένη παρέμβαση και γεωπολιτικό παιχνίδι

Προειδοποίηση από το κυβερνών κόμμα του Ερντογάν

Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, το κυβερνών κόμμα του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέπεμψε σαφές μήνυμα αποτροπής απέναντι σε κάθε σκέψη ξένης παρέμβασης στο Ιράν. Ο εκπρόσωπος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Ομέρ Τσελίκ, προειδοποίησε ότι τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτη περιφερειακή αναταραχή.

Όπως δήλωσε μετά από συνεδρίαση του κόμματος υπό την προεδρία του Ερντογάν, η Άγκυρα αναγνωρίζει το βάθος των εσωτερικών προβλημάτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ωστόσο θεωρεί ότι οποιαδήποτε λύση οφείλει να προκύψει αποκλειστικά από την εθνική βούληση του ιρανικού κράτους.

«Η εξωτερική παρέμβαση θα φέρει χειρότερα αποτελέσματα»

Ο Τσελίκ ήταν κατηγορηματικός, τονίζοντας ότι η εμπλοκή εξωτερικών δυνάμεων όχι μόνο δεν θα επιλύσει την κρίση, αλλά θα την επιδεινώσει. Σύμφωνα με την τουρκική θέση, κάθε προσπάθεια επιβολής αλλαγών απ’ έξω εγκυμονεί τον κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης, με συνέπειες που θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα του Ιράν.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι επιχειρεί να εργαλειοποιήσει την εσωτερική αναταραχή για να προωθήσει σχέδια αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, κάτι που – κατά την Άγκυρα – θα οδηγήσει σε βαθύτερες κρίσεις σε ολόκληρη την περιοχή.

Οι δηλώσεις Τραμπ και το φόντο της κρίσης

Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται στον απόηχο νέων δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανέφερε ότι η Τεχεράνη ζήτησε διαπραγματεύσεις, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει ακόμη και στρατιωτικό πλήγμα πριν από οποιαδήποτε συνάντηση. Παράλληλα, επανέλαβε τις προειδοποιήσεις του προς το ιρανικό καθεστώς να μην χρησιμοποιήσει θανατηφόρα βία εναντίον διαδηλωτών.

Οι διαδηλώσεις στο Ιράν, που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης, έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κύματα αναταραχής των τελευταίων ετών, με αντικρουόμενες εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων και των συλλήψεων.

Η στάση Φιντάν και η τουρκική ανησυχία

Την ίδια γραμμή ακολούθησε και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος αναγνώρισε τα παράπονα του ιρανικού λαού, αλλά προειδοποίησε ότι κάθε απόπειρα μετατροπής της αναταραχής σε σχέδιο αλλαγής καθεστώτος εξυπηρετεί γεωπολιτικά συμφέροντα τρίτων – και ειδικά του Ισραήλ.

Ο Φιντάν εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι επιδιώξεις αυτές δεν θα ευοδωθούν και κάλεσε την Τεχεράνη να επιλύσει τις διαφορές της με τη Δύση μέσω διαπραγματεύσεων.

Σύνορα, εμπόριο και φόβος αποσταθεροποίησης

Παρά τις ιστορικές και θρησκευτικές διαφορές, Τουρκία και Ιράν συνδέονται άμεσα μέσω εκτεταμένων συνόρων άνω των 530 χιλιομέτρων και ενεργών εμπορικών διαδρόμων. Η Άγκυρα ανησυχεί ότι μια παρατεταμένη κρίση ή ένα κενό εξουσίας στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κύματα εκτοπισμένων προς την Τουρκία, η οποία ήδη φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων παγκοσμίως.

Το διμερές εμπόριο ξεπέρασε τα 5,6 δισ. δολάρια το 2024, γεγονός που καθιστά τη σταθερότητα του Ιράν κρίσιμη όχι μόνο γεωπολιτικά, αλλά και οικονομικά για την Τουρκία.

Η τουρκική προειδοποίηση δεν αποτελεί απλή διπλωματική τοποθέτηση, αλλά αντανάκλαση βαθύτερων φόβων για μια αλυσιδωτή αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή. Σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες είναι εύθραυστες και οι μεγάλες δυνάμεις ανεβάζουν τον τόνο, η Άγκυρα επιχειρεί να στείλει το μήνυμα ότι το Ιράν δεν μπορεί – και δεν πρέπει – να μετατραπεί στο επόμενο πεδίο ενός επικίνδυνου γεωπολιτικού πειράματος.