Βασικά συμπεράσματα από την ευρωπαϊκή περιοδεία του Xi της Κίνας στη Γαλλία, τη Σερβία και την Ουγγαρία

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ολοκλήρωσε την πενθήμερη περιοδεία του στην Ευρώπη, αφού επισκέφθηκε τη Γαλλία, τη Σερβία και την Ουγγαρία, όπου διαφήμισε το όραμα του Πεκίνου για έναν πολυπολικό κόσμο και είχε συνομιλίες για το εμπόριο, τις επενδύσεις και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Στη Γαλλία, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τίμησε τον Σι με δώρα πολυτελών φιαλών κονιάκ και ένα ταξίδι σε ένα παιδικό του στέκι στα Πυρηναία όρη, ενώ στη Σερβία, ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς οργάνωσε μια μεγάλη υποδοχή, συγκεντρώνοντας ένα πλήθος δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, οι οποίοι φώναζαν “Κίνα, Κίνα” και ανέμιζαν κινεζικές σημαίες μπροστά από το προεδρικό μέγαρο της Σερβίας.

Στην Ουγγαρία, ο πρόεδρος Τάμας Σουλιόκ και ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν έστρωσαν επίσης το κόκκινο χαλί για τον Xi, υποδεχόμενος με στρατιωτικές τιμές στο ουγγρικό προεδρικό μέγαρο.

Η περιοδεία σηματοδότησε το πρώτο ταξίδι του Σι στην Ευρώπη εδώ και πέντε χρόνια και ήρθε σε μια συμβολική στιγμή για τις σχέσεις της Κίνας με τα τρία αυτά έθνη.

Το τρέχον έτος σηματοδοτεί την 60ή επέτειο των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της Κίνας και της Γαλλίας και την 75ή επέτειο των διπλωματικών σχέσεων με την Ουγγαρία. Το ταξίδι συνέπεσε επίσης με την 25η επέτειο του βομβαρδισμού της κινεζικής πρεσβείας στο Βελιγράδι από το ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του πολέμου της Σερβίας στο Κοσσυφοπέδιο.

Ο κύριος στόχος του Σι με την επίσκεψη, λένε οι αναλυτές, ήταν να πιέσει για έναν κόσμο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι λιγότερο κυρίαρχες και να ελέγξει τη ζημιά στις σχέσεις της Κίνας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι εμπορικές εντάσεις αυξάνονται εν μέσω της απειλής ευρωπαϊκών δασμών και μιας έρευνας για τις κινεζικές επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα που, όπως λένε αξιωματούχοι, πλήττουν τις τοπικές βιομηχανίες.

Ακολουθούν τα κυριότερα συμπεράσματα

Καμία παραχώρηση στο εμπόριο, Ρωσία-Ουκρανία

Καθ’ όλη τη διάρκεια του διήμερου ταξιδιού του Σι στη Γαλλία, ο Μακρόν πίεσε τον Κινέζο ηγέτη να αντιμετωπίσει τις εμπορικές ανισορροπίες του Πεκίνου με την ΕΕ – με το μπλοκ να έχει έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών 292 δισεκατομμυρίων ευρώ (314,72 δισεκατομμύρια δολάρια) πέρυσι – και να χρησιμοποιήσει την επιρροή του στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Μακρόν προσκάλεσε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να συμμετάσχει στις συνομιλίες του με τον Σι, για να υπογραμμίσει την ευρωπαϊκή ενότητα στις εκκλήσεις για μεγαλύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά και να αντιμετωπίσει τα παράπονα του μπλοκ σχετικά με την πλεονάζουσα παραγωγική του ικανότητα στα ηλεκτρικά οχήματα και την πράσινη τεχνολογία. Το ζεύγος πίεσε επίσης τον Xi να ελέγξει τις πωλήσεις προϊόντων και τεχνολογιών στη Ρωσία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς.

Αλλά ο Κινέζος ηγέτης φάνηκε να έχει προσφέρει λίγες παραχωρήσεις.

Ο Σι αρνήθηκε ότι υπάρχει κινεζικό “πρόβλημα πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας” και επανέλαβε μόνο τις εκκλήσεις του για διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Ο Σι, ο οποίος αναμένεται να φιλοξενήσει τον Πούτιν στην Κίνα αργότερα αυτόν τον μήνα, δήλωσε ότι κάλεσε όλα τα μέρη να ξεκινήσουν εκ νέου τις επαφές και τον διάλογο.

“Τόσο το εμπόριο όσο και η Ρωσία είναι αδιαπραγμάτευτα για την Κίνα. Ο Μακρόν δεν μπόρεσε να πετύχει τίποτα [σε αυτά τα μέτωπα]”, δήλωσε η Σίρλεϊ Γιού, πολιτική οικονομολόγος και ανώτερη συνεργάτης στο London School of Economics στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ωστόσο, η ίδια εκτίμησε ότι η επίσκεψη προώθησε την προσωπική σχέση του Μακρόν με τον Σι, η οποία αποτελεί μέρος της στρατηγικής του Γάλλου ηγέτη να καταστήσει τη Γαλλία κρίσιμο εταίρο όλων των αναδυόμενων παγκόσμιων δυνάμεων.

“Ο Μακρόν μοιράζεται ένα κοινό όραμα με τον Σι, το οποίο είναι ότι η ηγεμονία των ΗΠΑ -συμπεριλαμβανομένης της επιδίωξης της υποταγής της Ευρώπης στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ- πρέπει να υποχωρήσει σε μια πολυπολική παγκόσμια τάξη, φιλοξενώντας τα συμφέροντα και τις ανησυχίες των ανερχόμενων δυνάμεων”, δήλωσε η Yu στο Al Jazeera. Οι πρόσφατες επισκέψεις του Μακρόν στην Ινδία και τη Βραζιλία “αποδεικνύουν επίσης ότι η Γαλλία θέλει να παραμείνει στην πρώτη γραμμή αυτής της παγκόσμιας αλλαγής”, πρόσθεσε.

Και παρά την έλλειψη παραχωρήσεων, Γάλλοι αξιωματούχοι δήλωσαν στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι η επίσκεψη επέτρεψε στον Μακρόν να περάσει μηνύματα για την Ουκρανία και θα επιτρέψει πιο ανοιχτές συζητήσεις στο μέλλον.

Όσο για τον Σι, η συζήτηση του Μακρόν για την ευρωπαϊκή “στρατηγική αυτονομία” συμβάλλει στην προώθηση του οράματος του Κινέζου ηγέτη για έναν πολυπολικό κόσμο. Και ενώ δεν υπήρξε εμφανής συμφιλίωση στο οικονομικό μέτωπο, η επίσκεψη του Σι θα βοηθήσει στον “περιορισμό των ζημιών” έγραψε ο Γιου Τζίε, ανώτερος ερευνητής για την Κίνα στο Chatham House, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Θα μπορούσε να βοηθήσει να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων με την Ευρώπη, όπως συνέβη με τις ΗΠΑ, είπε, εν μέσω της απειλής ευρωπαϊκών δασμών σε κινεζικά προϊόντα και μιας έρευνας για τις κινεζικές επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα.

Επέκταση του οικονομικού αποτυπώματος στη Σερβία, την Ουγγαρία

Σε αντίθεση με τη στάση του Σι στη Γαλλία, οι επισκέψεις του στην υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ Σερβία και στο κράτος μέλος της ΕΕ Ουγγαρία σημαδεύτηκαν από τις δεσμεύσεις για εμβάθυνση των πολιτικών δεσμών και επέκταση των επενδύσεων στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη. Και οι δύο χώρες συμμετέχουν στην πρωτοβουλία Belt and Road Initiative, το φιλόδοξο σχέδιο υποδομών που υπογράφει ο Σι και έχει ως στόχο να συνδέσει την Ασία με την Αφρική και την Ευρώπη, ενώ έχουν επίσης στενούς δεσμούς με τη Ρωσία.

Στο Βελιγράδι, ο Βούτσιτς, ο πρόεδρος της Σερβίας, προσυπέγραψε το όραμα του Σι για μια “παγκόσμια κοινότητα με κοινό μέλλον” και οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν μια “ατσάλινη εταιρική σχέση”, ενώ ανακοίνωσαν επίσης ότι μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που υπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών τους πέρυσι θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιουλίου. Άλλες οικονομικές υποσχέσεις περιελάμβαναν τη δημιουργία νέων αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ των δύο χωρών και την ανάληψη εισαγωγών σερβικών γεωργικών προϊόντων.

Ο Yu, πολιτικός οικονομολόγος στο LSE, δήλωσε ότι η επίσκεψη του Xi στο Βελιγράδι κατά την 25η επέτειο του βομβαρδισμού της κινεζικής πρεσβείας στην πόλη από το ΝΑΤΟ, είχε ως στόχο να καταστήσει “σαφές ότι η Κίνα και η Ρωσία μοιράζονται μια κοινή αντίρρηση στην ανατολική επέκταση του ΝΑΤΟ”. Αποκαλύπτει επίσης “ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία ψευδαίσθηση ότι η Κίνα θα υποκύψει στις δυτικές πιέσεις για να περιορίσει την οικονομική συνεργασία με τη Ρωσία”, είπε.

Στη Βουδαπέστη, ο Σι υποσχέθηκε περισσότερες επενδύσεις στις μεταφορές και την ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής ενός σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας που θα συνδέει το κέντρο της πρωτεύουσας με το αεροδρόμιο της και της συνεργασίας στον πυρηνικό τομέα, σύμφωνα με Ούγγρους αξιωματούχους.

Ο Σι υποσχέθηκε επίσης να προχωρήσει ένα έργο ύψους 2,1 δισ. δολαρίων για τη σύνδεση της ουγγρικής πρωτεύουσας με τη σερβική πρωτεύουσα. Το σχέδιο, το οποίο χρηματοδοτείται κυρίως με δάνειο από την Κίνα, αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας Belt and Road.

Όλα αυτά καταδεικνύουν την προθυμία του Σι “να επαναφέρει τον “Δεύτερο Κόσμο” του Ψυχρού Πολέμου ως σημαντικό γεωστρατηγικό παίκτη”, δήλωσε ο Yu. “Με την οικονομική στήριξη της Κίνας, η περιφέρεια της ΕΕ μπορεί να γίνει πιο σημαντικός ευρωπαϊκός οικονομικός παίκτης, που θα μπορεί να υπερηφανεύεται για υψηλότερη ταχύτητα ανάπτυξης και να παρέχει αλυσίδες εφοδιασμού υψηλής τεχνολογίας”, είπε.

Για την Κίνα, η Ουγγαρία χρησιμεύει ως πύλη προς το εμπορικό μπλοκ της ΕΕ και ο Yu πρόσθεσε ότι η αυξανόμενη εταιρική σχέση του Πεκίνου με την Ουγγαρία θα μπορούσε επίσης “ενδεχομένως να θεωρήσει αναποτελεσματικές τις κυρώσεις της ΕΕ για τα κινεζικά EV [ηλεκτρικά οχήματα]”.

Πηγή: aljazeera.com