Ο «πράσινος χρυσός» στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στρέφει πλέον την προσοχή της στην καρδιά της ελληνικής αγροτικής οικονομίας: το ελαιόλαδο.
Στόχος είναι να εφαρμοστεί ένα σύστημα παρακολούθησης τύπου “εισροών-εκροών” και για τον ελαιόκαρπο, με σκοπό να καταγραφεί και να ελεγχθεί όλη η αλυσίδα παραγωγής – από το δέντρο έως το ελαιοτριβείο.
Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα λειτουργεί ως βάση δεδομένων που θα συγκεντρώνει:
Τον αριθμό των ελαιοδέντρων κάθε παραγωγού.
Τον όγκο του καρπού που συγκομίζεται καθημερινά.
Την αντίστοιχη ποσότητα ελαιολάδου που παράγεται.
Η επιδίωξη είναι σαφής: να εξαλειφθούν παράνομες πρακτικές “κρυψίματος” ποσοτήτων ελαιολάδου και τεχνητής έλλειψης, φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών στην εγχώρια αγορά και σημαντικές απώλειες για το Δημόσιο.
Καθημερινή καταγραφή παραγωγής
Σύμφωνα με το σχέδιο, κάθε παραγωγός θα πρέπει να δηλώσει τον αριθμό των ελαιοδέντρων που διαθέτει, καθώς και να καταγράφει καθημερινά την ποσότητα ελαιοκάρπου που συλλέγει.
Έτσι, θα είναι δυνατή η αντιστοίχιση εισροών και εκροών – δηλαδή, η σύγκριση του καρπού που μαζεύεται με το ελαιόλαδο που τελικά παράγεται.
Το σύστημα θα λειτουργεί αυτόματα, παρέχοντας πλήρη διαφάνεια στην παραγωγική αλυσίδα και διευκολύνοντας την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος, κάτι που μπορεί να ενισχύσει την εξαγωγική αξιοπιστία του ελληνικού ελαιολάδου.
Ψηφιακά δελτία αποστολής – Από το χωράφι στο ελαιοτριβείο
Από την 1η Οκτωβρίου 2025 εφαρμόζεται υποχρεωτικά η έκδοση ψηφιακών δελτίων αποστολής ελαιοκάρπου, για κάθε μεταφορά από τον ελαιώνα προς το ελαιοτριβείο.
Η ρύθμιση αυτή είχε ήδη λάβει εξάμηνη αναβολή, ωστόσο πλέον τίθεται σε πλήρη ισχύ, χωρίς νέα μεταβατική περίοδο.
Η εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων αποστολής βασίζεται στο σύστημα myData της ΑΑΔΕ και επιτρέπει άμεση διασταύρωση στοιχείων μεταξύ παραγωγού και ελαιοτριβείου.
Στην πράξη, κάθε κίνηση καρπού θα συνοδεύεται από ηλεκτρονικό ίχνος, καταγεγραμμένο στη φορολογική πλατφόρμα.
Οι πρώτες δυσκολίες και οι αντιδράσεις των παραγωγών
Αν και η ΑΑΔΕ δεν προτίθεται να ξεκινήσει άμεσα επιτόπιους ελέγχους, η ανησυχία στον αγροτικό κόσμο είναι έντονη.
Πολλοί παραγωγοί δηλώνουν ότι:
Δεν διαθέτουν επαρκή τεχνολογική γνώση για την άμεση έκδοση ψηφιακών δελτίων.
Σε απομακρυσμένες περιοχές, η απουσία δικτύου καθιστά δύσκολη τη σύνδεση με την πλατφόρμα myData.
Ο νέος μηχανισμός τους προσθέτει γραφειοκρατικό βάρος σε μια ήδη απαιτητική περίοδο συγκομιδής.
Οι συνεταιρισμοί ζητούν να υπάρξει προσαρμοστική περίοδος και τεχνική υποστήριξη, ώστε να μην τιμωρηθούν παραγωγοί λόγω έλλειψης υποδομών και εκπαίδευσης.
Ο στόχος πίσω από τον ψηφιακό έλεγχο
Η ΑΑΔΕ, πάντως, επιμένει ότι η κίνηση αυτή δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα αλλά αναπτυξιακή λογική.
Η διαφάνεια και η ψηφιοποίηση της παραγωγής ελαιολάδου εκτιμάται πως θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος, θα αποκαλύψουν κρυφές ροές και θα εξαλείψουν τη μαύρη διακίνηση που κοστίζει εκατομμύρια ετησίως στην οικονομία.
Με το νέο πλαίσιο, η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποκτήσει την πρώτη ολοκληρωμένη ψηφιακή βάση για το ελαιόλαδο στην Ευρώπη, κάνοντας πράξη τον στόχο για “έξυπνη αγροτική οικονομία”.
Η ψηφιακή μετάβαση στον αγροτικό τομέα ξεκινά από το προϊόν-σύμβολο της Ελλάδας: το ελαιόλαδο.
Αν και οι αντιδράσεις των παραγωγών είναι κατανοητές, το μέτρο —εφόσον εφαρμοστεί ορθά— μπορεί να δώσει τέλος σε χρόνιες παθογένειες, να ενισχύσει την εξαγωγική αξιοπιστία και να δημιουργήσει μια πιο δίκαιη αγορά για όλους.
Το στοίχημα για την ΑΑΔΕ είναι να αποδείξει ότι η τεχνολογία μπορεί να προστατεύσει, όχι να επιβαρύνει, τον Έλληνα παραγωγό.
Η διαφάνεια είναι δύναμη – αλλά και δοκιμασία. Αν η Ελλάδα θέλει να κρατήσει τον τίτλο του κορυφαίου παραγωγού «πράσινου χρυσού», πρέπει να συνδυάσει παράδοση και τεχνολογία χωρίς να χάσει την ψυχή του χωραφιού.