Τις τελευταίες ημέρες κάνει τον γύρο του διαδικτύου –και όχι μόνο– μια φήμη που προκαλεί τριγμούς και εντάσεις: ότι ετοιμάζονται συλλήψεις πολιτικών προσώπων (ακόμα και Υπουργών) χωρίς έγκριση της Βουλής, βάσει του άρθρου 187 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο αφορά την εγκληματική οργάνωση.
Η πληροφορία κυκλοφορεί με διάφορες παραλλαγές: άλλοτε μιλά για λίστα συλλήψεων που έχει υπογράψει η Δικαιοσύνη, άλλοτε για “μυστική έρευνα” που ξετυλίγεται εδώ και καιρό. Το ερώτημα είναι απλό και καίριο:
Μπορούν να συλληφθούν πολιτικοί χωρίς απόφαση της Βουλής;
Η απάντηση είναι όχι τόσο απλή όσο φαίνεται, αλλά όχι και τόσο “βόμβα” όσο προβάλλεται.
Τι είναι το άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα;
Το άρθρο 187 αφορά τη σύσταση εγκληματικής οργάνωσης. Ειδικότερα:
«Όποιος συγκροτεί ή εντάσσεται σε εγκληματική οργάνωση με σκοπό την τέλεση κακουργημάτων, τιμωρείται με κάθειρξη…»
Είναι το ίδιο άρθρο που χρησιμοποιήθηκε για την καταδίκη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματική οργάνωση. Χρησιμοποιείται σε βαριές υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος, αλλά δεν υποκαθιστά το Σύνταγμα ούτε τους νόμους περί ευθύνης Υπουργών.
Υπουργοί και πολιτικοί: Τι ισχύει συνταγματικά;
Βάσει του Άρθρου 86 του Συντάγματος, οι Υπουργοί και τα μέλη της Κυβέρνησης υπόκεινται σε ειδική διαδικασία ποινικής δίωξης, γνωστή ως νόμος περί ευθύνης Υπουργών. Για να κινηθεί δίωξη:
Πρέπει να υπάρξει πρόταση της Βουλής
Να συσταθεί ειδική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης
Να εγκριθεί από τη Βουλή η άρση ασυλίας ή η δίωξη για πράξεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί κανείς εισαγγελέας να διατάξει αυτόβουλα τη σύλληψη Υπουργού χωρίς κοινοβουλευτική διαδικασία – εκτός αν πρόκειται για πράξεις εκτός των καθηκόντων του (και ακόμα κι εκεί υπάρχουν περιορισμοί).
Επομένως… Τι αληθεύει;
Αν κάποιο πολιτικό πρόσωπο (π.χ. βουλευτής ή πρώην Υπουργός) φέρεται να συμμετέχει σε εγκληματική οργάνωση με πράξεις εκτός υπουργικού καθήκοντος, θεωρητικά δεν καλύπτεται από ασυλία, εφόσον δεν είναι εν ενεργεία Υπουργός.
Ωστόσο:
Η ασυλία βουλευτών προστατεύεται από το Σύνταγμα και η δίωξή τους απαιτεί ειδική άρση από τη Βουλή (άρθρο 62 Σ.)
Η αστυνομική σύλληψη ενεργού Υπουργού χωρίς απόφαση Βουλής θα συνιστούσε θεσμική εκτροπή
Με άλλα λόγια, καμία «καταιγίδα συλλήψεων» πολιτικών δεν μπορεί να λάβει χώρα με τρόπο αντισυνταγματικό, εκτός αν υπάρξει ανατροπή πολιτεύματος ή εξαιρετική κατάσταση – και κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να ισχύει σήμερα.
Σχόλιο – Εκτίμηση
Η διαρροή περί επικείμενων συλλήψεων μυρίζει ή ψυχολογική επιχείρηση ή προπαγανδιστικό παιχνίδι, ίσως για να τροφοδοτήσει ένα αίσθημα κατάρρευσης του πολιτικού συστήματος ή να προετοιμάσει το έδαφος για εξελίξεις.
Το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει, το κλίμα κοινωνικής δυσφορίας εντείνεται, και τέτοιου τύπου φήμες δεν είναι άσχετες με την προσπάθεια χειραγώγησης του θυμικού των πολιτών.
Ας μην ξεχνάμε πως στην Ιστορία πολλές “συλλήψεις” ξεκινούσαν πρώτα στα λόγια, μετά στα social media… και τελικά δεν γίνονταν ποτέ. Ή, αν γίνονταν, στόχευαν τους “αδύναμους κρίκους” και όχι τα μεγάλα κεφάλια.
Τι σημαίνει;
Αν το κράτος δικαίου λειτουργεί, κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου – ούτε πολιτικοί
Αν όμως οι θεσμοί καταπατώνται, τότε όλοι είναι έρμαια πολιτικών διώξεων
Η διαχείριση τέτοιων ειδήσεων θέλει νηφαλιότητα, όχι συνωμοσιολογία
Η παραπληροφόρηση μπορεί να γίνει εργαλείο αποσταθεροποίησης, ειδικά σε περιόδους εκλογών, εξεταστικών ή κοινωνικής έντασης
Συμπέρασμα
Οι συλλήψεις πολιτικών δεν είναι ούτε εύκολες, ούτε αυτονόητες, ούτε «συνταγματικά αυτόματες» επειδή κάποιος επικαλείται το άρθρο 187. Το Σύνταγμα και η διάκριση των εξουσιών υφίστανται ακόμα – τουλάχιστον τυπικά.
Προς το παρόν, κρατάμε επιφύλαξη και επιτήρηση. Αν υπάρξουν εξελίξεις, θα μιλήσουν πρώτα τα επίσημα έγγραφα και μετά τα hashtags.
Πηγή: sahiel.gr