Νέες εμπρηστικές δηλώσεις Γιαϊτζί: Ζητά στρατιωτικά μέτρα κατά της Ελλάδας για τα νησιά του Αιγαίου

Ο απόστρατος ναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί (Cihat Yaycı), ο άνθρωπος που θεωρείται ο βασικός θεωρητικός της τουρκικής στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας», επανήλθε με νέες δηλώσεις υψηλής έντασης, καλώντας την τουρκική κυβέρνηση να υιοθετήσει σκληρότερη στάση απέναντι στην Ελλάδα και να εξετάσει ακόμη και στρατιωτικές επιλογές στο ζήτημα των νησιών του Αιγαίου.

Οι παρεμβάσεις του πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εξακολουθούν να κινούνται σε εύθραυστο περιβάλλον, ενώ παράλληλα η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ζητά νομικά, διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα

Στις πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του, ο Γιαϊτζί υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε διπλωματικές διαμαρτυρίες, αλλά να εξετάσει συνολικά όλα τα διαθέσιμα μέσα πίεσης απέναντι στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο απόστρατος ναύαρχος θεωρεί ότι η Άγκυρα πρέπει να ενεργοποιήσει νομικές, διπλωματικές και –εφόσον απαιτηθεί– στρατιωτικές επιλογές, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας σε ορισμένα νησιά παραβιάζει, κατά τη δική του ερμηνεία, το καθεστώς που προβλέπουν διεθνείς συνθήκες.

Επίκληση της Σύμβασης της Βιέννης

Ο Γιαϊτζί επανέφερε και το επιχείρημα που διατυπώνει τα τελευταία χρόνια περί εφαρμογής του άρθρου 60 της Σύμβασης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών. Κατά τον ίδιο, η Τουρκία θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα παραβιάζει συγκεκριμένες διατάξεις των συνθηκών που καθορίζουν το καθεστώς ορισμένων νησιών του ανατολικού Αιγαίου, θέση που αποτελεί πάγια τουρκική επιχειρηματολογία αλλά απορρίπτεται από την ελληνική πλευρά.

Ο αρχιτέκτονας της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Ο Τζιχάτ Γιαϊτζί εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον επιδραστικές προσωπικότητες στον χώρο της τουρκικής στρατηγικής σκέψης, παρότι έχει αποχωρήσει από την ενεργό υπηρεσία.

Το όνομά του έχει ταυτιστεί με τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία διεκδικεί εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτέλεσε τη βάση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Οι παρεμβάσεις του εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερη απήχηση σε εθνικιστικούς και στρατιωτικούς κύκλους της Τουρκίας, ενώ συχνά επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο γύρω από την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας.

Οι δηλώσεις σε περίοδο αυξημένης κινητικότητας

Η χρονική συγκυρία των δηλώσεων δεν περνά απαρατήρητη. Η Τουρκία επιχειρεί να βελτιώσει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την αμυντική συνεργασία με την Ουάσιγκτον, το πρόγραμμα των F-35 και την προμήθεια κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό KAAN.

Παράλληλα, η Άγκυρα συνεχίζει να προβάλλει τις γνωστές της θέσεις για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, διατηρώντας ανοικτό ένα από τα πλέον ευαίσθητα μέτωπα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η ελληνική θέση

Η Ελλάδα απορρίπτει διαχρονικά τους τουρκικούς ισχυρισμούς, επισημαίνοντας ότι η αμυντική θωράκιση των νησιών αποτελεί νόμιμο δικαίωμα αυτοάμυνας, όπως προβλέπεται από το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της διατήρησης της τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου στα μικρασιατικά παράλια και των επανειλημμένων απειλών χρήσης βίας (casus belli) που έχει υιοθετήσει η τουρκική Εθνοσυνέλευση από το 1995.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι τουρκικές αιτιάσεις δεν έχουν νομική βάση και ότι η κυριαρχία των ελληνικών νησιών δεν συνδέεται με το επίπεδο της αμυντικής τους οργάνωσης.

Συνεχίζεται η ρητορική έντασης

Οι νέες δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί εντάσσονται στη σταθερή γραμμή ρητορικής που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια ο απόστρατος ναύαρχος, ο οποίος επιμένει στην προώθηση της θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας» και στην άσκηση αυξημένης πίεσης προς την Ελλάδα.

Παρά το γεγονός ότι δεν κατέχει πλέον επίσημο κυβερνητικό αξίωμα, οι δημόσιες παρεμβάσεις του εξακολουθούν να παρακολουθούνται στενά, καθώς συχνά αποτυπώνουν τάσεις και αντιλήψεις που αναπτύσσονται σε τμήματα του τουρκικού στρατιωτικού και πολιτικού κατεστημένου. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης που να υιοθετεί τις συγκεκριμένες προτάσεις του.