Μια «λύση» με ημερομηνία λήξης
Η Άγκυρα εμφανίζεται τους τελευταίους μήνες πιο διαλλακτική απέναντι στην Αθήνα. Δηλώσεις για «ειρηνική συνύπαρξη», επαφές υπουργών και «θετική ατζέντα» φαίνονται να αντικαθιστούν τις κραυγές του 2020–22.
Πίσω όμως από το χαμόγελο, η Τουρκία κινείται με ψυχρό ρεαλισμό: θέλει να κατοχυρώσει όσα θεωρεί δικά της κεκτημένα πριν αλλάξει η πολιτική ισορροπία στην Ελλάδα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης —ανεξάρτητα από την εσωτερική κριτική— είναι για την Άγκυρα ο “πιο βολικός δύσκολος”: δυτικός, θεσμικός, προβλέψιμος και με ικανότητα να περάσει δύσκολες συμφωνίες χωρίς κοινωνική έκρηξη.
1. Η Τουρκία χρειάζεται σταθερότητα για να ανασάνει
Η οικονομία της Τουρκίας βρίσκεται σε εύθραυστη ισορροπία. Με πληθωρισμό άνω του 60%, αυξανόμενη φτώχεια και ανάγκη για ξένο συνάλλαγμα, ο Ερντογάν χρειάζεται ένα ήρεμο Αιγαίο ώστε να προσελκύσει επενδύσεις και να αποκαταστήσει σχέσεις με ΗΠΑ και Ε.Ε.
Κάθε κλιμάκωση με την Ελλάδα ρίχνει τη λίρα, αυξάνει το κόστος εξοπλισμών και υπονομεύει τη διπλωματική του θέση. Έτσι, μια “συμφωνία” ή έστω ένα “πάγωμα εντάσεων” λειτουργεί σαν δίχτυ σταθερότητας για την τουρκική οικονομία.
2. Ο Μητσοτάκης θεωρείται «διαχειρίσιμος» συνομιλητής
Για την Άγκυρα, ο Μητσοτάκης δεν είναι εθνικιστής, αλλά πραγματιστής. Δεν μιλά με συνθήματα, κινείται θεσμικά, έχει πίσω του τη στήριξη της Ε.Ε. και των ΗΠΑ — άρα προσφέρει διεθνή νομιμοποίηση σε οποιαδήποτε συμφωνία.
Επιπλέον, διαθέτει σταθερή πλειοψηφία και εικόνα υπευθυνότητας προς τα έξω, κάτι που μειώνει το πολιτικό ρίσκο μιας “τεχνικής διευθέτησης” (όπως οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ή μηχανισμός αποκλιμάκωσης).
Η Τουρκία γνωρίζει ότι μια πιο αδύναμη ή ασταθής κυβέρνηση στην Αθήνα θα μπλόκαρε αυτόματα κάθε τέτοια συζήτηση.
3. Οι διεθνείς ισορροπίες αλλάζουν – και η Άγκυρα θέλει να προλάβει
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στη Μέση Ανατολή και η άνοδος της Ινδίας και της Κίνας μετατοπίζουν το επίκεντρο ισχύος.
Η Τουρκία βλέπει το Αιγαίο όχι απλώς ως ζήτημα κυριαρχίας, αλλά ως πέρασμα επιρροής στη νέα γεωπολιτική τάξη.
Μια συνεννόηση με την Ελλάδα θα της επιτρέψει να παρουσιαστεί ως “σταθεροποιητικός παράγοντας” σε ΝΑΤΟ και Ε.Ε., αποκαθιστώντας μέρος του κύρους που έχασε τα τελευταία χρόνια.
Και αυτό μπορεί να το πετύχει μόνο με ηγέτη στην Αθήνα που θεωρείται “δυτικός και αξιόπιστος”.
4. Η ενεργειακή σκακιέρα
Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος παραμένουν κομβικά ενεργειακά πεδία. Μετά το πάγωμα του EastMed και τη σταδιακή μετατόπιση των επενδύσεων προς τα Βαλκάνια, η Άγκυρα επιδιώκει να ξαναμπεί στο παιχνίδι ως διάδρομος ενέργειας.
Μια συμφωνία ή ένα μνημόνιο συνεννόησης με την Ελλάδα θα μπορούσε να ξεμπλοκάρει θαλάσσιες έρευνες και να ανοίξει την πόρτα σε νέες ενεργειακές συνεργασίες — από το φυσικό αέριο μέχρι τις υποθαλάσσιες υποδομές.
Κι αυτό πρέπει να γίνει πριν παγώσουν οριστικά οι συζητήσεις λόγω πολιτικών αλλαγών στην Αθήνα ή την Ευρώπη.
5. Η ψυχολογία του “ισχυρού συνομιλητή”
Ο Ερντογάν προτιμά να συνομιλεί με ισχυρούς ηγέτες, γιατί έτσι νομιμοποιεί τη δική του ισχύ.
Ένας αδύναμος ή αντι-τουρκικός Έλληνας ηγέτης δεν θα του προσφέρει ούτε εικόνα σταθερότητας ούτε διεθνές κύρος.
Αντίθετα, μια συμφωνία με τον Μητσοτάκη θα του επέτρεπε να εμφανιστεί ως “ειρηνοποιός ηγέτης” στη Δύση, χωρίς να κάνει θεμελιώδεις παραχωρήσεις.
Συμπέρασμα Sahiel.
Η Άγκυρα δεν αναζητά ειρήνη· αναζητά προληπτική ισορροπία.
Θέλει να εξασφαλίσει μια συμφωνία που θα της δώσει περιθώριο κινήσεων, χωρίς να φαίνεται ότι υποχωρεί.
Και ο Μητσοτάκης είναι —στα μάτια της— ο μοναδικός Έλληνας πρωθυπουργός που μπορεί να υπογράψει κάτι τέτοιο χωρίς να το πληρώσει πολιτικά.
Αν υπάρξει λοιπόν «λύση» στο Αιγαίο, θα είναι προϊόν συγκυρίας, όχι συμφιλίωσης. Γιατί οι σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας δεν κλείνουν ποτέ οριστικά· απλώς αλλάζουν μορφή ανάλογα με το ποιος αντέχει το βάρος της στιγμής.
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το Sahiel.gr στο τέλος του άρθρου με ενεργό σύνδεσμο.