Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να απαγορεύσει τα τσιγάρα με φίλτρο – δηλαδή το είδος που καπνίζει σήμερα η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων.
Η πρόταση βρίσκεται υπό συζήτηση στις Βρυξέλλες και, εάν εγκριθεί, θα σημάνει μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές που έγιναν ποτέ στη νομοθεσία για τον καπνό.
Οι δύο βασικοί λόγοι
1. Περιβάλλον
Οι γόπες των τσιγάρων αποτελούν μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές ρύπανσης παγκοσμίως.
Το φίλτρο, που κατασκευάζεται κυρίως από πλαστικό (οξική κυτταρίνη), χρειάζεται δεκαετίες για να αποσυντεθεί και ρυπαίνει θάλασσες, ακτές και εδάφη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πάνω από 4,5 τρισεκατομμύρια αποτσίγαρα πετιούνται κάθε χρόνο στο περιβάλλον, πολλά από τα οποία καταλήγουν στους ωκεανούς.
2. Υγεία
Το δεύτερο επιχείρημα αφορά την παραπλανητική αίσθηση ασφάλειας που δίνουν τα φίλτρα στους καπνιστές.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα φίλτρα δεν μειώνουν την επικινδυνότητα του καπνίσματος.
Αντίθετα, ενδέχεται να κάνουν τους καπνιστές να εισπνέουν πιο βαθιά, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και άλλων ασθενειών.
Τι σημαίνει αυτό για τους καπνιστές
Η πρόταση δεν έχει γίνει ακόμη νόμος, αλλά το κλίμα στις Βρυξέλλες δείχνει πως η πίεση για αυστηρότερη αντικαπνιστική πολιτική μεγαλώνει.
Αν τελικά εφαρμοστεί, οι εταιρείες καπνού θα πρέπει να προσαρμόσουν ριζικά τα προϊόντα τους — πιθανόν επιστρέφοντας σε τσιγάρα χωρίς φίλτρο ή προωθώντας εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα θερμαινόμενα καπνά.
Μια αλλαγή με κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο
Η απαγόρευση των φίλτρων δεν αφορά μόνο τη δημόσια υγεία, αλλά και την οικονομία:
οι καπνοβιομηχανίες, οι αγρότες καπνού και εκατομμύρια εργαζόμενοι σε συναφή επαγγέλματα θα επηρεαστούν.
Παράλληλα, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τη θεωρούν αναγκαίο βήμα για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης.
Το επόμενο βήμα
Η Κομισιόν σκοπεύει να ολοκληρώσει τη δημόσια διαβούλευση μέσα στους επόμενους μήνες, προτού προχωρήσει σε νομοθετική πρόταση που θα συζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αν εγκριθεί, η εφαρμογή της αναμένεται να ξεκινήσει σταδιακά μέσα στην επόμενη πενταετία.
Το τέλος του φίλτρου —αν τελικά έρθει— θα είναι κάτι περισσότερο από μια περιβαλλοντική πρωτοβουλία.
Θα είναι το τέλος ενός αιώνα καπνιστικής συνήθειας και ίσως η αρχή μιας νέας εποχής όπου η δημόσια υγεία και το περιβάλλον μπαίνουν πάνω από τη βιομηχανία του καπνού.