ΗΠΑ – Ιράν: Οι Χούθι ανοίγουν νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή – Η Σαουδική Αραβία στο επίκεντρο των επιθέσεων

Η κρίση επεκτείνεται πέρα από το Ιράν

Η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε μια ακόμη πιο επικίνδυνη φάση. Ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης συνεχίζονται, ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας έρχεται να αλλάξει τις ισορροπίες: οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης.

Οι φιλοϊρανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους κατά της Σαουδικής Αραβίας, θέτοντας στο στόχαστρο ενεργειακές εγκαταστάσεις, λιμάνια και τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει μια ήδη σύνθετη σύγκρουση σε πολυμέτωπη περιφερειακή κρίση, με άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.

Πυραυλικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της Aramco

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι Χούθι εξαπέλυσαν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εγκαταστάσεων της Saudi Aramco στις περιοχές Γιανμπού και Τζιζάν.

Αν και το Ριάντ δεν έχει ανακοινώσει επίσημο απολογισμό των ζημιών, διεθνή μέσα αναφέρουν ότι σημειώθηκαν εκρήξεις και ενεργοποιήθηκαν τα αντιαεροπορικά συστήματα της χώρας. Ως απάντηση, η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησε αεροπορικά πλήγματα εναντίον θέσεων των Χούθι στη Χοντέιντα και σε άλλες περιοχές της δυτικής Υεμένης.

Η στρατηγική του Ιράν μέσω των συμμάχων του

Η Τεχεράνη δεν έχει αναλάβει άμεση ευθύνη για τις επιθέσεις, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι οι Χούθι αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους περιφερειακούς συμμάχους του Ιράν.

Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στην ιρανική ηγεσία να διατηρεί πίεση στους αντιπάλους της χωρίς να εμπλέκεται άμεσα σε κάθε στρατιωτική ενέργεια. Παρόμοια τακτική έχει εφαρμοστεί κατά το παρελθόν μέσω οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ και τη Συρία.

Για την Ουάσιγκτον, η δράση των Χούθι θεωρείται πλέον αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης σύγκρουσης με το Ιράν και όχι ένα απομονωμένο επεισόδιο στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης.

Η Ερυθρά Θάλασσα μετατρέπεται σε δεύτερο ενεργειακό μέτωπο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απειλή των Χούθι για αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας προς τη Σαουδική Αραβία. Η περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη. Από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, ενώ χιλιάδες εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια χρησιμοποιούν καθημερινά το πέρασμα αυτό.

Εάν η κατάσταση επιδεινωθεί, δεν αποκλείεται να αυξηθούν περαιτέρω: Οι τιμές του πετρελαίου, το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων, τα ασφάλιστρα των πλοίων, και οι καθυστερήσεις στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας επέμβασης Παρότι τις τελευταίες ώρες παρατηρείται προσωρινή μείωση των αμερικανικών αεροπορικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι διατηρεί πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα.

Η αμερικανική πλευρά εξετάζει πλέον όχι μόνο την απευθείας αντιπαράθεση με την Τεχεράνη, αλλά και το ενδεχόμενο ευρύτερων επιχειρήσεων κατά των Χούθι, εφόσον συνεχιστούν οι επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες για μια νέα εκεχειρία, χωρίς μέχρι στιγμής ορατό αποτέλεσμα.

• Χούθι και Ισραήλ: Η είσοδος της Υεμένης στον πόλεμο και ο κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή
• Το κουρδικό σχέδιο κατά του Ιράν που μπορεί να ανοίξει νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η νέα αυτή κλιμάκωση επιβεβαιώνει ότι η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν. Η εμπλοκή των Χούθι δημιουργεί ένα δεύτερο μέτωπο, το οποίο επηρεάζει άμεσα: Τη Σαουδική Αραβία, τα κράτη του Κόλπου, τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά και τις οικονομίες που εξαρτώνται από τη σταθερότητα των θαλάσσιων εμπορικών οδών.

Για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή σημαίνει πιθανή αύξηση του ενεργειακού κόστους και νέες πιέσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού. Για την Ελλάδα, ως ισχυρή ναυτιλιακή δύναμη, η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.

Η ανάφλεξη του μετώπου της Υεμένης δείχνει ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν εξελίσσεται πλέον σε μια πολυεπίπεδη περιφερειακή κρίση. Οι Χούθι λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής της έντασης, μεταφέροντας τη σύγκρουση από τον Περσικό Κόλπο στην Ερυθρά Θάλασσα και απειλώντας κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές υποδομές.

Εάν δεν υπάρξει ουσιαστική διπλωματική αποκλιμάκωση, η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να εισέλθει σε έναν νέο κύκλο συγκρούσεων με επιπτώσεις που θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα όρια της περιοχής και θα επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία, τις αγορές ενέργειας και τη διεθνή ασφάλεια.