ΗΠΑ–Ιράν: Διαπραγματεύσεις, Στρατιωτικά Σενάρια και η Στρατηγική Τραμπ για το Πυρηνικό Πρόγραμμα της Τεχεράνης

Διαπραγματεύσεις υπό τη σκιά στρατιωτικής επιλογής

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι απέναντι στο Ιράν. Από τη μία πλευρά, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Από την άλλη, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παραδεχθεί ότι εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων.

Οι εσωτερικές διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον δεν θυμίζουν ιδεολογική σύγκρουση «γερακιών» και «περιστεριών». Σύμφωνα με πηγές κοντά στον Λευκό Οίκο, πρόκειται περισσότερο για μια διαδοχή ενημερώσεων προς τον πρόεδρο, ο οποίος αξιολογεί διαρκώς τα δεδομένα, χωρίς να έχει καταλήξει οριστικά.

Η ρευστότητα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή καθιστά κάθε απόφαση υψηλού ρίσκου.

Ο ρόλος Κούσνερ και Ρούμπιο στη διαμόρφωση της στρατηγικής

Στις εσωτερικές διεργασίες, κομβικό ρόλο φέρεται να διαδραματίζει ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος θεωρείται από στελέχη της κυβέρνησης «άτομο μείζονος σημασίας» στη διαμόρφωση των περιγραμμάτων μιας πιθανής διπλωματικής συμφωνίας.

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει παρουσιάσει τόσο τη διπλωματική όσο και τη σκληρή γραμμή στον πρόεδρο. Δημοσίως επιμένει ότι η εστίαση παραμένει στις διαπραγματεύσεις:

«Αυτή τη στιγμή μιλάμε για διαπραγματεύσεις», δήλωσε πρόσφατα από τη Σλοβακία.

Ωστόσο, η διπλωματία εξελίσσεται πάντα υπό την πίεση της στρατιωτικής ισχύος.

Το στρατιωτικό σκέλος: Έτοιμες δυνάμεις, ανοιχτό χρονοδιάγραμμα

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει παρουσιάσει τις διαθέσιμες στρατιωτικές επιλογές και τα χρονοδιαγράμματα ετοιμότητας. Σύμφωνα με αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας, ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να είναι επιχειρησιακά έτοιμος για πλήγματα άμεσα, με πλήρη ανάπτυξη δυνάμεων στην περιοχή έως τα μέσα Μαρτίου.

Ωστόσο, ο πρόεδρος δεν έχει λάβει τελική απόφαση.

Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, ο αντιπρόεδρος J. D. Vance φέρεται να εκφράζει επιφυλάξεις για άμεση στρατιωτική εμπλοκή, υποστηρίζοντας την αποφυγή κλιμάκωσης.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ενός προέδρου που ακούει πολλαπλές οπτικές, χωρίς να δεσμεύεται προκαταβολικά.

Οι διαπραγματεύσεις στη Γενεύη και τα ανοιχτά κενά

Ο πρόσφατος γύρος συνομιλιών στη Γενεύη κατέληξε σε συγκρατημένη αισιοδοξία. Οι δύο πλευρές αναγνώρισαν πρόοδο, αλλά και σημαντικά κενά.

Το Ιράν αναμένεται να παρουσιάσει λεπτομερείς προτάσεις εντός δύο εβδομάδων. Καμία ημερομηνία δεν έχει οριστεί για τον επόμενο γύρο.

Η στρατηγική της Ουάσιγκτον φαίνεται να στηρίζεται σε μια διπλή προσέγγιση: Διαπραγμάτευση με ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιβολής.

Το προηγούμενο των επιθέσεων και οι νέες δορυφορικές ενδείξεις

Τον περασμένο Ιούνιο, οι ΗΠΑ συνεργάστηκαν με το Ισραήλ σε επιθέσεις κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, προκαλώντας σημαντικές ζημιές, σύμφωνα με εκτιμήσεις πληροφοριών.

Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν κατασκευαστική δραστηριότητα στις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και της Νατάνζ — τις πρώτες ενδείξεις ανασυγκρότησης μετά τον 12ήμερο πόλεμο.

Το μήνυμα είναι σαφές: Η Τεχεράνη δεν εγκαταλείπει το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Γεωπολιτική εξίσωση υψηλού ρίσκου

Η κρίση δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ και το Ιράν. Επηρεάζει:

• Το Ισραήλ και την περιφερειακή ισορροπία

• Τις ενεργειακές αγορές

• Τη στρατηγική παρουσία Ρωσίας και Κίνας στη Μέση Ανατολή

Η Ουάσιγκτον καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποτροπή και στην αποφυγή ενός ευρύτερου πολέμου. Η ιστορία έχει δείξει ότι τα «περιορισμένα πλήγματα» συχνά ανοίγουν κύκλους απρόβλεπτης κλιμάκωσης.

Η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν κινείται σε τεντωμένο σχοινί.

Διπλωματία και στρατιωτική ισχύς συνυπάρχουν σε μια λεπτή ισορροπία. Ο Τραμπ ακούει, αξιολογεί και κρατά ανοιχτές όλες τις επιλογές.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να πλήξουν το Ιράν.
Το ερώτημα είναι αν ένα τέτοιο πλήγμα θα κλείσει το πυρηνικό κεφάλαιο — ή θα ανοίξει ένα νέο, πιο επικίνδυνο.

Η επόμενη απόφαση μπορεί να καθορίσει όχι μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά και τη γεωπολιτική σταθερότητα των επόμενων ετών.