Περίληψη Άρθρου
–
Sahiel.gr
- ΗΠΑ προς Τουρκία: Εκτός F-35 όσο διατηρεί τους S-400 – Το ξεκάθαρο μήνυμα στην Άγκυρα
- «Παγώνει» η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 – Η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Κογκρέσο
- Νέο αμερικανικό «μπλόκο» στην Τουρκία: Καμία επιστροφή στα F-35 χωρίς εγκατάλειψη των S-400
- F-35: Οι ΗΠΑ διατηρούν εκτός την Τουρκία – Οι όροι που θέτει η Ουάσιγκτον στην Άγκυρα
- Η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει: Η Τουρκία δεν επιστρέφει στα F-35 όσο παραμένουν οι S-400
Η Ουάσιγκτον διατηρεί αμετάβλητη τη στάση της απέναντι στην Άγκυρα
Η προοπτική επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 εξακολουθεί να παραμένει κλειστή, καθώς το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών επανέλαβε με τον πλέον επίσημο τρόπο ότι η Άγκυρα δεν πληροί ακόμη τις προϋποθέσεις που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία.
Η θέση αυτή αποτυπώνεται σε επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο, η οποία αποκαλύφθηκε από την The Jerusalem Post και επιβεβαιώνει ότι η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία δεν έχει μεταβληθεί, παρά τις επαφές μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το μήνυμα είναι σαφές, όσο το ζήτημα των ρωσικών S-400 παραμένει άλυτο, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35.
Οι S-400 εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό εμπόδιο
Στην επιστολή, που φέρει ημερομηνία 22 Ιουλίου και απαντά σε ερώτημα του βουλευτή Γουέσλι Μπελ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπενθυμίζει ότι η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος λόγω της αγοράς του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Η Ουάσιγκτον υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε μεταφορά αεροσκαφών F-35 προς την Άγκυρα απαγορεύεται από την ισχύουσα αμερικανική νομοθεσία, η οποία περιλαμβάνει τον νόμο CAATSA και τις διατάξεις του National Defense Authorization Act (NDAA) του 2020.
Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, η Τουρκία θα πρέπει: Να πάψει να διαθέτει τους S-400 και κάθε σχετικό εξοπλισμό, να παράσχει επίσημες διαβεβαιώσεις ότι δεν θα αποκτήσει ξανά το συγκεκριμένο ρωσικό σύστημα, να πληροί όλες τις απαιτήσεις πιστοποίησης που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τονίζει ότι καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί.
Η αμερικανική πολιτική δεν αλλάζει
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η επιστολή δεν αφήνει περιθώρια για ερμηνείες περί αλλαγής στάσης της Ουάσιγκτον. Παρότι αναγνωρίζεται η στρατηγική σημασία της Τουρκίας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ, η αμερικανική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε διαδικασία επίλυσης του ζητήματος των S-400 πρέπει να είναι απολύτως διαφανής, νόμιμη και συμβατή με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί την ταυτόχρονη κατοχή ρωσικών συστημάτων αεράμυνας και δυτικών μαχητικών πέμπτης γενιάς ως μη αποδεκτό συνδυασμό.
Συνεργασία με την Άγκυρα, αλλά με σαφή όρια
Παρά τη διαφωνία για τους S-400, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών περιγράφει τις σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας ως σημαντικές για τη συλλογική ασφάλεια της Συμμαχίας.
Η επιστολή επισημαίνει ότι οι δύο χώρες συνεχίζουν να συνεργάζονται: Στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, στην καταπολέμηση του ISIS, στις εξελίξεις στη Συρία, στις διπλωματικές προσπάθειες για τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, στις συνομιλίες μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, καθώς και σε πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τη Γάζα. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι η συνεργασία αυτή δεν σημαίνει ανοχή σε κινήσεις που θεωρεί ότι υπονομεύουν τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα.
Η σκιά της Χαμάς παραμένει
Ένα ακόμη σημείο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος αφορά τη σχέση της Τουρκίας με τη Χαμάς. Η επιστολή αναγνωρίζει ότι η Άγκυρα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες που σχετίζονται με την κρίση στη Γάζα και αξιοποίησε τις επαφές της με την πολιτική ηγεσία της Χαμάς για την προώθηση σχεδίων εκεχειρίας.
Την ίδια στιγμή, όμως, η Ουάσιγκτον επισημαίνει ότι εξακολουθεί να ανησυχεί για τη λειτουργία χρηματοοικονομικών δικτύων που συνδέονται με τη Χαμάς εντός της Τουρκίας. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να επιβάλλουν κυρώσεις σε πρόσωπα και οργανισμούς που διευκολύνουν τη χρηματοδότηση της οργάνωσης, ενώ χαρακτηρίζει ανησυχητική τη χρήση άτυπων οικονομικών δικτύων και μη αδειοδοτημένων ανταλλακτηρίων στην Τουρκία.
Τι σημαίνει η απόφαση για την Ελλάδα
Η επιβεβαίωση της αμερικανικής στάσης έχει ιδιαίτερη σημασία για την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα συμμετέχει ήδη στην ενσωμάτωση των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητές της κατά την επόμενη δεκαετία.
Η διατήρηση της Τουρκίας εκτός του προγράμματος σημαίνει ότι η ποιοτική υπεροχή των ελληνικών αεροπορικών δυνατοτήτων παραμένει σε τροχιά ενίσχυσης, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τον στόλο των Rafale και τον εκσυγχρονισμό των F-16 σε επίπεδο Viper. Παράλληλα, η αμερικανική στάση λειτουργεί ως μήνυμα προς όλους τους συμμάχους του ΝΑΤΟ ότι η προμήθεια προηγμένων ρωσικών οπλικών συστημάτων συνεπάγεται συγκεκριμένες στρατηγικές συνέπειες.
Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η επιστολή προς το Κογκρέσο δείχνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να διατηρήσουν μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά επιδιώκουν να κρατήσουν την Τουρκία εντός της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της σε κρίσιμα περιφερειακά μέτωπα.
Από την άλλη, δεν εμφανίζονται διατεθειμένες να υποχωρήσουν σε ζητήματα που αγγίζουν την ασφάλεια των πιο προηγμένων αμερικανικών στρατιωτικών τεχνολογιών. Η επιλογή αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη στρατηγική διατήρηση της Τουρκίας ως σημαντικού συμμάχου, αλλά υπό αυστηρούς όρους και με σαφείς κόκκινες γραμμές.
Η νέα επιστολή του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαιώνει ότι, παρά τις κατά καιρούς πληροφορίες περί πιθανής επαναπροσέγγισης, η Ουάσιγκτον δεν έχει μεταβάλει τη θέση της απέναντι στην Τουρκία όσον αφορά το πρόγραμμα F-35.
Οι S-400 εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό εμπόδιο, ενώ οι αμερικανικές κυρώσεις και οι νομοθετικοί περιορισμοί παραμένουν σε πλήρη ισχύ. Παράλληλα, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους συνεργασίας με την Άγκυρα σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, χωρίς όμως να κάνουν εκπτώσεις σε θέματα που θεωρούν κρίσιμα για τη στρατιωτική και τεχνολογική τους υπεροχή.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη ενισχύει τη σημασία της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συνεργασίας και διατηρεί τις υφιστάμενες ισορροπίες στον αεροπορικό συσχετισμό δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εξωτερικές πηγές:
- The Jerusalem Post
- U.S. Department of State
- U.S. Congress
- CAATSA
- National Defense Authorization Act (FY2020)