Μια αιφνιδιαστική πολιτική ανατροπή συντελέστηκε στη διεθνή σκηνή, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει την άρση όλων των κυρώσεων κατά της Συρίας. Η απόφαση αυτή, που έχει προκαλέσει ήδη έντονες αντιδράσεις σε Δύση και Μέση Ανατολή, έρχεται κατόπιν ψηφιακής συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Τούρκο ομόλογό του Ταγίπ Ερντογάν, τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σάραα.
Ιστορικό Υπόβαθρο…
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Συρίας, επιβληθείσες από το 2011 λόγω της βίαιης καταστολής διαδηλώσεων από το καθεστώς Άσαντ και της πολεμικής κατάστασης, αποτέλεσαν για πάνω από μια δεκαετία βασικό μοχλό πίεσης προς τη Δαμασκό. Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, με δικά τους στρατηγικά συμφέροντα στη Συρία, είχαν κατά καιρούς διαφοροποιηθεί, αλλά φαίνεται πλέον να συντονίζονται για μια «νέα αρχή». Η ανατροπή του Άσαντ και η άνοδος του πρώην τζιχαντιστή Αχμέντ Αλ Σαράα σηματοδοτεί μια ριζική μεταβολή στην περιοχή.
Ανάλυση – Γεωστρατηγική Διάσταση…
Η απόφαση Τραμπ να άρει μονομερώς τις κυρώσεις έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη διαχρονική στάση του αμερικανικού κατεστημένου. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ανακοίνωση έγινε παραμονή της συνόδου ΗΠΑ – GCC, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ενέργεια εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αναδιάταξης των συμμαχιών.
Η πρόσκληση του Τραμπ προς τον Αλ Σαράα να ενταχθεί στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη νέα γεωπολιτική ταυτότητα της Συρίας. Η Τουρκία, έχοντας υποστηρίξει την αντιπολίτευση, φαίνεται να αποκτά ρόλο εγγυητή στη μεταβατική πορεία της χώρας, ενώ η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να ελέγξει το παιχνίδι των ισορροπιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ο Ισραηλινός παράγοντας αντιδρά στη νέα κατάσταση, χαρακτηρίζοντας τον Αλ Σαράα ως «τζιχαντιστή», παρά τις διακηρύξεις περί αποκοπής του από την Αλ Κάιντα.
Σχόλιο – Εκτίμηση…
Η αιφνιδιαστική αυτή στροφή θυμίζει περισσότερο τη ρευστή διπλωματία παλαιότερων εποχών, όταν τα συμφέροντα κυριαρχούσαν της σταθερής ηθικής πολιτικής γραμμής. Ο Ντόναλντ Τραμπ για άλλη μια φορά κινείται εκτός συμβατικού πλαισίου, αναλαμβάνοντας υψηλό ρίσκο.
Από την άλλη, η Τουρκία του Ερντογάν βρίσκει πεδίο για αναβάθμιση της επιρροής της, τη στιγμή που η Συρία παραμένει μια ανοιχτή πληγή στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Αν η Δύση δεν κινηθεί προνοητικά, υπάρχει κίνδυνος να δούμε τη Συρία να εξελίσσεται σε χώρο επιρροής της Άγκυρας και του Ριάντ – με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η άρση των κυρώσεων δεν διασφαλίζει απαραίτητα ειρήνη και σταθερότητα – αντιθέτως, μπορεί να ενθαρρύνει νέες περιφερειακές εντάσεις αν η νέα διοίκηση δεν καταφέρει να εμπνεύσει εμπιστοσύνη.
Επιπτώσεις για Ελλάδα – Δύση – Παγκόσμια Αγορά…
Για την Ελλάδα, η εξομάλυνση της κατάστασης στη Συρία ενδέχεται να μειώσει τις μεταναστευτικές ροές από τη Μέση Ανατολή, ωστόσο ο επαναπροσδιορισμός των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας δημιουργεί νέους πονοκεφάλους στο Αιγαίο.
Για τη Δύση, η απόφαση του Τραμπ συνιστά πολιτικό αιφνιδιασμό, ιδιαίτερα καθώς αγνοήθηκαν οι απόψεις των ευρωπαϊκών συμμάχων. Η επιρροή της ΕΕ στη Μέση Ανατολή υποχωρεί και παραδίδεται σε περιφερειακές δυνάμεις.
Η παγκόσμια αγορά πιθανόν να δει θετικές συνέπειες στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, εφόσον η Συρία επανενταχθεί ομαλά στο οικονομικό σύστημα. Ωστόσο, πολλά θα εξαρτηθούν από τη σταθερότητα στο εσωτερικό της χώρας και από το αν η νέα ηγεσία θα σεβαστεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της.
Πηγή: Α.Β – Sahiel.gr