Κρίση LNG στο Κατάρ: Η Shell κηρύσσει ανωτέρα βία μετά από επιθέσεις με drones

Η Shell κηρύσσει ανωτέρα βία στις συμβάσεις LNG

Νέος σοβαρός κλυδωνισμός πλήττει την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς η Shell, ο μεγαλύτερος έμπορος υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, κήρυξε ανωτέρα βία στις συμβάσεις προμήθειας LNG μετά τη διακοπή της παραγωγής στο Κατάρ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η απόφαση ελήφθη μετά από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που αποδίδονται στο Ιράν, οι οποίες έπληξαν το συγκρότημα υγροποίησης Ras Laffan, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG στον πλανήτη.

Η Shell ενημέρωσε τους πελάτες της ότι τα φορτία LNG που αγοράζει από την QatarEnergy δεν μπορούν πλέον να παραδοθούν σύμφωνα με τους υπάρχοντες συμβατικούς όρους. Η «ανωτέρα βία» αποτελεί έναν νομικό μηχανισμό που χρησιμοποιείται όταν γεγονότα εκτός ελέγχου μιας εταιρείας καθιστούν αδύνατη την τήρηση συμβατικών υποχρεώσεων.

Το Ras Laffan στο επίκεντρο της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης

Η ενεργειακή κρίση πυροδοτήθηκε μετά την αναστολή λειτουργίας στο γιγαντιαίο συγκρότημα LNG Ras Laffan, το οποίο θεωρείται το μεγαλύτερο ενιαίο εργοστάσιο υγροποίησης φυσικού αερίου στον κόσμο.

Η εγκατάσταση διαθέτει περίπου 77 εκατομμύρια τόνους ετήσιας δυναμικότητας υγροποίησης, γεγονός που καθιστά το Κατάρ τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG παγκοσμίως. Η προσωρινή διακοπή της παραγωγής δημιουργεί σοβαρούς φόβους για διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Ντόμινο ανησυχίας στις ενεργειακές εταιρείες

Η κρίση δεν περιορίζεται στη Shell. Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι και άλλες εταιρείες που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα του Κατάρ έχουν αρχίσει να προειδοποιούν για πιθανές διακοπές παραδόσεων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• TotalEnergies

• Μεγάλοι ασιατικοί εισαγωγείς LNG

• Διεθνείς ενεργειακές εταιρείες που μεταπωλούν φορτία φυσικού αερίου

Αν και η TotalEnergies δεν έχει ακόμη κηρύξει επίσημα ανωτέρα βία, οι πληροφορίες δείχνουν ότι οι σοβαρές διαταραχές ενδέχεται να εμφανιστούν από τον Απρίλιο.

Προειδοποιήσεις από το Κατάρ

Ο Υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Saad al-Kaabi, είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι η κρίση θα μπορούσε να επεκταθεί.

Όπως δήλωσε:

«Όλοι όσοι δεν έχουν ζητήσει ανωτέρα βία, αναμένουμε ότι θα το κάνουν τις επόμενες ημέρες».

Πρόσθεσε επίσης ότι εάν η κατάσταση συνεχιστεί, οι περισσότεροι εξαγωγείς της περιοχής του Κόλπου ενδέχεται να καταφύγουν στο ίδιο μέτρο.

Η μεγαλύτερη διακοπή εξαγωγών LNG εδώ και 15 χρόνια

Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι το Κατάρ κατέγραψε πέντε συνεχόμενες ημέρες χωρίς εξαγωγές LNG, κάτι που αποτελεί τη μεγαλύτερη διακοπή από το 2008.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για:

• Ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου

• Αύξηση των τιμών ενέργειας

• Εντονο ανταγωνισμό μεταξύ αγοραστών

Ορισμένες αποστολές που προορίζονταν για την Ευρώπη φαίνεται να ανακατευθύνονται προς την Ασία, όπου οι τιμές LNG είναι υψηλότερες.

Η Ασία στο επίκεντρο του ενεργειακού σοκ

Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στην Ασία. Πολλές μεγάλες οικονομίες της περιοχής εξαρτώνται σε ποσοστό άνω του 80% από τις ενεργειακές εισαγωγές από τον Περσικό Κόλπο.

Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι πλέον καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, οι ασιατικές οικονομίες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως «ενεργειακό πανικό».

Ο Tim Partridge, επικεφαλής συναλλαγών και διαχείρισης κινδύνου στην LG Energy Group, προειδοποίησε:

«Ένα ενεργειακό οικοσύστημα που ήδη βρισκόταν σε εύθραυστη ισορροπία φλέγεται απότομα».

Πότε θα αποκατασταθούν οι εξαγωγές LNG

Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας του Κατάρ, η πλήρης αποκατάσταση της παραγωγής και των αποστολών LNG μπορεί να απαιτήσει εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ακόμη και αν οι εχθροπραξίες στην περιοχή τερματιστούν άμεσα.

Οι πληροφορίες της αγοράς δείχνουν ότι οι παραδόσεις για τον Μάρτιο πιθανότατα θα πραγματοποιηθούν σε μεγάλο βαθμό κανονικά, ενώ οι σοβαρές διαταραχές αναμένεται να γίνουν αισθητές από τον Απρίλιο και μετά.

Η ενεργειακή ασφάλεια στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον

Η κρίση στο Κατάρ αποδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα. Οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία, επηρεάζοντας τιμές, αγορές και την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρων ηπείρων.

Σε έναν κόσμο όπου η ενέργεια αποτελεί τον πυρήνα της οικονομικής ισχύος, κάθε διαταραχή σε βασικούς κόμβους παραγωγής μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.