Κρίση στην Ουκρανία: Ιταλικές αβεβαιότητες και ανάγκη για επιστροφή στον ρεαλισμό

Γράφει ο Alessandro Ricci

Οι αντιδράσεις στους Ιταλούς ηγέτες από τα εμπλεκόμενα μέρη, πρώτα από τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Λαβρόφ και στη συνέχεια από τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι, είναι το πιο εμφανές αποτέλεσμα του ιταλικού δισταγμού και των δυσκολιών να πάρουν μια σαφή θέση, η οποία απορρέει από τα συμφέροντα στη χώρα μας, κυρίως ενεργητικού χαρακτήρα, και την ανάγκη επανάληψης της αντίθεσης σε κάθε στρατιωτική επίθεση, με συνέπεια την υπονόμευση της αξιοπιστίας σε θέματα αρχής και ελευθερίας, που τέθηκε πολλές φορές στο εσωτερικό τους τελευταίους μήνες, και εθνικού ενδιαφέροντος στο ενεργειακό και εμπορικό ζήτημα, θέτοντας σοβαρά διπλωματικά και οικονομικά ερωτήματα για τη χώρα μας.

Έχουμε ήδη σημειώσει σε άλλο άρθρο πόσο όχι μόνο η Ιταλία, αλλά ολόκληρη η Δύση, είναι θύματα μιας συχνά κενού ρητορικής, αποτέλεσμα αναποφασιστικότητας και ιδιαίτερων συμφερόντων: αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στην ευρωπαϊκή περίπτωση, με τη Γαλλία του Μακρόν να έχει ξεκινήσει διμερείς διαλόγους χωριστά. από αυτούς της Γερμανίας του Scholz, που έχει επενδύσει πολλά στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2, που σήμερα παραμένει κλειστός και που θα ήταν δυνητικά καθοριστικός για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία. Και μετά με την Ιταλία, η οποία με τη φωνή του Πρωθυπουργού Ντράγκι ζήτησε πρώτα κυρώσεις και μετά ξεκαθάρισε ότι αυτές δεν έπρεπε να αφορούν τον ενεργειακό τομέα, και το φυσικό αέριο ειδικότερα, για το οποίο εξαρτόμαστε κατά 90% από τις ξένες προμήθειες και για περίπου 46%. από τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Τις τελευταίες εβδομάδες, παρά τα πολυάριθμα δυτικά λάθη, ενώ τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη ήταν ιδιαίτερα ενεργά στους διαλόγους με τη Μόσχα, ο Ιταλός πρωθυπουργός παρέμεινε και περίμενε την εξέλιξη των γεγονότων, χωρίς να πάρει -κατά κάποιο τρόπο ξεκάθαρη θέση, αφήνοντας το στον Υπουργό Εξωτερικών.

Το ιταλικό αδιέξοδο, που απορρέει από ζητήματα αρχής που πρέπει να υπερασπιστούν φαινομενικά, αλλά έχοντας να αντιμετωπίσει τα εθνικά συμφέροντα και τους ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία, οδήγησε σε αναποφασιστικότητα που είχε διπλωματικά δραματικά αποτελέσματα. Τη σιωπή του πρωθυπουργού ακολούθησαν οι δηλώσεις του Ντι Μάιο, ο οποίος έλαβε σαφή απάντηση από τον ομόλογό του Λαβρόφ, ο οποίος μόλις πριν από δύο ημέρες επέμεινε ότι ο επικεφαλής της Φαρνεσίνα «έχει μια περίεργη ιδέα διπλωματίας», υποστηρίζοντας ότι αυτό « εφευρέθηκε μόνο για να επιλύσει καταστάσεις σύγκρουσης και να εκτονώσει την ένταση» και «όχι για ταξίδια σε χώρες για να δοκιμάσετε εξωτικά πιάτα σε γκαλά δεξιώσεις». Κατά μέτωπο επίθεση στον Ιταλό υπουργό, ο οποίος – πρέπει να τονιστεί – δεν είναι ο μόνος που δέχτηκε σκληρά λόγια.

Μόλις χθες, μάλιστα, ήρθαν πολύ βαριές δηλώσεις και από την ουκρανική πλευρά. Ο Πρόεδρος Ζελένσκι, ενώ ταυτόχρονα εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στις ΗΠΑ για την υποστήριξη που έλαβαν, ενώ ευχαρίστησε τον γεωργιανό λαό που βγήκε στους δρόμους για να στηρίξει την Ουκρανία και τις χώρες μέλη του Συμβουλίου του ΟΗΕ που τάχθηκαν κατά της ρωσικής επέμβασης . Στο πρωινό tweet έγραψε ότι με τους Ουκρανούς πολίτες να πεθαίνουν στον πόλεμο, θα προσπαθήσει να αλλάξει το πολεμικό πρόγραμμα για να μιλήσει με τον Ντράγκι.

Αν και ορισμένοι υποστηρίζουν ότι στην περίπτωση του Λαβρόφ επρόκειτο για «Αντιθεσμική» λειτουργίας και στην περίπτωση του Ζελένσκι μια απλή παρεξήγηση, το γεγονός παραμένει ότι στη διπλωματία η μορφή συχνά αντιστοιχεί στην ουσία. Σε διάστημα λίγων ωρών, η ιταλική κυβέρνηση έλαβε δύο πολύ σκληρές διακηρύξεις και από τις δύο πλευρές της σύγκρουσης: έναν επίλογο που ανακοινώθηκε κατά κάποιο τρόπο, δεδομένου του κυμαινόμενου ρυθμού των τελευταίων ημερών, των ασαφειών και της συνακόλουθης αδυναμίας να λάβει σαφή θέση.

Ένα tweet των τελευταίων ωρών, στο οποίο αναφέρεται σε τηλεφώνημα με τον Ντράγκι, ζητώντας ταυτόχρονα να ενταχθεί η χώρα του στο ευρωπαϊκό φόρουμ, μόνο εν μέρει προφυλάσσει την επίθεση του Ουκρανού προέδρου. Ένα αίτημα που μοιάζει με έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, ωστόσο, θέλει να κρατηθεί μακριά από το τέλμα ενός δυνητικά παγκόσμιου πολέμου που θα υπονόμευε τα ουσιαστικά συμφέροντα πολλών από τα κράτη μέλη.

Παρά την τελευταία δήλωση του Ζελένσκι, μετά από προσεκτική εξέταση παραμένει το τεράστιο ερώτημα της αξιοπιστίας της ιταλικής κυβέρνησης σε αυτήν την κρίση, η οποία φαίνεται να αρνείται εδώ και μήνες από πολλά ιταλικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με την κρίση της ουκρανίας.

Στις ξαφνικές αλλαγές κατεύθυνσης στα ενεργειακά ζητήματα (χθες στην έκθεση ο Ντράγκι μίλησε για πιθανή «επιστροφή στον άνθρακα») και σε ένα κεντρικό θέμα όπως αυτό του «Πράσινου Ταμείου» και της ενεργειακής μετάβασης, στο οποίο ο ίδιος ο πρωθυπουργός με βάση μεγάλο μέρος της πολιτικής του αξιοπιστίας μέσω του PNRR (το οποίο αφορά όλα αυτά τα θέματα) και με την ίδρυση ενός υπουργείου αφιερωμένου σε αυτό, προστίθενται τα πρόσφατα διεθνή γεγονότα που φαίνεται να παγιδεύουν τη χώρα μας σε ένα ανησυχητικό διπλωματικό χαστούκι.

Οι αρχικοί δισταγμοί προκάλεσαν αμέσως αντιδράσεις που μας τοποθετούν σε ένα ρεύμα ενέργειας και διεθνών σχέσεων, ενώ την ίδια στιγμή καταρρέει η τέχνη της ρητορικής στην οποία βασίζεται ολόκληρο το Πράσινο Ταμείο: ένα σχέδιο που προβλήθηκε μακροπρόθεσμα αλλά δεν το έκανε. λαμβάνοντας υπόψη το status στα ενεργειακά ζητήματα, το οποίο προφανώς δεν εξέτασε σωστά τα επείγοντα γεωπολιτικά ζητήματα που επηρεάζουν επίσης την Ουκρανία εδώ και χρόνια, δείχνοντας σαφή σημάδια πιθανής διολίσθησης προς μια ανοιχτή σύγκρουση σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Η σημερινή κρίση προέρχεται τουλάχιστον από το 2013 στην Ευρώπη: το να μην ληφθούν υπόψη οι συνέπειες όσων συνέβαιναν εδώ και χρόνια είναι ένα στρατηγικό και τακτικό λάθος πρωταρχικής σημασίας. Τόσο πολύ που η ενεργειακή έκτακτη ανάγκη που προκάλεσε χθες ο Ντράγκι σήμερα πέφτει στις ιταλικές εταιρείες και τους πολίτες με όλη της την επείγουσα ανάγκη. Σε αυτό το μέτωπο, ο Ντράγκι μοιράζεται την τρέχουσα ευθύνη για υπερβολική ρητορική και ένα μακροπρόθεσμο όραμα με όσους προηγήθηκαν στο Palazzo Chigi, τόσο σε ενεργειακά ζητήματα όσο και σε σχέση με τη Ρωσία σε αυτόν τον τομέα (σκεφτείτε την εγκατάλειψη του έργου South Stream ). Μια ξαφνική αλλαγή πλεύσης, απαλλαγμένη από ουτοπική ρητορική, ικανή να κοιτάξει πρώτα και κύρια τα άμεσα συμφέροντα της χώρας και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία και ακόμα δυνατή. Για να γίνει αυτό, χρειαζόμαστε ένα λουτρό υγιούς ρεαλισμού, που λείπει πάρα πολύ τις τελευταίες ημέρες και μήνες και στο οποίο θα ήταν απαραίτητο να αποκαταστήσουμε την εσωτερική, εξωτερική και ενεργειακή μας πολιτική.

Πηγή: geopolitica

Ακολουθήστε το Sahiel.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.