Λευκορωσία σε συναγερμό: Με εντολή Λουκασένκο μονάδες σε πλήρη πολεμική ετοιμότητα – Καλούνται έφεδροι

Η Λευκορωσία ανεβάζει το επίπεδο στρατιωτικής ετοιμότητας, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη αιφνιδιαστικός έλεγχος των Ενόπλων Δυνάμεων κατόπιν εντολής του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο. Η διαδικασία δεν περιορίζεται σε μια τυπική άσκηση: περιλαμβάνει κλήση εφέδρων, έλεγχο του μηχανισμού κινητοποίησης και προετοιμασία της 51ης Φρουράς Ταξιαρχίας Πυροβολικού για έξοδο από τη μόνιμη βάση της και εκτέλεση επιχειρησιακών αποστολών.

Οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερο βάρος λόγω της γεωγραφικής θέσης της Λευκορωσίας, ανάμεσα στη Ρωσία, την Ουκρανία και την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν γενική επιστράτευση ολόκληρης της χώρας ή προετοιμασία άμεσης εισόδου της Λευκορωσίας σε πολεμική επιχείρηση.

Η 51η Ταξιαρχία σε ανώτατο επίπεδο πολεμικής ετοιμότητας

Στο επίκεντρο του αιφνιδιαστικού ελέγχου βρίσκεται η 51η Φρουράς Ταξιαρχία Πυροβολικού.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο BelTA και το υπουργείο Άμυνας της Λευκορωσίας, η μονάδα εκτελεί σειρά μέτρων για τη μετάβασή της στον υψηλότερο βαθμό πολεμικής ετοιμότητας. Στις εγκαταστάσεις της έχει ήδη δημιουργηθεί σημείο υποδοχής προσωπικού και έχουν αρχίσει να καταφθάνουν έφεδροι.

Πρώτοι καλούνται αξιωματικοί της εφεδρείας, οι οποίοι πρόκειται να αποτελέσουν τον οργανωτικό πυρήνα για την ενίσχυση της μονάδας. Θα υποβληθούν σε εντατική επανεκπαίδευση ώστε στη συνέχεια να συμμετάσχουν στην προετοιμασία του υπόλοιπου προσωπικού που θα κληθεί.

Πρόκειται ουσιαστικά για δοκιμή όχι μόνο μιας μάχιμης μονάδας αλλά και ολόκληρου του μηχανισμού που απαιτείται ώστε μια στρατιωτική δύναμη να περάσει γρήγορα από την ειρηνική λειτουργία σε κατάσταση αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Έλεγχος του μηχανισμού κινητοποίησης

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι αρχές ελέγχουν παράλληλα τα στρατιωτικά επιμελητήρια και τη δυνατότητά τους να ειδοποιήσουν, να συγκεντρώσουν και να μεταφέρουν εγκαίρως τους εφέδρους στις μονάδες τους.

Ο αναπληρωτής κρατικός γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας Αντρέι Γκορμπατένκο ανέφερε ότι η κινητοποίηση των υπόχρεων αποτελεί και για τα στρατιωτικά επιμελητήρια αιφνιδιαστική και μη προγραμματισμένη διαδικασία. Οι αρχές θέλουν να διαπιστώσουν πόσο γρήγορα μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη ο μηχανισμός συμπλήρωσης μιας μονάδας.

Το στοιχείο αυτό είναι ίσως σημαντικότερο από την ίδια την κινητοποίηση της ταξιαρχίας.

Ένας σύγχρονος στρατός δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των αρμάτων, των πυροβόλων ή των πυραύλων που διαθέτει. Κρίνεται και από το πόσο γρήγορα μπορεί να μετατρέψει το ανθρώπινο δυναμικό της εφεδρείας σε οργανωμένη και επιχειρησιακά διαθέσιμη δύναμη.

Από τον υπουργό Άμυνας μέχρι τη μονάδα

Η τρέχουσα επιθεώρηση έχει ακόμη ένα χαρακτηριστικό.

Σε προηγούμενους ελέγχους οι σχετικές εντολές μπορούσαν να μεταφέρονται απευθείας στις μονάδες, παρακάμπτοντας τμήματα της κανονικής στρατιωτικής διοίκησης. Αυτή τη φορά ελέγχεται ολόκληρη η διοικητική αλυσίδα, από τον υπουργό Άμυνας και το Γενικό Επιτελείο μέχρι τις κατώτερες μονάδες.

Αυτό σημαίνει ότι το Μινσκ επιχειρεί να μετρήσει στην πράξη πόσο γρήγορα μπορούν να ληφθούν αποφάσεις, να μεταφερθούν διαταγές, να κινητοποιηθούν έφεδροι και τελικά να αναπτυχθεί μια μονάδα σε συνθήκες που προσομοιάζουν πραγματική κρίση.

Η ταξιαρχία θα εγκαταλείψει τη βάση της

Η διαδικασία δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί μέσα στους στρατώνες.

Ο κρατικός γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας Αλεξάντερ Βολφόβιτς έχει αναφέρει ότι, αφού φθάσει στο προβλεπόμενο επίπεδο ετοιμότητας, η ταξιαρχία θα εγκαταλείψει το σημείο μόνιμης ανάπτυξής της για να εκτελέσει σειρά αποστολών.

Οι συγκεκριμένες αποστολές δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Θα χρησιμοποιηθούν επίσης δυνάμεις που θα προσομοιώνουν τον αντίπαλο, ενώ το προσωπικό θα κληθεί να αντιμετωπίσει σενάρια που περιλαμβάνουν ομάδες δολιοφθοράς και αναγνώρισης, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σύγχρονες μορφές προσβολής στόχων.

Η βασική αποστολή της 51ης Ταξιαρχίας είναι η προσβολή εχθρικών στόχων με πυρά πυροβολικού, κάτι που επίσης θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο της επιθεώρησης.

Τα διδάγματα από Ουκρανία και Ιράν

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η επίσημη αναφορά των λευκορωσικών αρχών ότι στην εκπαίδευση ενσωματώνονται εμπειρίες από τις σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις.

Ο Βολφόβιτς δήλωσε ότι θα δοθεί έμφαση στις σύγχρονες μεθόδους προσβολής και διοίκησης πυρών, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και το Ιράν.

Η αναφορά δεν είναι τυχαία.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μεταβάλει δραστικά την αντίληψη γύρω από το πυροβολικό, τα drones, την αναγνώριση στόχων και την ταχύτητα μετάδοσης πληροφοριών από τον αισθητήρα προς το όπλο.

Το Μινσκ φαίνεται να προσαρμόζει τη στρατιωτική του εκπαίδευση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Η γεωγραφία εξηγεί γιατί η κινητοποίηση παρακολουθείται στενά

Η Λευκορωσία βρίσκεται σε μία από τις πλέον ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές της Ευρώπης.

Στα δυτικά συνορεύει με την Πολωνία και τη Λιθουανία, δύο κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Στον νότο βρίσκεται η Ουκρανία και στα ανατολικά η Ρωσία, με την οποία το Μινσκ διατηρεί βαθιά στρατιωτική και πολιτική συνεργασία.

Κάθε μεγάλη μεταβολή στη λευκορωσική στρατιωτική ετοιμότητα επομένως αποκτά σημασία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη μιας συνηθισμένης εθνικής άσκησης.

Πρόσφατη αξιολόγηση του Eastern Flank Institute σημείωνε επίσης δραστηριότητα της 6ης Φρουράς Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας στο πεδίο ασκήσεων Gozhsky, σε σχετικά μικρή απόσταση από τη Λιθουανία.

Νέα στρατιωτική υποδομή κοντά στην Ουκρανία

Παράλληλα, υπάρχει ακόμη μία εξέλιξη που προκαλεί ενδιαφέρον.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Kyiv Independent, που επικαλείται τη Belarusian Railway Workers’ Community, κατασκευάζεται στη νότια περιοχή Γκόμελ νέα σιδηροδρομική υποδομή που θα μπορούσε να εξυπηρετεί στρατιωτικούς συρμούς με προσωπικό και βαρύ εξοπλισμό.

Η συγκεκριμένη πληροφορία δεν αποδεικνύει ότι προετοιμάζεται κάποια επιθετική ενέργεια.

Δείχνει όμως ότι η στρατιωτική υποδομή και η δυνατότητα ταχείας μετακίνησης δυνάμεων παραμένουν σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού της Λευκορωσίας.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία μετά την εμπειρία του 2022, όταν λευκορωσικό έδαφος χρησιμοποιήθηκε από τις ρωσικές δυνάμεις για την έναρξη επιχειρήσεων εναντίον της Ουκρανίας από τον βορρά.

Μινσκ: «Δεν συμβαίνει κάτι ασυνήθιστο»

Παρά τη στρατιωτική κινητικότητα, η λευκορωσική ηγεσία επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους.

Ο Βολφόβιτς υποστήριξε ότι οι έλεγχοι έχουν στόχο να αξιολογήσουν την πραγματική ετοιμότητα των στρατιωτικών δομών και κάλεσε να μην αντιμετωπίζονται οι κινήσεις ως ένδειξη ότι «συμβαίνει κάτι ασυνήθιστο».

Επιπλέον, οι επίσημες πληροφορίες αναφέρουν ότι μετά τις Ένοπλες Δυνάμεις πρόκειται να ελεγχθούν και άλλες δομές της στρατιωτικής οργάνωσης του κράτους. Η επίσημη θέση, επομένως, είναι σαφής: πρόκειται για δοκιμή ετοιμότητας και όχι ανακοίνωση πολεμικής κινητοποίησης της χώρας.

Τι πραγματικά γνωρίζουμε – και τι όχι

Εδώ απαιτείται προσοχή.

Ο τίτλος ότι «η Λευκορωσία τέθηκε ολόκληρη σε πλήρη πολεμική επιφυλακή» θα ήταν ισχυρότερος από όσα επιβεβαιώνουν μέχρι στιγμής οι διαθέσιμες πηγές.

Αυτό που τεκμηριώνεται είναι ότι: Πραγματοποιείται αιφνιδιαστικός έλεγχος πολεμικής ετοιμότητας με εντολή Λουκασένκο, η 51η Φρουράς Ταξιαρχία Πυροβολικού οδηγείται στον υψηλότερο βαθμό ετοιμότητας, καλούνται έφεδροι και ελέγχεται στην πράξη ο μηχανισμός κινητοποίησης, ορισμένα τμήματα συμπληρώνονται προς οργανικές συνθέσεις πολεμικής περιόδου, η ταξιαρχία πρόκειται να αναπτυχθεί εκτός της μόνιμης βάσης της, και η άσκηση αξιολογεί την πραγματική δυνατότητα διεξαγωγής σύγχρονων πολεμικών επιχειρήσεων.

Δεν έχει ανακοινωθεί γενική επιστράτευση και δεν υπάρχουν, αυτή τη στιγμή, επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν επικείμενη λευκορωσική επίθεση εναντίον της Ουκρανίας ή κράτους του ΝΑΤΟ.

Γιατί όμως η εξέλιξη έχει γεωπολιτικό βάρος

Η ουσία βρίσκεται περισσότερο στη δυνατότητα κινητοποίησης παρά στον αριθμό των εφέδρων που εμφανίζονται σήμερα στις μονάδες.

Το Μινσκ δοκιμάζει ταυτόχρονα διοίκηση, εφεδρείες, στρατιωτικά επιμελητήρια, μεταφορές, εκπαίδευση, πυροβολικό και επιχειρησιακή ανάπτυξη. Με άλλα λόγια, ελέγχει εάν ο μηχανισμός μπορεί να λειτουργήσει όταν ο διαθέσιμος χρόνος περιοριστεί δραματικά.

Για μια χώρα που αποτελεί τον στενότερο στρατιωτικό σύμμαχο της Ρωσίας στη δυτική της περίμετρο και βρίσκεται ακριβώς πάνω στη γραμμή αντιπαράθεσης Ρωσίας–ΝΑΤΟ, αυτό δεν είναι αμελητέα εξέλιξη.

Η περιοχή από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα έχει μετατραπεί σε έναν ενιαίο χώρο στρατηγικού ανταγωνισμού, όπου στρατιωτικές υποδομές, σιδηροδρομικές γραμμές, αεράμυνα, πυροβολικό, drones και εφεδρείες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Το μήνυμα της Λευκορωσίας

Η κινητοποίηση της 51ης Ταξιαρχίας δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι πλησιάζει νέα πολεμική σύγκρουση.

Αποτελεί όμως σαφή ένδειξη ότι το Μινσκ θέλει τις στρατιωτικές του δομές έτοιμες να περάσουν γρήγορα από την ειρηνική κατάσταση σε πραγματική επιχειρησιακή ανάπτυξη.

Σε μια Ευρώπη όπου η στρατιωτική ισορροπία επανακαθορίζεται και οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας επενδύουν πλέον συστηματικά στην πολεμική τους ετοιμότητα, οι κινήσεις της Λευκορωσίας δεν μπορούν να εξετάζονται απομονωμένα.

Το κρίσιμο δεν είναι αν σήμερα ξεκινά ένας νέος πόλεμος — δεν υπάρχουν στοιχεία που να το αποδεικνύουν. Το κρίσιμο είναι ότι κράτη στην ανατολική Ευρώπη οργανώνονται πλέον με τη λογική ότι μια μεγάλη στρατιωτική κρίση πρέπει να μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς προειδοποίηση. Και η Λευκορωσία δείχνει ότι θέλει να είναι έτοιμη ακριβώς για αυτό.

Πηγές: BelTA – Έλεγχος πολεμικής ετοιμότητας και άφιξη εφέδρων · Reform.news – Κλήση αξιωματικών της εφεδρείας · Xinhua/People’s Daily – Πλήρης πολεμική ετοιμότητα της ταξιαρχίας · Eastern Flank Institute – Αξιολόγηση στρατιωτικών κινήσεων · Kyiv Independent – Σιδηροδρομική στρατιωτική υποδομή κοντά στην Ουκρανία