Ρήγμα στους Κεμαλιστές: Ο Ιμάμογλου εγκαταλείπει το CHP και συντάσσεται με τον Özel

Η πολιτική αναδιάταξη που συντελείται στην Τουρκία αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ιστορικής ρήξης.

Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, ο άνθρωπος που τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους αντιπάλους του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), βάζοντας τέλος σε μια κομματική διαδρομή 17 ετών.

Δεν πρόκειται όμως απλώς για μια προσωπική παραίτηση.

Ο Ιμάμογλου συνδέει πλέον ανοικτά την πολιτική του πορεία με τη YENİ Parti που δημιουργήθηκε υπό τον Özgür Özel μετά τη μεγάλη κρίση στο CHP. Στο μήνυμα με το οποίο ανακοίνωσε την αποχώρησή του χρησιμοποίησε μάλιστα τη φράση ότι ανοίγεται ένας «νέος δρόμος», καλώντας τους πολίτες να συμμετάσχουν στη νέα πολιτική πορεία και παραπέμποντας στη δυνατότητα εγγραφής και οικονομικής στήριξης της YENİ Parti.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η σύγκρουση στο κόμμα που ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μία συνηθισμένη εσωκομματική διαμάχη.

Η τουρκική αντιπολίτευση ανασυντάσσεται και πίσω από τη σύγκρουση προσώπων βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα ποια πολιτική και ιδεολογική παράταξη θα διεκδικήσει την εξουσία απέναντι στον Ερντογάν την επόμενη ημέρα;

Η παραίτηση που επισημοποίησε το ρήγμα

Στις 12 Αυγούστου 2026, ο Ιμάμογλου ανακοίνωσε ότι τερματίζει την 17χρονη παρουσία του στο CHP.

Στο μήνυμά του ανέφερε ότι η απόφαση αποτελεί αποτέλεσμα των αξιών στις οποίες πιστεύει και της ευθύνης που αισθάνεται απέναντι στον τουρκικό λαό.

Το σημαντικότερο όμως ήταν η συνέχεια ο Ιμάμογλου δεν περιορίστηκε στην ανακοίνωση της αποχώρησης. Δήλωσε ότι ανοίγεται ένας νέος δρόμος για μια «ισχυρότερη και δημοκρατικότερη Τουρκία» και κάλεσε τους υποστηρικτές του να συμμετάσχουν στη νέα προσπάθεια.

Η πολιτική κατεύθυνση έγινε ακόμη σαφέστερη αμέσως μετά: σύμφωνα με τη Sözcü, όταν άνοιξε το σύστημα εγγραφών της YENİ Parti, ο Ιμάμογλου έγινε το πρώτο μέλος της στην Κωνσταντινούπολη.

Ακολούθησε και η σύζυγός του, Dilek Kaya İmamoğlu, η οποία επίσης ανακοίνωσε την αποχώρησή της από το CHP. Επομένως δεν μιλάμε πλέον για πολιτική προσέγγιση, μιλάμε για οργανωτική μετακίνηση στο νέο κόμμα.

Ο Özgür Özel είχε ανοίξει πρώτος τον δρόμο

Για να γίνει κατανοητή η σημασία της κίνησης Ιμάμογλου πρέπει να επιστρέψουμε μερικές εβδομάδες πίσω. Η κρίση του CHP είχε ήδη οδηγήσει τον Özgür Özel και δεκάδες βουλευτές στην έξοδο και στη δημιουργία της YENİ Parti.

Η Cumhuriyet είχε καταγράψει στις 24 Ιουλίου ότι μαζί με τον Özel αποχώρησαν 91 βουλευτές του CHP, ενώ ο ίδιος υπέγραψε τα ιδρυτικά έγγραφα του νέου πολιτικού σχηματισμού.

Λίγο νωρίτερα, η ίδια εφημερίδα ανέφερε ότι η δημιουργία της YENİ Parti επιταχύνθηκε μετά την επιστροφή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του CHP μέσω δικαστικής διαδικασίας και ότι ο Ιμάμογλου συμμετείχε στις διαδικασίες που οδήγησαν στη δημιουργία του νέου κόμματος.

Η εικόνα επομένως είχε ήδη διαμορφωθεί:

• Κιλιτσντάρογλου – CHP από τη μία πλευρά.
• Özel – Ιμάμογλου – YENİ Parti από την άλλη.

Η παραίτηση Ιμάμογλου απλώς κατέρριψε το τελευταίο θεσμικό εμπόδιο που χώριζε τα δύο στρατόπεδα.

Η απάντηση του CHP ήταν ιδιαίτερα σκληρή

Η αντίδραση της σημερινής ηγεσίας του CHP αποκαλύπτει πόσο βαθύ είναι το χάσμα. Ο εκπρόσωπος του κόμματος Müslim Sarı υποστήριξε ότι η αποχώρηση του Ιμάμογλου ήταν ουσιαστικά καθυστερημένη.

Η βασική ένσταση του CHP ήταν αποκαλυπτική: θεωρούσε απαράδεκτο ένα μέλος του κόμματος να αποκαλεί τον ηγέτη ενός διαφορετικού πολιτικού σχηματισμού, δηλαδή τον Özgür Özel, «γενικό μου πρόεδρο».

Η δήλωση αποτυπώνει ότι οι γέφυρες είχαν ουσιαστικά κοπεί πολύ πριν από την τυπική παραίτηση. Η BirGün κατέγραψε επίσης την αντίδραση του Sarı, ο οποίος χαρακτήρισε την αποχώρηση «καθυστερημένη απόφαση». Η αντιπαράθεση λοιπόν δεν αφορά πλέον το ποιος θα ελέγξει το CHP.

Αφορά δύο διαφορετικά πολιτικά κέντρα.

Είναι πράγματι εγκατάλειψη του κεμαλισμού;

Εδώ απαιτείται προσοχή… Θα ήταν υπερβολικό να ισχυριστούμε ως βεβαιωμένο γεγονός ότι ο Ιμάμογλου «αποκήρυξε τον κεμαλισμό». Δεν υπάρχει τέτοια επίσημη δήλωση αυτό που υπάρχει είναι κάτι διαφορετικό και ίσως πολιτικά σημαντικότερο ο Ιμάμογλου εγκαταλείπει το ιστορικό κόμμα που ίδρυσε ο Ατατούρκ και συμμετέχει στην οικοδόμηση ενός νέου πολιτικού φορέα, ο οποίος επιχειρεί να υπερβεί τα παραδοσιακά όρια του CHP.

Ο ίδιος ο Özel έχει προσπαθήσει να απομακρύνει τη YENİ Parti από την εικόνα ενός προσωπικού κόμματος. Σε συνέντευξή του τόνισε ότι δεν πρόκειται ούτε για «κόμμα του Ιμάμογλου» ούτε για «κόμμα του Özel» και ότι ο νέος σχηματισμός δεν πρέπει να περιοριστεί σε στενά καλούπια.

Εδώ βρίσκεται πιθανότατα το ιδεολογικό κλειδί της υπόθεσης. Η YENİ Parti επιχειρεί να παρουσιαστεί όχι ως ένα CHP Νο2, αλλά ως ευρύτερη πολιτική πλατφόρμα. Αυτό μπορεί να της επιτρέψει να προσεγγίσει ψηφοφόρους που δύσκολα θα ψήφιζαν το ιστορικό CHP.

Ταυτόχρονα όμως δημιουργεί ένα μεγάλο πρόβλημα πόσο μακριά μπορεί να κινηθεί από την παραδοσιακή κεμαλική βάση χωρίς να χάσει το ίδιο το εκλογικό ακροατήριο από το οποίο προέρχεται;

Το CHP κινδυνεύει με ιστορική συρρίκνωση

Τα στοιχεία της πολιτικής μετακίνησης είναι εντυπωσιακά.

Δεν έχουν αποχωρήσει μόνο βουλευτές στις 27 Ιουλίου, 264 πρώην βουλευτές του CHP ανακοίνωσαν την παραίτησή τους και τη στήριξή τους στη YENİ Parti. Παράλληλα καταγράφονται μετακινήσεις ολόκληρων τοπικών οργανώσεων, δημοτικών στελεχών και κομματικών μηχανισμών.

Το Medyascope κατέγραψε, μεταξύ άλλων, αποχωρήσεις οργανώσεων και στελεχών από Τραπεζούντα, Κιουτάχεια, Καρς, Μούγλα, Σαμψούντα και άλλες περιοχές προς τη YENİ Parti.

Ο Özel υποστήριξε μάλιστα ότι περισσότερες από 200 δημοτικές αρχές θα μπορούσαν να περάσουν στον νέο σχηματισμό. Αν η μετακίνηση αυτή συνεχιστεί, το πρόβλημα του CHP δεν θα είναι απλώς εκλογικό. Θα είναι πρόβλημα πολιτικής επιβίωσης.

Η πρώτη μεγάλη δημοσκοπική προειδοποίηση

Υπάρχει ήδη μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ένδειξη.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε η Cumhuriyet, το AKP εμφανίζεται στο 34%, η νεοσύστατη YENİ Parti στο 20% και το CHP μόλις στο 9%. Μία δημοσκόπηση φυσικά δεν αρκεί για ασφαλή συμπεράσματα, ιδιαίτερα μέσα σε ένα τόσο ρευστό πολιτικό περιβάλλον.

Αλλά η τάση είναι αξιοσημείωτη.

Εάν παγιωθεί, σημαίνει ότι η YENİ Parti δεν αποσπά απλώς ένα κομμάτι του CHP. Τείνει να αντικαταστήσει το CHP ως βασικό αντίπαλο του AKP. Και εδώ ο Ιμάμογλου αποκτά καθοριστική σημασία.

Ο Ιμάμογλου παραμένει το ισχυρό πολιτικό κεφάλαιο

Η πολιτική αξία του Ιμάμογλου για τον Özel είναι προφανής. Ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης κατόρθωσε να δημιουργήσει κάτι που για χρόνια αποτελούσε μεγάλο πρόβλημα για την τουρκική αντιπολίτευση: προσωπική εκλογική απήχηση που υπερβαίνει σε κάποιο βαθμό τον σκληρό κομματικό πυρήνα του CHP.

Παράλληλα, πρόσφατη έρευνα της YÖN που δημοσίευσε η Sözcü εξέταζε εκ νέου τη δυναμική πιθανών αντιπάλων του Ερντογάν, ένδειξη ότι το ζήτημα του μελλοντικού προεδρικού υποψηφίου παραμένει κεντρικό στην τουρκική πολιτική συζήτηση.

Ο Özel εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον Ιμάμογλου ως βασικό πολιτικό σημείο αναφοράς. Όταν ρωτήθηκε τι θα συμβεί εάν ο Ιμάμογλου δεν μπορέσει να είναι υποψήφιος, υπενθύμισε ότι εκατομμύρια πολίτες είχαν συμμετάσχει στη διαδικασία ανάδειξής του και υποστήριξε ότι, εάν τελικά αποκλειστεί, θα πρέπει να αναδειχθεί πρόσωπο αντίστοιχης πολιτικής ισχύος.

Η YENİ Parti λοιπόν διαθέτει κάτι που το νέο CHP δυσκολεύεται σήμερα να αντιπαρατάξει ένα πολιτικό δίδυμο Özel–İmamoğlu με πανεθνική αναγνωρισιμότητα.

Η YENİ Parti όμως έχει ήδη εσωτερικές αντιφάσεις

Το νέο εγχείρημα δεν είναι χωρίς προβλήματα, η ψηφοφορία για τη λεγόμενη «Çerçeve yasa» αποκάλυψε σημαντικές διαφοροποιήσεις. Παρότι η ηγεσία είχε τοποθετηθεί υπέρ συγκεκριμένης κατεύθυνσης, από τους 91 βουλευτές της YENİ Parti, 54 καταγράφηκαν να ψηφίζουν κατά, σύμφωνα με το Medyascope.

Το περιστατικό είναι σημαντικό αποδεικνύει ότι η μεταφορά δεκάδων στελεχών από ένα ιστορικό κόμμα σε έναν νέο πολιτικό φορέα δεν δημιουργεί αυτομάτως ενιαία ιδεολογική ταυτότητα. Η YENİ Parti καλείται να συμβιβάσει κεμαλιστές, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθερους, εθνικιστές, κεντρώους και ψηφοφόρους που πρωτίστως ενώνονται από την αντίθεσή τους στον Ερντογάν.

Αυτό μπορεί να αποτελέσει εκλογικό πλεονέκτημα. Μπορεί όμως να μετατραπεί και σε δομική αδυναμία.

Γιατί ο Ερντογάν παρακολουθεί προσεκτικά

Για τον Τούρκο πρόεδρο η διάσπαση της αντιπολίτευσης δημιουργεί δύο αντίθετες πραγματικότητες.

Βραχυπρόθεσμα, η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών κομμάτων που προέρχονται από την ίδια πολιτική οικογένεια μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος του AKP. Εάν CHP και YENİ Parti συγκρουστούν για τον ίδιο εκλογικό χώρο, ο Ερντογάν μπορεί να επωφεληθεί.

Υπάρχει όμως και το αντίστροφο σενάριο.

Εάν η YENİ Parti κατορθώσει να απορροφήσει γρήγορα το μεγαλύτερο μέρος της παλιάς εκλογικής βάσης του CHP και ταυτόχρονα να προσεγγίσει κεντρώους, συντηρητικούς ή εθνικιστές ψηφοφόρους που δεν θα ψήφιζαν ποτέ το κόμμα του Ατατούρκ, τότε απέναντι στον Ερντογάν μπορεί να δημιουργηθεί ένας πολύ πιο ευέλικτος αντίπαλος από το παραδοσιακό CHP.

Αυτό είναι πιθανότατα το μεγάλο στοίχημα του Özel.

Το βαθύτερο ζήτημα: Τι απομένει από το κόμμα του Ατατούρκ;

Η εξέλιξη έχει και ιστορική διάσταση.

Το CHP δεν είναι ένα συνηθισμένο τουρκικό κόμμα, ιδρύθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και συνδέθηκε με τη συγκρότηση της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας. Για δεκαετίες αποτέλεσε θεσμικό φορέα του κεμαλικού κοσμικού κράτους. Η σημερινή διάσπαση επομένως αγγίζει βαθύτερα ζητήματα ταυτότητας.

Χαρακτηριστική είναι παλαιότερη αρθρογραφία στην Cumhuriyet που ζητούσε επιστροφή του CHP στην «αντιιμπεριαλιστική, επαναστατική και κεμαλική» του ταυτότητα και ασκούσε κριτική στις πιο φιλελεύθερες τάσεις του κόμματος.

Αυτό αποκαλύπτει μία σύγκρουση που προϋπήρχε της σημερινής διάσπασης. Από τη μία βρίσκεται η αντίληψη ότι το CHP πρέπει να παραμείνει φορέας της ιστορικής κεμαλικής παράδοσης.

Από την άλλη βρίσκεται η στρατηγική δημιουργίας μιας ευρύτερης πολιτικής συμμαχίας, ικανής να συγκεντρώσει πολύ διαφορετικά κοινωνικά και ιδεολογικά στρώματα με κοινό στόχο την πολιτική αλλαγή.

Ο Ιμάμογλου επέλεξε πλέον ξεκάθαρα το δεύτερο στρατόπεδο. Αυτό όμως δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι εγκαταλείπει προσωπικά κάθε κεμαλική αναφορά. Αποδεικνύει ότι εγκαταλείπει τον παραδοσιακό θεσμικό φορέα του κεμαλισμού για ένα νέο και πολύ ευρύτερο πολιτικό εγχείρημα.

Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα

Για την Αθήνα, οι εξελίξεις πρέπει να παρακολουθούνται χωρίς ψευδαισθήσεις. Στην Ελλάδα υπάρχει συχνά η τάση να θεωρείται ότι μία αποδυνάμωση του Ερντογάν ή μία άνοδος της κεμαλικής αντιπολίτευσης θα οδηγούσε αυτομάτως σε περισσότερο συμβιβαστική Τουρκία απέναντι στα ελληνικά συμφέροντα.

Η ιστορική εμπειρία δεν δικαιολογεί τόσο απλουστευτικές προσδοκίες. Οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, το Κυπριακό και η στρατηγική αντίληψη περί περιφερειακής ισχύος έχουν βαθύτερες ρίζες από την πολιτική επιβίωση ενός συγκεκριμένου ηγέτη.

Κεμαλιστές και ισλαμοσυντηρητικοί μπορεί να διαφέρουν βαθύτατα για την εσωτερική φυσιογνωμία της Τουρκίας, αλλά η επιδίωξη ισχυρής τουρκικής παρουσίας στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο παρουσιάζει σημαντικές ιστορικές συνέχειες.

Για την Ελλάδα επομένως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα διαδεχθεί κάποτε τον Ερντογάν. Είναι ποια Τουρκία διαμορφώνεται μετά τον Ερντογάν. Και η δημιουργία ενός νέου ισχυρού πολιτικού πόλου γύρω από Özel και Ιμάμογλου αποτελεί εξέλιξη που η Αθήνα οφείλει να μελετήσει από τώρα.

Μια νέα εποχή για την τουρκική αντιπολίτευση

Η αποχώρηση του Εκρέμ Ιμάμογλου από το CHP κλείνει έναν κύκλο αλλά πιθανότατα ανοίγει έναν πολύ μεγαλύτερο. Ο Özgür Özel έχει ήδη δημιουργήσει νέο κόμμα.

Δεκάδες βουλευτές, εκατοντάδες πρώην κοινοβουλευτικοί και στελέχη της αυτοδιοίκησης έχουν μετακινηθεί ή εκφράσει υποστήριξη. Και τώρα ο Ιμάμογλου εγκαταλείπει επίσημα το ιστορικό CHP και εντάσσεται στη YENİ Parti.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει διάσπαση. Η διάσπαση έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι ποιος θα κερδίσει τον πολιτικό και ιδεολογικό πόλεμο που ακολουθεί.

Το CHP θα επιχειρήσει να διατηρήσει την ιστορική κληρονομιά και τον κεμαλικό πυρήνα του. Η YENİ Parti θα προσπαθήσει να δημιουργήσει μια ευρύτερη αντιπολιτευτική συμμαχία γύρω από Özel και Ιμάμογλου.

Και ο Ερντογάν θα παρακολουθεί, γνωρίζοντας ότι η σύγκρουση αυτή μπορεί είτε να κατακερματίσει τους αντιπάλους του είτε να γεννήσει τον ισχυρότερο αντίπαλο που έχει αντιμετωπίσει εδώ και χρόνια.

Η μάχη που αρχίζει στην Τουρκία επομένως δεν αφορά απλώς δύο κόμματα. Αφορά το ποιος θα κληρονομήσει την αντιπολίτευση, τι θα απομείνει από το ιστορικό κόμμα του Ατατούρκ και ποια πολιτική δύναμη θα διεκδικήσει την Τουρκία της μετα-Ερντογάν εποχής.

Πηγές

Sözcü – Η παραίτηση Ιμάμογλου από το CHP

Medyascope – «İmamoğlu CHP’den istifa etti»

Cumhuriyet – Η δημιουργία της YENİ Parti

Bianet – Η παραίτηση και η αντίδραση του CHP

Medyascope – Οι μετακινήσεις δήμων και οργανώσεων στη YENİ Parti

Medyascope – 264 πρώην βουλευτές στηρίζουν τη YENİ Parti

T24 – Η πολιτική στρατηγική του Özgür Özel