Σε ένα ακόμη επεισόδιο διπλωματικού θρίλερ, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δεν θα ταξιδέψει τελικά στην Τουρκία για να συμμετάσχει στις προγραμματισμένες ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, όπως μεταδίδει η ρωσική εφημερίδα Kommersant. Η είδηση προκαλεί ερωτήματα τόσο για τη σοβαρότητα της ρωσικής διάθεσης για διαπραγμάτευση όσο και για το ποιος τελικά θα εκπροσωπήσει τη Μόσχα στην κρίσιμη αυτή συνάντηση.
Οι διαπραγματεύσεις Ρωσίας – Ουκρανίας είχαν παγώσει από την άνοιξη του 2022, με φόντο την αιματηρή σύγκρουση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή. Έπειτα από χρόνια εχθροπραξιών και αποτυχημένων προσπαθειών διαμεσολάβησης, οι δύο πλευρές αναμένεται να καθίσουν ξανά στο τραπέζι, με φερόμενο ουδέτερο διαμεσολαβητή την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Αυτό που επανειλημμένα επεσήμανε η τουρκική διπλωματία είναι ότι «η γεωγραφική θέση και οι σχέσεις της Τουρκίας με Μόσχα και Κίεβο την καθιστούν φυσικό χώρο διαλόγου». Ωστόσο, η ξαφνική απουσία του Λαβρόφ, που θεωρούνταν σχεδόν βέβαιη παρουσία, αλλάζει τα δεδομένα.
Παιχνίδι Σκιών από το Κρεμλίνο
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι η ρωσική αντιπροσωπεία θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη στις 15 Μαΐου, χωρίς όμως να αποκαλύψει τα ονόματα των συμμετεχόντων. Εντύπωση προκαλεί η σιγή εκ μέρους της Μόσχας, ιδιαίτερα καθώς τις προηγούμενες ημέρες κυκλοφορούσαν πληροφορίες ότι τόσο ο Σεργκέι Λαβρόφ όσο και ο στενός συνεργάτης του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, θα ηγούνταν της αποστολής.
Η τελευταία ανατροπή εντείνει την αβεβαιότητα και γεννά το ερώτημα: πρόκειται για μια στρατηγική τακτική θολής εικόνας εκ μέρους του Κρεμλίνου ή για εσωτερική αδυναμία συντονισμού;
Η απόφαση του Λαβρόφ να μην παραστεί στις συνομιλίες υπονομεύει εξ αρχής το κύρος και την αποτελεσματικότητα της ρωσικής συμμετοχής. Δεν αποκλείεται να πρόκειται για ένα προμελετημένο διπλωματικό μήνυμα, με στόχο την υποβάθμιση του διαλόγου ή την αποφυγή ουσιαστικών δεσμεύσεων σε αυτή τη φάση.
Η στάση αυτή συνάδει με τον τρόπο που η Μόσχα αντιμετωπίζει τις διαπραγματεύσεις από το 2022 και μετά: αποσπασματικά, με απουσία διαφάνειας και με έντονο χειριστικό στοιχείο. Η Ρωσία δεν επιθυμεί ακόμη μια ουσιαστική ειρήνη αλλά διατήρηση του status quo μέχρι να διαμορφωθεί ευνοϊκότερο στρατιωτικό ή γεωπολιτικό περιβάλλον.
Για τη Δύση, η Ρωσία δείχνει να μην αναζητά ειλικρινή διαπραγμάτευση, αλλά να κερδίζει χρόνο. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ πιθανότατα θα αυξήσουν την πίεση μέσω κυρώσεων ή ενίσχυσης της Ουκρανίας με νέα πακέτα βοήθειας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνέχιση του πολέμου απειλεί με αναζωπύρωση κρίσεων τροφίμων, αυξάνοντας την πίεση στις φτωχότερες χώρες της Αφρικής και της Ασίας που εξαρτώνται από τις ουκρανικές και ρωσικές εξαγωγές.