Σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Ποιοι ήταν οι πραγματικοί κερδισμένοι και ποιοι έφυγαν χωρίς ουσιαστικά οφέλη

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ολοκληρώθηκε με το μήνυμα της διατήρησης της συνοχής της Συμμαχίας απέναντι στις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις. Πίσω όμως από τις επίσημες δηλώσεις περί ενότητας, προκύπτει το ερώτημα που απασχολεί πολλές χώρες: ποιοι αποχώρησαν έχοντας αποκομίσει ουσιαστικά πολιτικά και στρατηγικά οφέλη και ποιοι όχι;

Η αποτίμηση των διεθνών αναλυτών δείχνει ότι η εικόνα των κερδισμένων και των χαμένων δεν είναι ίδια για όλα τα κράτη-μέλη.

Η Τουρκία: Ο μεγάλος πολιτικός κερδισμένος

Η Τουρκία κατάφερε να αξιοποιήσει στο έπακρο τον ρόλο της ως διοργανώτριας χώρας. Η Άγκυρα βρέθηκε στο επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, φιλοξενώντας τους ηγέτες των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει την Τουρκία ως αναντικατάστατο στρατηγικό σύμμαχο τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για την Ευρώπη.

Παράλληλα: Προώθησε τη συμμετοχή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας σε ευρωπαϊκά προγράμματα, ζήτησε την άρση περιορισμών στις αμυντικές εξαγωγές, ανέδειξε τα εγχώρια οπλικά συστήματα και το πρόγραμμα αντιαεροπορικής άμυνας Steel Dome, διατήρησε ανοικτό τον διάλογο με την Ουάσιγκτον για ζητήματα όπως τα F-35 και οι αμερικανικές κυρώσεις, χωρίς πάντως να υπάρξουν οριστικές αποφάσεις.

Η Ελλάδα: Σταθερότητα αλλά χωρίς νέα εθνικά κέρδη

Η ελληνική πλευρά δεν υπέστη κάποια διπλωματική ήττα, αλλά ούτε πέτυχε συγκεκριμένα νέα οφέλη.

Η Σύνοδος: Επιβεβαίωσε τη συλλογική άμυνα μέσω του Άρθρου 5, ενίσχυσε τη συνοχή της Συμμαχίας, αύξησε τις επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα. Ωστόσο, δεν υπήρξε: Ειδική αναφορά στις τουρκικές παραβιάσεις, αναφορά στις ελληνοτουρκικές διαφορές, οποιαδήποτε απόφαση που να ενισχύει άμεσα τις ελληνικές θέσεις στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα αποχώρησε έχοντας διατηρήσει τη θέση της μέσα στη Συμμαχία, αλλά χωρίς να εξασφαλίσει κάποιο νέο στρατηγικό πλεονέκτημα.

Η Κύπρος παρέμεινε εκτός των εξελίξεων

Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συμμετέχει στο ΝΑΤΟ και, ως εκ τούτου, δεν είχε ενεργό ρόλο στη Σύνοδο. Το Κυπριακό δεν αποτέλεσε αντικείμενο των τελικών αποφάσεων, ενώ δεν υπήρξαν αναφορές: Στην τουρκική κατοχή, στις εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ, στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.

Έτσι, από κυπριακής πλευράς δεν προέκυψε κάποιο απτό διπλωματικό όφελος από τη Σύνοδο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Ντόναλντ Τραμπ

Παρά τις αρχικές εντάσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τη δέσμευση των ΗΠΑ στο Άρθρο 5 και εμφανίστηκε πιο θετικός απέναντι στη Συμμαχία από ό,τι ανέμεναν αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.

Η αλλαγή του κλίματος θεωρήθηκε σημαντική, ιδιαίτερα σε σχέση με: Τη συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία, την παραγωγή πυραύλων Patriot από την Ουκρανία με αμερικανική άδεια, τη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας.

Η Ουκρανία

Παρότι δεν αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ, η Ουκρανία συγκαταλέγεται στους σημαντικούς ωφελημένους. Η Σύνοδος επιβεβαίωσε νέα στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη, ενώ οι σύμμαχοι επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για συνέχιση της βοήθειας προς το Κίεβο.

Συμπέρασμα…

Η εικόνα που προκύπτει από τη Σύνοδο της Άγκυρας είναι σχετικά ξεκάθαρη. Σε επίπεδο διπλωματικού συμβολισμού και διεθνούς προβολής, η Τουρκία ήταν η χώρα που αξιοποίησε περισσότερο τη διοργάνωση, ενισχύοντας τον ρόλο της ως κρίσιμου παράγοντα για τη Συμμαχία.

Η Ελλάδα διατήρησε τη στρατηγική της θέση στο ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να εξασφαλίσει συγκεκριμένες αποφάσεις υπέρ των εθνικών της θεμάτων. Η Κυπριακή Δημοκρατία παρέμεινε ουσιαστικά εκτός του πλαισίου των αποφάσεων της Συνόδου.

Τελικά, η μεγαλύτερη επιτυχία της Συνόδου δεν ήταν η επίλυση εκκρεμών περιφερειακών ζητημάτων, αλλά η διατήρηση της ενότητας της Συμμαχίας σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.