Η ένταση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν δεν αποτελεί σύγχρονο φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα δεκαετιών συγκρούσεων για επιρροή στη Μέση Ανατολή. Από τη δεκαετία του ’90, οι Ισραηλινοί φοβούνται την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος από την Τεχεράνη, θεωρώντας το υπαρξιακή απειλή. Μετά τις αποκαλύψεις για εμπλουτισμό ουρανίου και τις κυρώσεις του ΟΗΕ, η Ισφαχάν, η Νατάνζ και το Φόρντο αναδείχθηκαν ως επίκεντρα των ισραηλινών ανησυχιών.
Η Στοχευμένη Επίθεση στην Ισφαχάν
Το βράδυ της Παρασκευής προς Σάββατο, ισραηλινά αεροσκάφη πραγματοποίησαν δεύτερο πλήγμα στην περιοχή Ισφαχάν, χτυπώντας εγκαταστάσεις παραγωγής φυγοκεντρικών μηχανών. Σύμφωνα με πηγές του ισραηλινού στρατού, οι επιθέσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επιχειρησιακό πλάνο για την αποδυνάμωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η επίθεση προκάλεσε ζημιές στις εγκαταστάσεις, χωρίς όμως θύματα, όπως ανακοίνωσε ο τοπικός αξιωματούχος Ακμπάρ Σαλέχι. Παράλληλα, σκοτώθηκαν τρεις υψηλόβαθμοι Ιρανοί διοικητές, εντείνοντας το κλίμα στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Αντίδραση της Τεχεράνης – Κύμα drones και πυραύλων
Σε απάντηση, το Ιράν εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων με drones και πυραύλους. Οι περισσότερες από τις επιθέσεις αναχαιτίστηκαν από το ισραηλινό σύστημα αεράμυνας. Ο στρατός του Ισραήλ ισχυρίζεται ότι έχει καταστρέψει άνω του 50% των ιρανικών εκτοξευτών, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Ιράν να ανταπαντήσει αποτελεσματικά.
Παρά την ένταση, το Ιράν τόνισε μέσω του ΥΠΕΞ του Αμπάς Αραγκί ότι παραμένει ανοιχτό στη διπλωματία – υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις.
Επίσημες Δηλώσεις: Προετοιμασία για Εκστρατεία
Ο Ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι προετοιμάζεται για «παρατεταμένη εκστρατεία» με διαρκείς επιχειρήσεις σε βάθος χρόνου. Ο ταξίαρχος Effie Defrin ανέφερε ότι η στρατηγική στοχεύει στην πλήρη εξουδετέρωση των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν.
Αν και το Ισραήλ εντείνει τις επιχειρήσεις, η προσβασιμότητα σε εγκαταστάσεις όπως το Φόρντο είναι εξαιρετικά δύσκολη χωρίς την αμερικανική υποστήριξη – και ιδιαίτερα τις υπόγειες βόμβες bunker-buster, τις οποίες μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν σε επάρκεια.
Στοχευμένες Δολοφονίες Ιρανών Στρατηγών
Η στρατιωτική στρατηγική του Ισραήλ περιλαμβάνει και στοχευμένες εξουδετερώσεις: στη διάρκεια της πρώτης επίθεσης σκοτώθηκαν τρεις κορυφαίοι στρατηγοί του Ιράν: ο Μοχάμαντ Μπαγκέρι, ο Χοσεΐν Σαλάμι και ο Αμίρ Αλί Χατζιζάντε. Η στοχοποίηση συνεχίστηκε, με την εξουδετέρωση διοικητή που θεωρείται υπεύθυνος για την υποστήριξη της Χαμάς στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
ΗΠΑ και Διεθνής Αντίδραση
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει ενεργό συμμετοχή των ΗΠΑ, αλλά ανακοίνωσε πως θα λάβει απόφαση εντός 15 ημερών. Ευρωπαίοι ηγέτες, μέσω των συνομιλιών στη Γενεύη, καλούν σε αποκλιμάκωση. Η διπλωματική οδός παραμένει αβέβαιη, χωρίς να έχει οριστεί νέος γύρος συνομιλιών.
Εκτίμηση
Η γεωστρατηγική κρίση Ισραήλ–Ιράν έχει άμεσο αντίκτυπο στα συμφέροντα της Ελλάδας:
Ενεργειακή Ασφάλεια: Κρίσιμες θαλάσσιες οδοί (π.χ. Σουέζ – Ανατολική Μεσόγειος) απειλούνται με αποκλεισμούς.
Αμυντική πολιτική: Η Ελλάδα θα χρειαστεί ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος σε συνεργασία με τη Δύση.
Μεταναστευτικές ροές: Ένας μακροχρόνιος πόλεμος ενδέχεται να πυροδοτήσει νέο κύμα μεταναστών και αστάθεια σε χώρες του Λεβάντε.
Η κλιμάκωση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν δεν είναι απλώς μια διμερής σύρραξη, αλλά ένας σιωπηρός παγκόσμιος πόλεμος δι’ αντιπροσώπων. Η απουσία ξεκάθαρης διπλωματικής λύσης, η πιθανή εμπλοκή των ΗΠΑ, αλλά και η επιμονή της Τεχεράνης να διατηρήσει τις «κόκκινες γραμμές» της, φανερώνουν ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Η Ελλάδα, ως κρίσιμος σύμμαχος στο νοτιοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ, οφείλει να κινηθεί προνοητικά, ενισχύοντας τη στρατηγική της εγρήγορση και το γεωπολιτικό της εκτόπισμα.
Πηγή: sahiel.gr