Η «νέα αρχιτεκτονική» της Γάζας
Η 18η Νοεμβρίου φαίνεται πως θα μείνει ως ημερομηνία-ορόσημο στη συνεχιζόμενη κρίση της Γάζας. Μετά την υιοθέτηση του ψηφίσματος 2803 από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, που εγκρίνει το σχέδιο 20 σημείων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου απηύθυνε κάλεσμα στους γείτονες του Ισραήλ να συνδράμουν στην «εκδίωξη της Χαμάς και των υποστηρικτών της».
Το μήνυμα ήταν σαφές: η νέα φάση δεν είναι απλώς στρατιωτική — είναι πολιτική, περιφερειακή και βαθιά στρατηγική.
H νέα γραμμή του Νετανιάχου: «Ελάτε μαζί μας»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προσπάθησε να συνδέσει την έγκριση του σχεδίου Τραμπ με ένα περιφερειακό αφήγημα ειρήνης. Σε αναρτήσεις του στο X, ο Νετανιάχου αποθέωσε τον Τραμπ, μίλησε για «αποριζοσπαστικοποίηση» και «πλήρη αποστρατιωτικοποίηση» της Γάζας, και κάλεσε τους γείτονες να ενταχθούν σε έναν ευρύτερο συνασπισμό κατά της Χαμάς.
Με άλλα λόγια, επιχείρησε να παρουσιάσει το σχέδιο ως «μοναδική ευκαιρία» για να διαμορφωθεί ένα νέο περιφερειακό status quo.
Το σχέδιο Τραμπ και το ψήφισμα 2803
Το σχέδιο των 20 σημείων περιλαμβάνει μερικές από τις πιο αμφιλεγόμενες προτάσεις των τελευταίων χρόνων:
Αμνηστία στα μέλη της Χαμάς που αποδέχονται ειρηνική συνύπαρξη.
Ελεύθερη έξοδο για όσους θέλουν να εγκαταλείψουν τη Γάζα.
Σύσταση Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) με εξουσιοδότηση του ΟΗΕ.
Συμβούλιο Ειρήνης για την οικονομική ανασυγκρότηση.
Εντυπωσιακό: παρότι το Ισραήλ επιμένει στην «εξάλειψη της Χαμάς», το σχέδιο προβλέπει διάδρομο επιβίωσης για όσους παραδώσουν όπλα. Κάτι που αρκετοί στο Ισραήλ θεωρούν υπερβολικά «ήπιο».
Πώς αντέδρασαν οι Παλαιστινιακές οργανώσεις
Εδώ η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη. Η Χαμάς, η PIJ και το PFLP απέρριψαν κάθετα το ψήφισμα, χαρακτηρίζοντάς το «νέα μορφή ξένης κηδεμονίας».
Η βασική τους κριτική:
Το σχέδιο δεν αναγνωρίζει τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, ούτε πολιτικά ούτε ανθρωπιστικά.
Επιτρέπει την παρουσία ξένων στρατευμάτων, την οποία θεωρούν «de facto απώλεια κυριαρχίας».
Δεν προβλέπει σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης Ισραήλ.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η προειδοποίηση της Χαμάς πως οποιαδήποτε ξένη δύναμη μπει εντός της Γάζας με αποστολή αφοπλισμού θα αντιμετωπιστεί ως «μη ουδέτερη».
Η θέση της Παλαιστινιακής Αρχής: «Πρώτο βήμα»
Ο υπουργός Εξωτερικών της Παλαιστινιακής Αρχής, Βαρσέν Αγκαμπεκιάν Σαχίν, υιοθέτησε πιο πραγματιστική στάση, χαρακτηρίζοντας το ψήφισμα «πρώτο βήμα».
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ΠΑ βλέπει μια ευκαιρία να επανέλθει στη Γάζα υπό διεθνή σκέπη — κάτι που η Χαμάς απορρίπτει ως «εξωτερική επιβολή».
Πώς ψήφισαν οι μεγάλες δυνάμεις
Ρωσία & Κίνα: Αποχή — όχι αντίθεση, αλλά και καμία διάθεση να στηρίξουν ένα σχέδιο που φέρει καθαρή αμερικανική σφραγίδα.
Αλγερία: Ψήφισε υπέρ, παρά τις εκκλήσεις της Χαμάς να το απορρίψει. Αυτή η διαφοροποίηση έχει βάρος στον αραβικό κόσμο.
ΗΠΑ: Παρουσίασαν το σχέδιο ως εργαλείο για να «τερματιστεί η επιρροή της Χαμάς».
Είναι εμφανές πως οι μεγάλες δυνάμεις προτίμησαν να μην «λερώσουν τα χέρια τους», αφήνοντας το παιχνίδι να εξελιχθεί με ελεγχόμενη απόσταση.
Το παράδοξο: Η δημοτικότητα της Χαμάς αυξάνεται
Κι όμως — σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Χαμάς έχει ενισχύσει τη δημοτικότητά της μετά την εκεχειρία.
Οι λόγοι:
Επανήλθε η βασική ασφάλεια στις γειτονιές.
Οι μαχητές της άρχισαν περιπολίες μετά την ισραηλινή υποχώρηση στη «Κίτρινη Γραμμή».
Περιόρισαν εγκληματικές συμμορίες και ανταγωνιστικές παρατάξεις.
Ακούγεται παράδοξο, αλλά συμβαίνει συχνά σε περιοχές όπου η κρατική δομή έχει καταρρεύσει: η οργάνωση που εμφανίζεται ως «λειτουργικός πάροχος ασφάλειας» κερδίζει έδαφος.
Το πραγματικό δίλημμα: Ποιος θα κυβερνήσει τη Γάζα;
Πέρα από διπλωματικές κορώνες, το βασικό ερώτημα παραμένει άλυτο.
Το Ισραήλ δεν θέλει τη Χαμάς.
Η Χαμάς δεν πρόκειται να παραδοθεί εύκολα.
Η Παλαιστινιακή Αρχή είναι αποδυναμωμένη.
Οι διεθνείς δυνάμεις δεν θέλουν να μπουν σε αιματηρή αποστολή.
Άρα, μέχρι νεωτέρας, η Γάζα παραμένει μια σκακιέρα χωρίς ξεκάθαρο νικητή.
Μια κρίσιμη στιγμή χωρίς οριστικό τέλος
Το σχέδιο Τραμπ και το ψήφισμα 2803 δεν λύνουν το παλαιστινιακό — αλλά αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού.
Ο Νετανιάχου επιχειρεί να χτίσει μια περιφερειακή συμμαχία, η Χαμάς ενισχύει τη θέση της επί του πεδίου, και η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να κρατήσει την ισορροπία χωρίς να αναλάβει το βάρος της πραγματικής ευθύνης.
Η Γάζα μπαίνει σε μια νέα εποχή, αλλά χωρίς εγγύηση ότι αυτή η εποχή θα είναι πιο σταθερή από την προηγούμενη.
Σε αυτό το σταυροδρόμι, η Γάζα δεν αλλάζει επειδή κάποιος το αποφάσισε — αλλά επειδή κανείς δεν μπορεί πλέον να την αγνοήσει.
Α.Β
- Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το Sahiel.gr στο τέλος του άρθρου με ενεργό σύνδεσμο.