Το Τσερνομπίλ σε νέα κρίση: Ο Νέος Ασφαλής Περιορισμός έχασε κρίσιμες λειτουργίες μετά το πλήγμα με drone

Η «Νέα Σαρκοφάγος» του Τσερνομπίλ χάνει βασικές λειτουργίες ασφαλείας

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) εξέδωσε μια από τις πιο ανησυχητικές ανακοινώσεις των τελευταίων ετών για το πυρηνικό σύμπλεγμα του Τσερνομπίλ.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο Νέος Ασφαλής Περιορισμός (NSC) – η μνημειώδης κατασκευή που καλύπτει τον αντιδραστήρα 4 μετά το σοβιετικό δυστύχημα του 1986 – έχει χάσει βασικές λειτουργίες ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητάς του να συγκρατεί ραδιενεργό υλικό.

Αιτία της ζημιάς είναι η επίθεση με drone στις 14 Φεβρουαρίου 2025, ένα γεγονός που αποκαλύπτει πόσο εύθραυστες είναι οι κρίσιμες υποδομές στη ζώνη πολέμου Ουκρανίας–Ρωσίας.

Το πλήγμα του drone και οι πρώτες διαπιστώσεις

Λίγο πριν τις 2 τα ξημερώματα, προσωπικό που εργαζόταν κοντά στον πυρηνικό σταθμό άκουσε εκρήξεις και είδε πυρκαγιά στην οροφή του NSC.

Η αποστολή του ΔΟΑΕ επιβεβαίωσε ότι:

• Το drone έπεσε στην οροφή της δομής συγκράτησης.

• Προκλήθηκαν ζημιές στα εξωτερικά στρώματα προστασίας.

• Η κατασκευή έχασε την πλήρη ικανότητά της να περιορίζει ραδιενεργό υλικό.

• Τα συστήματα παρακολούθησης και οι βασικές υποστηρικτικές δομές δεν έχουν υποστεί μη αναστρέψιμη βλάβη.

Αν και η φωτιά σβήστηκε γρήγορα και τα επίπεδα ραδιενέργειας παρέμειναν σταθερά, η ζημιά στην οροφή θεωρείται σοβαρή.

Περιορισμένες επισκευές – πλήρης αποκατάσταση μετά το τέλος του πολέμου

Ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι τόνισε ότι έγιναν ήδη πρώτες, προσωρινές επισκευές, αλλά η συνολική αποκατάσταση:

• Θα απαιτήσει αναβάθμιση στο σύστημα παρακολούθησης

• Έλεγχο της υγρασίας στο εσωτερικό του θόλου

• Μέτρα αντιμετώπισης διάβρωσης

• Πλήρη τεχνική επιθεώρηση των σημείων πρόσκρουσης

Η ολοκληρωμένη επιδιόρθωση έχει μεταφερθεί μετά το τέλος των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Μέχρι τώρα, η διεθνής κοινότητα έχει διαθέσει πάνω από 21 εκατ. ευρώ σε προστατευτικό εξοπλισμό και υλικά για την πυρηνική ασφάλεια εν μέσω πολέμου.

Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η επίθεση συνέβη την ίδια μέρα που ξεκινούσε η 61η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όπου η Ουκρανία προσδοκούσε αυξημένη υποστήριξη από τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε ευθέως τη Ρωσία, κάνοντας λόγο για drone με «υψηλής εκρηκτικότητας κεφαλή». Μόσχα και Κρεμλίνο το διέψευσαν κατηγορηματικά, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «προβοκάτσια του Κιέβου».

Το περιστατικό συνέβαλε σε μια ένταση που κορυφώθηκε στη Διάσκεψη, με τις ΗΠΑ να πιέζουν για μια αμφιλεγόμενη συμφωνία που θα παραχωρούσε πρόσβαση στο 50% των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας — πρόταση που ο Ζελένσκι απέρριψε.

Ένα σύμβολο που ξαναμπαίνει σε κίνδυνο

Ο Νέος Ασφαλής Περιορισμός, που ολοκληρώθηκε το 2016 με διεθνή χρηματοδότηση, θεωρείται μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο κινούμενο μεταλλικό κέλυφος στον κόσμο. Προοριζόταν να προστατεύει την Ευρώπη για 100 χρόνια από τα κατάλοιπα της έκρηξης του 1986.

Το γεγονός ότι δέχθηκε πλήγμα από drone:

• Αποκαλύπτει την ανεπάρκεια διεθνούς προστασίας κρίσιμων πυρηνικών υποδομών στην εμπόλεμη ζώνη

• Εγείρει ερωτήματα για την ανθεκτικότητα του NSC

• Δημιουργεί νέους κινδύνους για μια ήπειρο που δεν έχει ξεχάσει το φάντασμα της ραδιενέργειας

Το Τσερνομπίλ, παρά τη σιωπηλή του παρουσία στους χάρτες της Ευρώπης, παραμένει ένας ζωντανός κίνδυνος. Το πλήγμα του 2025 απέδειξε ότι ακόμη και οι πιο προηγμένες κατασκευές μπορούν να γίνουν ευάλωτες όταν βρίσκονται στη δίνη ενός πολέμου.

Η Ευρώπη και ο κόσμος οφείλουν να αντιμετωπίσουν την πυρηνική ασφάλεια όχι ως τυπική υποχρέωση, αλλά ως ζήτημα ύψιστης γεωπολιτικής σημασίας — ειδικά όταν το Τσερνομπίλ ξαναχτυπάει την πόρτα της Ιστορίας.