Η Τουρκία εκτός του νέου αμυντικού συμφώνου Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν

Η Τουρκία δεν θα συμμετάσχει τελικά στο νέο αμυντικό σύμφωνο που διαμορφώνεται μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, παρά τις προηγούμενες αναφορές περί τριμερούς συμφωνίας. Την εξέλιξη αποκάλυψε πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων, μιλώντας σε δυτικά μέσα ενημέρωσης, βάζοντας τέλος στις έντονες εικασίες των τελευταίων εβδομάδων.

Διμερές και όχι τριμερές το σύμφωνο

Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη πηγή, το νέο αμυντικό πλαίσιο αποτελεί αυστηρά διμερή συμφωνία μεταξύ της Σαουδική Αραβία και του Πακιστάν και δεν προβλέπεται η συμμετοχή τρίτου κράτους. «Η Τουρκία δεν θα συμμετάσχει στο αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν. Πρόκειται για μια διμερή συμφωνία και θα παραμείνει διμερής», ανέφερε χαρακτηριστικά η πηγή στο Agence France-Presse.

Την ίδια εικόνα μετέφερε και αξιωματούχος κράτους του Κόλπου, επισημαίνοντας ότι, παρότι το Ριάντ διατηρεί ξεχωριστές συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας με την Τουρκία, το συγκεκριμένο σύμφωνο αφορά αποκλειστικά το Ισλαμαμπάντ.

Οι δηλώσεις που άναψαν τις φήμες

Η διάψευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μόλις τον προηγούμενο μήνα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής της Άγκυρας, κάνοντας λόγο για συζητήσεις σε εξέλιξη. Οι δηλώσεις αυτές πυροδότησαν σενάρια για τη συγκρότηση ενός νέου άξονα Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, με γεωπολιτικές προεκτάσεις από τη Μέση Ανατολή έως τη Νότια Ασία.

Η σημερινή εικόνα, ωστόσο, δείχνει ότι το Ριάντ επέλεξε πιο περιορισμένο και ελεγχόμενο σχήμα συνεργασίας, αποφεύγοντας την εμπλοκή της Τουρκίας σε αυτή τη φάση.

Το υπόβαθρο της σαουδαραβο-πακιστανικής συνεργασίας

Η συμφωνία έρχεται έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο διαπραγματεύσεων και βασίζεται στην περαιτέρω εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Κεντρικό στοιχείο αποτελεί αμοιβαία ρήτρα άμυνας, σύμφωνα με την οποία επίθεση εναντίον της μίας χώρας αντιμετωπίζεται ως επίθεση και εναντίον της άλλης.

Η ενίσχυση αυτής της σχέσης αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας, τόσο στον Περσικό Κόλπο όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Νότιας Ασίας.

Περιφερειακές εντάσεις και ανταγωνισμοί

Το νέο σύμφωνο έρχεται λίγους μήνες μετά από έναν σύντομο αλλά αιματηρό πόλεμο μεταξύ Πακιστάν και Ινδία, ενώ παράλληλα οι σχέσεις του Ριάντ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλό σημείο.

Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, η Σαουδική Αραβία εξετάζει τη συγκρότηση ενός ευρύτερου στρατιωτικού μπλοκ με χώρες όπως η Αίγυπτος και η Σομαλία, με στόχο τον περιορισμό της επιρροής των ΗΑΕ στην περιοχή.

Το μέτωπο του Σουδάν και οι αποκαλύψεις

Την ίδια στιγμή, νέο ρεπορτάζ των New York Times αναφέρει ότι η Αίγυπτος φέρεται να πραγματοποιεί επιθέσεις με drones κατά των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στο Σουδάν, οι οποίες υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ και κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου κατά αμάχων. Οι επιχειρήσεις αυτές φέρονται να εξαπολύονται από μυστική βάση στη δυτική έρημο της Αιγύπτου.

Εσωτερική πίεση στο Πακιστάν

Παράλληλα, το Πακιστάν αντιμετωπίζει σοβαρή εσωτερική αστάθεια. Την 1η Φεβρουαρίου, οι αρχές ανακοίνωσαν τη δολοφονία τουλάχιστον 145 αυτονομιστών μαχητών στην επαρχία Μπαλουχιστάν, έπειτα από συντονισμένες επιθέσεις του Απελευθερωτικού Στρατού του Μπαλουχιστάν (BLA), που άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς πολίτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

Η οριστική απομάκρυνση της Τουρκίας από το νέο αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν αποκαλύπτει τα πραγματικά όρια των περιφερειακών συμμαχιών και τις λεπτές ισορροπίες ισχύος που διαμορφώνονται στον μουσουλμανικό κόσμο. Σε μια περίοδο όπου οι ανταγωνισμοί εντείνονται και τα μέτωπα πολλαπλασιάζονται, ακόμη και οι διμερείς συμφωνίες αποκτούν βαρύνουσα γεωπολιτική σημασία.