Η Άγκυρα χτίζει βάθος – όχι μέτωπα
Η τουρκική παρουσία στη Σομαλία και το άνοιγμα στον ενεργειακό της πλούτο δεν είναι αποκομμένη κίνηση. Αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής βάθους, όπου η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει ερείσματα μακριά από τα άμεσα σύνορά της, ώστε να επηρεάζει εξελίξεις σε πολλαπλά γεωγραφικά επίπεδα ταυτόχρονα.
Από το Κέρας της Αφρικής και την Ερυθρά Θάλασσα έως τη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο, διαμορφώνεται ένα ενιαίο τόξο πίεσης, το οποίο επηρεάζει άμεσα τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Από τη Σομαλία στη Λιβύη: Το ίδιο μοντέλο, διαφορετικό πεδίο
Η Τουρκία εφαρμόζει επαναλαμβανόμενο μοτίβο:
Διμερείς συμφωνίες
Στρατιωτική ή εκπαιδευτική παρουσία
Ενεργειακή συνεργασία
Και τελικά πολιτική επιρροή
Το είδαμε στη Λιβύη, όπου η στρατιωτική εμπλοκή συνδυάστηκε με συμφωνίες θαλάσσιων ζωνών. Το ίδιο μοντέλο διακρίνεται και στη Σομαλία, με την ενέργεια και την ασφάλεια να λειτουργούν ως δίδυμο εργαλείο.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, αυτό δεν είναι θεωρητικό σενάριο. Είναι δοκιμασμένη πρακτική.
Ανατολική Μεσόγειος: Γιατί το “μακριά” δεν είναι μακριά
Η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανίζεται ως παράγοντας σταθερότητας σε κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους.
Όμως κάθε τέτοια παρουσία:
Ενισχύει τη ναυτική της εμβέλεια
Προσθέτει διαπραγματευτικά χαρτιά
Και δημιουργεί πολιτικό βάθος απέναντι σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ
Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι απομονωμένο θέατρο. Συνδέεται άμεσα με την Ερυθρά Θάλασσα και τις ενεργειακές ροές, κάτι που η Τουρκία αξιοποιεί συστηματικά.
Ελλάδα και Κύπρος μπροστά σε νέα δεδομένα
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το ζητούμενο δεν είναι η αντίδραση σε κάθε τουρκική κίνηση, αλλά η ανάγνωση του συνολικού σχεδίου.
Η τουρκική στρατηγική βάθους:
Μειώνει τον χρόνο προειδοποίησης
Αυξάνει την πολυπλοκότητα των κρίσεων
Και μεταφέρει την αντιπαράθεση πέρα από τα στενά όρια της Ανατολικής Μεσογείου
Αυτό απαιτεί:
Διπλωματική ετοιμότητα
Σταθερές συμμαχίες
Και στρατηγική συνέχεια, όχι αποσπασματικές κινήσεις.
Η Σομαλία, η Ερυθρά Θάλασσα και η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι ξεχωριστά κεφάλαια. Είναι σελίδες του ίδιου βιβλίου. Η Τουρκία το διαβάζει ως ενιαίο γεωστρατηγικό πεδίο. Το ερώτημα για Ελλάδα και Κύπρο είναι αν θα συνεχίσουν να το αντιμετωπίζουν αποσπασματικά ή αν θα απαντήσουν με τη δική τους στρατηγική βάθους.
Α.Β.