Με σκληρή ρητορική εμφανίστηκε ο Ντόναλντ Τραμπ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, βάζοντας στο στόχαστρο την «ανεξέλεγκτη μετανάστευση». Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ τόνισε ότι πρόκειται για το «νούμερο ένα πολιτικό ζήτημα της εποχής» και κατηγόρησε τον Οργανισμό ότι υποστηρίζει προγράμματα τα οποία, κατά την άποψή του, ενθαρρύνουν τα ανοιχτά σύνορα.
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «χώρες καταστρέφονται» από τη μαζική εισροή μεταναστών, ζητώντας αυστηρούς ελέγχους και μαζικές απελάσεις για όσους εισέρχονται παράνομα.
Οι θέσεις του ΟΗΕ και οι ευρωπαϊκές αντιθέσεις
Από την άλλη πλευρά, ο ΟΗΕ και ειδικά η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες επιμένουν ότι η μετανάστευση και η προστασία των προσφύγων είναι διεθνές ζήτημα με βάση το δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Το «άνοιγμα» των συνόρων, λένε, δεν αφορά ανεξέλεγκτες ροές, αλλά τη διασφάλιση ανθρωπιστικών δικαιωμάτων.
Στην Ευρώπη, το ζήτημα είναι ήδη φλέγον:
Η ΕΕ προχωρά στη Συμφωνία για το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, που προβλέπει κοινές διαδικασίες και πιο αυστηρή φύλαξη συνόρων.
Στην Ελλάδα και την Ιταλία, η πίεση από τις μεταναστευτικές ροές του 2023–2024 αναζωπύρωσε τα αιτήματα για κλειστά κέντρα και ενίσχυση της Frontex.
Στη Γερμανία και τη Γαλλία, πολιτικές δυνάμεις ενισχύονται εκλογικά κάνοντας σημαία το μεταναστευτικό, όπως και στις ΗΠΑ ο Τραμπ.
Οι πολιτικές συνέπειες
Η παρέμβαση Τραμπ στον ΟΗΕ δεν είναι απλώς μια ακόμη δήλωση:
Στις ΗΠΑ: προετοιμάζει το έδαφος για την προεδρική του καμπάνια, με βασικό άξονα την ασφάλεια των συνόρων.
Στην Ευρώπη: ανατροφοδοτεί τον διάλογο γύρω από την αποτυχία ή επιτυχία των πολιτικών ανοιχτών συνόρων.
Διεθνώς: θέτει την μετανάστευση στο ίδιο επίπεδο με ζητήματα όπως η κλιματική κρίση ή οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, παρουσιάζοντάς την ως παράγοντα αποσταθεροποίησης.
Η φράση του Τραμπ ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση «καταστρέφει χώρες» είναι χαρακτηριστική της πολιτικής του ατζέντας και βρίσκει ανταπόκριση σε κοινό που νιώθει πίεση από τις μεταναστευτικές ροές. Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί και η ΕΕ επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί κοινή πολιτική, νομικό πλαίσιο και σεβασμό των ανθρωπιστικών αξιών — διαφορετικά το κενό θα καλύπτεται από ακραία ρητορική και φόβο.