Η Αθήνα και η Τρίπολη έκαναν το πρώτο βήμα για την οριοθέτηση ΑΟΖ, με την έναρξη των τεχνικών συνομιλιών. Μια διαδικασία που, αν ολοκληρωθεί, θα αποτελέσει καταλυτική απάντηση στο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Ελλάδα χαρακτηρίζει άκυρο και παράνομο.
Η πρώτη συνεδρίαση έγινε στην Αθήνα, με προγραμματισμό για συνέχεια στην Τρίπολη. Όλα γίνονται με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), κάτι που ενισχύει το ελληνικό επιχείρημα διεθνώς.
Το ευρύτερο παιχνίδι
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η εκκίνηση της διαδικασίας έρχεται σχεδόν ταυτόχρονα με:
Την είσοδο της Chevron στα ελληνικά θαλάσσια κοιτάσματα
Την ενεργοποίηση της ΕΕ για σταθερότητα στη ΝΑ Μεσόγειο
Τις συνεχιζόμενες πιέσεις της Τουρκίας να νομιμοποιήσει το μνημόνιο με τη Λιβύη
Η Αθήνα επιδιώκει να προλάβει εξελίξεις και να κλείσει «παράθυρα αμφισβήτησης» στα νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο.
Οι σκιές και τα ερωτήματα
Παρά τη θετική εκκίνηση, τα ερωτήματα παραμένουν:
Θα δεχτεί η Λιβύη να εγκαταλείψει πλήρως το τουρκικό αφήγημα;
Πώς θα μετρηθούν τα ελληνικά νησιά στον χάρτη οριοθέτησης;
Υπάρχει κίνδυνος οι διαπραγματεύσεις να τραβήξουν σε μάκρος, αφήνοντας την Τουρκία να εκμεταλλευτεί τα κενά;
Το μεγαλύτερο ερώτημα: είναι η Λιβύη σήμερα σταθερός συνομιλητής ή κράτος υπό ξένες επιρροές;
Σημασία για την Ελλάδα
Η οριοθέτηση ΑΟΖ με τη Λιβύη δεν είναι μια απλή τεχνική άσκηση. Είναι:
Πράξη κυριαρχίας που κλείνει τρύπες στην ελληνική θαλάσσια πολιτική.
Ενεργειακό στοίχημα, καθώς οι θαλάσσιες ζώνες κρύβουν κοιτάσματα στρατηγικής σημασίας.
Γεωπολιτικό μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν αφήνει κενά για τρίτους να εκμεταλλευτούν.
Η κίνηση Ελλάδας – Λιβύης ανοίγει νέο κεφάλαιο στην Ανατολική Μεσόγειο. Αν οι συνομιλίες προχωρήσουν και καταλήξουν σε συμφωνία, το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο θα μείνει στο περιθώριο της ιστορίας.
Όμως, η διαδρομή θα είναι δύσκολη και γεμάτη παγίδες. Το μόνο βέβαιο: η ΑΟΖ δεν είναι πια αφηρημένη έννοια, αλλά το πραγματικό πεδίο της επόμενης γεωπολιτικής αναμέτρησης.
Α.Β