Γιατί πήγε ο Σι στην Πιονγκγιάνγκ; Οι φόβοι της Κίνας για έναν «ενθαρρυμένο» Κιμ Γιονγκ Ουν που θέλει να αναμετρηθεί με τις ΗΠΑ

Η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στη Βόρεια Κορέα προκάλεσε αμέσως έντονη κινητικότητα στους γεωπολιτικούς κύκλους, όχι μόνο λόγω της σπανιότητας μιας τέτοιας συνάντησης αλλά κυρίως εξαιτίας του χρονισμού της. Την ώρα που οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Πεκίνου βρίσκονται σε περίοδο αυξημένης έντασης, η Πιονγκγιάνγκ εμφανίζεται πιο ισχυρή, πιο αυτάρκης και περισσότερο πρόθυμη να αμφισβητήσει ευθέως τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με ανάλυση που φιλοξενεί το CBS News, η επίσκεψη του Σι ενδέχεται να συνδέεται με μια βαθύτερη ανησυχία του Πεκίνου: ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν έχει αποκτήσει τέτοια αυτοπεποίθηση ώστε να εξετάζει πλέον μια πιο επιθετική στρατηγική απέναντι στις ΗΠΑ, δημιουργώντας κινδύνους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν ολόκληρη την Ανατολική Ασία. Η εκτίμηση αποδίδεται στον Bob Carlin, έναν από τους πλέον έμπειρους Αμερικανούς αναλυτές για τη Βόρεια Κορέα.

Η Βόρεια Κορέα δεν είναι πλέον η ίδια χώρα του παρελθόντος

Για δεκαετίες, η στρατηγική της Πιονγκγιάνγκ βασιζόταν στην επιδίωξη διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμη και στις πιο έντονες περιόδους κρίσης, η ηγεσία της Βόρειας Κορέας επιδίωκε τελικά κάποια μορφή πολιτικού διαλόγου ή αναγνώρισης από την Ουάσιγκτον. Σήμερα όμως, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά.

Η ενίσχυση των στρατηγικών δεσμών με τη Ρωσία, η επιτάχυνση του πυρηνικού προγράμματος και η ανάπτυξη νέων βαλλιστικών δυνατοτήτων έχουν προσφέρει στον Κιμ Γιονγκ Ουν μια αίσθηση ασφάλειας που δεν διέθεταν οι προκάτοχοί του. Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες κυρώσεις δεν κατάφεραν να ανατρέψουν το καθεστώς ούτε να ανακόψουν την εξέλιξη του στρατιωτικού του προγράμματος. Αυτό έχει δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στην κορεατική χερσόνησο.

Η ανησυχία του Πεκίνου

Η Κίνα υπήρξε ιστορικά ο σημαντικότερος πολιτικός και οικονομικός υποστηρικτής της Βόρειας Κορέας. Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών, το Πεκίνο θεωρούσε πάντοτε την Πιονγκγιάνγκ κρίσιμο γεωπολιτικό ανάχωμα απέναντι στην αμερικανική παρουσία στην Ανατολική Ασία. Ωστόσο, η αυξανόμενη προσέγγιση μεταξύ Βόρειας Κορέας και Ρωσίας έχει δημιουργήσει νέες ανησυχίες στην κινεζική ηγεσία.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα επιθυμεί να διατηρήσει ισχυρή επιρροή πάνω στον Κιμ Γιονγκ Ουν ώστε να αποτρέψει κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανεξέλεγκτη στρατιωτική κρίση. Ένα νέο θερμό επεισόδιο στην κορεατική χερσόνησο θα μπορούσε να αναγκάσει την Κίνα να εμπλακεί διπλωματικά ή ακόμη και στρατηγικά σε μια σύγκρουση που δεν επιθυμεί.

Ο παράγοντας Τραμπ

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει προσθέσει ακόμη μία μεταβλητή στην εξίσωση. Οι προσωπικές επαφές που είχε αναπτύξει ο Τραμπ με τον Κιμ κατά την πρώτη του προεδρική θητεία δεν οδήγησαν τελικά σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας. Αντίθετα, οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν και οι δύο πλευρές επέστρεψαν σταδιακά σε πιο σκληρές θέσεις.

Σήμερα, η Πιονγκγιάνγκ εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει και να επεκτείνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, απορρίπτοντας κάθε σενάριο αποπυρηνικοποίησης. Οι πρόσφατες δηλώσεις της Kim Yo Jong, αδελφής του Βορειοκορεάτη ηγέτη, επιβεβαιώνουν αυτή τη γραμμή, καθώς ξεκαθάρισε ότι η χώρα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει ποτέ το πυρηνικό της καθεστώς.

Η νέα τριγωνική σχέση Κίνας – Ρωσίας – Βόρειας Κορέας

Η γεωπολιτική εικόνα στην περιοχή δεν θυμίζει πλέον εκείνη των προηγούμενων δεκαετιών. Η Μόσχα και η Πιονγκγιάνγκ έχουν αναπτύξει στενότερη συνεργασία σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο, ενώ η Κίνα προσπαθεί να διατηρήσει τον παραδοσιακό της ρόλο ως βασικός παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή.

Αυτή η νέα ισορροπία δημιουργεί ένα πολύπλοκο πλέγμα συμφερόντων. Η Ρωσία βλέπει τη Βόρεια Κορέα ως χρήσιμο στρατηγικό εταίρο απέναντι στη Δύση. Η Κίνα θέλει να αποτρέψει κάθε αποσταθεροποίηση κοντά στα σύνορά της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να περιορίσουν τόσο την κινεζική όσο και τη βορειοκορεατική επιρροή στον Ειρηνικό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάθε κίνηση του Κιμ Γιονγκ Ουν αποκτά πολλαπλάσια σημασία.

Μια επίσκεψη με μηνύματα προς πολλές κατευθύνσεις

Επισήμως, η επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ παρουσιάστηκε ως ένδειξη της διαχρονικής φιλίας μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας. Πίσω όμως από τις επίσημες δηλώσεις, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι το πραγματικό διακύβευμα ήταν η αξιολόγηση των προθέσεων της βορειοκορεατικής ηγεσίας.

Το Πεκίνο γνωρίζει ότι μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση στην κορεατική χερσόνησο θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη την περιοχή. Για αυτόν τον λόγο, η παρουσία του Σι στην Πιονγκγιάνγκ αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας βρίσκονται ήδη υπό πίεση και η διεθνής τάξη εισέρχεται σε μια νέα φάση ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Η ουσία είναι ότι η Κίνα δεν φοβάται μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Φοβάται και το ενδεχόμενο ένας πλέον ισχυρός και αυτάρκης Κιμ Γιονγκ Ουν να κινηθεί ταχύτερα και πιο επιθετικά από όσο επιθυμεί το ίδιο το Πεκίνο.

Πηγή: CBS News, διεθνείς αναλύσεις και δηλώσεις αξιωματούχων.