Αν οι ΗΠΑ χτυπήσουν το Ιράν, τίποτα δεν θα τελειώσει – όλα θα αρχίσουν

Υπάρχει μια επικίνδυνη αυταπάτη στη διεθνή πολιτική: ότι ένα ελεγχόμενο στρατιωτικό χτύπημα μπορεί να «κλείσει» έναν κύκλο έντασης. Στην περίπτωση του Ιράν, αυτή η αυταπάτη δεν ισχύει. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να πλήξουν το Ιράν, δεν θα πρόκειται για το τέλος μιας κρίσης, αλλά για την αρχή μιας μακράς και επικίνδυνης περιόδου αποσταθεροποίησης.

Το πρώτο λάθος: Η λογική του «περιορισμένου χτυπήματος»

Όσοι πιστεύουν ότι ένα αμερικανικό πλήγμα μπορεί να παραμείνει περιορισμένο, αγνοούν τη φύση του ιρανικού δόγματος. Το Ιράν δεν απαντά συμμετρικά. Δεν χρειάζεται να καταστρέψει αμερικανικές πόλεις ή βάσεις σε μαζική κλίμακα για να στείλει μήνυμα. Του αρκεί να καταστήσει το κόστος δυσβάστακτο.

Ένα χτύπημα σε πυραυλικές ή πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν θα εκληφθεί στην Τεχεράνη ως «προειδοποίηση», αλλά ως ευθεία αμφισβήτηση της κρατικής της επιβίωσης. Και εκεί τελειώνει κάθε έννοια αυτοσυγκράτησης.

Το δεύτερο λάθος: Η υποτίμηση της ασύμμετρης απάντησης

Το Ιράν δεν είναι Ιράκ του 2003. Δεν θα απαντήσει μετωπικά.

Θα απαντήσει:

• Μέσω πληρεξουσίων σε Λίβανο, Συρία και Ιράκ

• Με χτυπήματα χαμηλής έντασης αλλά υψηλής συχνότητας

• Με κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις «γκρι ζώνης»

Η σύγκρουση θα απλωθεί χωρίς να έχει επίσημη κήρυξη πολέμου. Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σενάριο: Πόλεμος χωρίς σαφή όρια.

Ο Περσικός Κόλπος ως παγκόσμιος μοχλός πίεσης

Όποιος ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, ελέγχει την παγκόσμια οικονομία. Το Ιράν το γνωρίζει και δεν χρειάζεται να τα κλείσει πλήρως.

Αρκεί:

• Να τα καταστήσει επισφαλή

• Να αυξήσει το ασφάλιστρο κινδύνου

• Να προκαλέσει πανικό στις αγορές

Μια τέτοια εξέλιξη θα πλήξει πρώτα την Ευρώπη και την Ασία, όχι την Ουάσινγκτον. Και αυτό αλλάζει τις ισορροπίες.

Το Ισραήλ και ο κίνδυνος γενίκευσης

Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ισραήλ δεν μπορεί να μείνει εκτός. Η εμπλοκή του θα ανοίξει δεύτερο μέτωπο και θα μετατρέψει τη σύγκρουση σε περιφερειακή πυρκαγιά, με τον Λίβανο και τη Συρία στο επίκεντρο.

Από εκεί και πέρα, καμία πλευρά δεν θα ελέγχει πραγματικά την κλιμάκωση.

Το πραγματικό διακύβευμα

Το ερώτημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να χτυπήσουν το Ιράν.

Μπορούν:

• Να ελέγξουν τις συνέπειες

• Να αποτρέψουν την εξάπλωση

• Να επιβάλουν πολιτική λύση μετά

Η ιστορία δείχνει ότι σε τέτοιες συγκρούσεις, η στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται στρατηγικό αποτέλεσμα.

Ένα αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν δεν θα φέρει ασφάλεια, ούτε σταθερότητα. Θα ανοίξει έναν κύκλο διαρκούς έντασης, με την περιοχή να βυθίζεται σε μια νέα κανονικότητα φόβου, ενεργειακής ανασφάλειας και γεωπολιτικού τζόγου.

Σε έναν κόσμο ήδη κουρασμένο από πολέμους, το Ιράν μπορεί να αποδειχθεί το σημείο όπου η λογική της ισχύος συγκρούεται με τα όριά της. Και συνήθως, σε τέτοιες συγκρούσεις, κανείς δεν βγαίνει πραγματικός νικητής.

Γράφει ο Α.Β.