Αρκτική υπό ένταση: Η ΕΕ αναζητά ρόλο ασφαλείας πέρα από τα σύνορά της

Η συζήτηση στην ΕΕ και το σενάριο αποστολής στρατιωτικών δυνάμεων

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει συζητήσεις για το ενδεχόμενο αποστολής ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, σε περίπτωση που η Δανία το ζητήσει, ως απάντηση στις αυξανόμενες αμερικανικές κινήσεις και ρητορική γύρω από τον στρατηγικό αυτόν Αρκτικό χώρο. Η πρωτοβουλία — ενδεχομένως υπό την ονομασία Arctic Guardian — θα περιλάμβανε σχηματισμό στρατιωτικής δύναμης από ευρωπαϊκές χώρες με στόχο να λειτουργήσει ως αποτρεπτικός παράγοντας έναντι πιθανής αμερικανικής στρατιωτικής δράσης.

Το γεωπολιτικό υπόβαθρο και οι αμερικανικές βλέψεις

Οι εν λόγω διεργασίες έρχονται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων λόγω των επαναλαμβανόμενων δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ ότι θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, είτε μέσω διαπραγματεύσεων είτε ακόμη και με στρατιωτικές επιλογές, αν και οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν ότι δεν σχεδιάζουν επίθεση.

Η Δανία και η Γροιλανδία έχουν κατηγορηματικά απορρίψει κάθε προοπτική αλλαγής καθεστώτος χωρίς τη δική τους συναίνεση, ενώ η ΕΕ έχει επανειλημμένα εκφράσει τη στήριξή της στην κυριαρχία του νησιού.

Ποιες δυνάμεις και γιατί;

Αν και μια ενδεχόμενη ευρωπαϊκή αποστολή στρατευμάτων δεν θα ήταν ικανή να αποτρέψει πλήρως μια ενδεχόμενη στρατιωτική ενέργεια από τις ΗΠΑ — δεδομένης της υπεροχής των αμερικανικών δυνάμεων, — η παρουσία ευρωπαϊκών μονάδων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντικό πολιτικό και στρατηγικό αποτρεπτικό μήνυμα.

Οι διπλωμάτες στο Βερολίνο και στο Παρίσι φέρονται να έχουν εκφράσει ότι σε αυτό το σενάριο οι ετοιμότητες θα πρέπει να σχεδιαστούν ώστε να αυξηθεί «το κόστος» για οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική δράση χωρίς τη συγκατάθεση της Δανίας και του ΝΑΤΟ.

Το διεθνές πλαίσιο και οι επιπτώσεις

Το ενδεχόμενο μιας τέτοιας ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία υπογραμμίζει τα βαθύτερα γεωπολιτικά ρήγματα στην Αρκτική, όπου ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα αυξάνουν τη στρατηγική και οικονομική τους δραστηριότητα. Παράλληλα, θέτει υπό δοκιμασία τις δεσμεύσεις αλληλεγγύης εντός του ΝΑΤΟ και τα όρια της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας.

Η πιθανή ανάπτυξη Arctic Guardian δείχνει επίσης ότι η ΕΕ αναζητά τρόπους να διαμορφώσει ενεργό ρόλο σε περιοχές εκτός της παραδοσιακής σφαίρας της — ειδικά όταν απειλείται η διεθνής σταθερότητα και το δίκαιο.

Συνοψίζοντας…

Η συζήτηση στην ΕΕ περί αποστολής στρατευμάτων στη Γροιλανδία, όπως αναφέρεται από το Politico, δεν είναι απλώς μια στρατιωτική επιλογή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη γεωστρατηγική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας μπροστά στις ραγδαίες αλλαγές στην Αρκτική και στις σχέσεις με τις ΗΠΑ.