Νότης Μαριάς, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com
Αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, φορομπηχτική πολιτική και μείωση επιδοτήσεων για την ενέργεια αναμένεται να είναι το τίμημα που θα πληρώσουν οι πολίτες της Πολωνίας λόγω της αύξησης των στρατιωτικών δαπανών.
Αυτό προκύπτει από τη Σύσταση που εξέδωσε στις 8 Ιουλίου 2025 το Συμβούλιο της ΕΕ «για την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική της Πολωνίας», όπου αφού επισημαίνει ότι «ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και οι επιπτώσεις του αποτελούν πρόκληση για την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης» στη συνέχεια παρατηρεί ότι «η Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να ενεργοποιήσουν την εθνική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης με συντονισμένο τρόπο για να στηρίξουν τις προσπάθειες της ΕΕ να επιτύχει ταχεία και σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών» (https://eur-lex.europa.eu 20/8/2025, σελ. 4).
Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι το πολωνικό δημοσιονομικό έλλειμμα κυριολεκτικά χτύπησε μπιέλα αφού «με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Πολωνίας αυξήθηκε από 5,3 % του ΑΕΠ το 2023 σε 6,6 % το 2024, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 49,5 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2023 σε 55,3 % στα τέλη του 2024» (σελ.4).
Επιπλέον παρά την εφαρμογή των φετινών σκληρών φορομπηχτικών μέτρων που αφορούσαν κυρίως στην αύξηση του ΦΠΑ και στην μη τιμαριθμική αναπροσαρμογή των κλιμακίων φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, η αναμενόμενη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης για το 2025 θα είναι ελάχιστη καθώς αυτό προβλέπεται να ανέλθει στο 6,3 % του ΑΕΠ το 2025, ενώ ο λόγος του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί και να φτάσει στο 57,8 % έως τα τέλη του 2025 (σελ.4). Κατά το Συμβούλιο η αύξηση «του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ το 2025 αντικατοπτρίζει κυρίως το υψηλό προβλεπόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών σε σχέση με τις επενδύσεις στον τομέα της άμυνας» (σελ.4).
Στη συνέχεια το Συμβούλιο στοχοποιόντας το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας επισημαίνει ότι «η Πολωνία είναι μία από τις χώρες με την ταχύτερη γήρανση του πληθυσμού στην ΕΕ και οι μακροπρόθεσμες δημογραφικές τάσεις θα επηρεάσουν το συνταξιοδοτικό της σύστημα», όπου μέχρι στιγμής οι γυναίκες συνταξιοδοτούνται στα 60 και οι άντρες στα 65 έτη. Και το Συμβούλιο καταλήγει τονίζοντας με νόημα ότι στη χώρα «υπάρχουν ειδικές συνταξιοδοτικές παροχές για διάφορες ομάδες, οι οποίες δεν συνδέονται πάντα με τους επαγγελματικούς κινδύνους και απαιτούν ενδελεχή επανεξέταση για τη διασφάλιση της δικαιοσύνης του συστήματος» (σελ.5).
Στη συνέχεια ζητά αύξηση φόρων και εισφορών που πληρώνουν τα νοικοκυριά για την ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων των ορυκτών καυσίμων (σελ. 7) γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμολογίων για ηλεκτρισμό και θέρμανση των πολωνών καταναλωτών.
Και το Συμβούλιο αφού προτείνει «να ενισχυθούν οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια και η ετοιμότητα» και παράλληλα «να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους» ζητά από την Πολωνία «να διασφαλίσει την επάρκεια των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, μεταξύ άλλων με τη λήψη μέτρων για την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης και τη μεταρρύθμιση των προτιμησιακών συνταξιοδοτικών καθεστώτων» (σελ.9).