Η μικρή, ιστορική εκκλησία του Αγίου Πέτρου στη Λουκέρνη, η αρχαιότερη στην ελβετική πόλη, έγινε το επίκεντρο παγκόσμιας προσοχής χάρη στο πείραμα “Deus in Machina“. Η πρωτοβουλία περιλάμβανε την εγκατάσταση ενός ψηφιακού Ιησού με Τεχνητή Νοημοσύνη, ικανού να συνομιλεί με επισκέπτες σε 100 γλώσσες.
Το πείραμα ξεκίνησε τον Αύγουστο, σε συνεργασία με ερευνητικό εργαστήριο πανεπιστημίου. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, το ψηφιακό avatar του Ιησού τοποθετήθηκε μέσα σε ένα παραδοσιακό εξομολογητήριο, επιτρέποντας στους επισκέπτες να του υποβάλλουν ερωτήσεις μέσω οθόνης. Οι απαντήσεις δημιουργούνταν σε πραγματικό χρόνο από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αν και οι υπεύθυνοι προειδοποιούσαν να μη μοιράζονται προσωπικά δεδομένα, καθώς δεν επρόκειτο για κανονική εξομολόγηση.
Κατά τη διάρκεια του διμήνου πειράματος, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συμμετείχαν, περιλαμβάνοντας τουρίστες από διαφορετικές θρησκείες και εθνικότητες. Περισσότεροι από τους μισούς χαρακτήρισαν την εμπειρία “πνευματική”, ενώ άλλοι εξέφρασαν απογοήτευση για τη ρηχότητα και την επαναληπτικότητα των απαντήσεων.
Παράλληλα, το πρότζεκτ προκάλεσε αντιδράσεις. Καθολικοί αντέδρασαν στη χρήση του εξομολογητηρίου, ενώ Προτεστάντες εξέφρασαν αμφιβολίες για τη χρήση της εικόνας του Ιησού σε αυτό το πλαίσιο. Αν και δεν υπήρξαν σοβαρά ζητήματα σχετικά με τις απαντήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι υπεύθυνοι αποφάσισαν να διατηρήσουν το πείραμα προσωρινό, αποφεύγοντας μακροχρόνιες δεσμεύσεις λόγω αβεβαιότητας και πιθανών ευθυνών.
Ο θεολόγος Μάρκο Σμιτ, επικεφαλής του πρότζεκτ, σημείωσε ότι το ενδιαφέρον των ανθρώπων υποδεικνύει “δίψα για διάλογο” με τον Ιησού, τονίζοντας τη δυνατότητα τέτοιων εργαλείων για την προώθηση της θρησκευτικής σκέψης. Ωστόσο, επεσήμανε ότι το πείραμα ήταν καλύτερο να μείνει ως μία μοναδική και προσωρινή εμπειρία.
Το “Deus in Machina” άνοιξε νέους δρόμους στη συζήτηση για τη θρησκεία, την τεχνολογία και τις πνευματικές αναζητήσεις του ανθρώπου.