Τραμπ – Ιράν: Ποια είναι η επόμενη κίνηση του Λευκού Οίκου – Τα τρία σενάρια που εξετάζει η Ουάσιγκτον

Οι τελευταίες πληροφορίες από τον διεθνή Τύπο δείχνουν ότι η κυβέρνηση του Donald Trump δεν βρίσκεται μπροστά σε μια απόφαση άμεσης στρατιωτικής κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν. Αντίθετα, επιχειρεί να αξιοποιήσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα που απέκτησε τους προηγούμενους μήνες ως μοχλό πίεσης, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας.

Στη Ντόχα ολοκληρώθηκε νέος κύκλος έμμεσων συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών. Παρότι δεν υπήρξε σημαντική πρόοδος στα βασικά ζητήματα, οι επαφές δεν διακόπηκαν και αναμένεται να συνεχιστούν μετά τις 9 Ιουλίου.

Τα βασικά σημεία διαφωνίας

Οι συνομιλίες επικεντρώνονται σε τέσσερις κρίσιμους άξονες: Το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, οι μελλοντικές αμερικανικές κυρώσεις.

Η μεγαλύτερη δυσκολία αφορά τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η Τεχεράνη επιδιώκει μεγαλύτερο έλεγχο της θαλάσσιας διέλευσης, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.

Οι δηλώσεις Τραμπ δείχνουν την κατεύθυνση

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά και ότι η διαδικασία αποπυρηνικοποίησης «προχωρά καλά».

Η δημόσια αυτή στάση ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως προσπάθεια να διατηρηθεί η δυναμική των διαπραγματεύσεων, αποφεύγοντας παράλληλα την εικόνα μιας νέας πολεμικής εμπλοκής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Οι αγορές «ψηφίζουν» αποκλιμάκωση

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ωρών είναι η έντονη πτώση στις τιμές του πετρελαίου.

Οι διεθνείς αγορές θεωρούν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, μειώνεται ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο. Η αποκλιμάκωση αυτή συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση των συνομιλιών και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Παρά τη διπλωματία, η στρατιωτική πίεση παραμένει

Η διπλωματία δεν σημαίνει ότι οι στρατιωτικές επιλογές έχουν εγκαταλειφθεί.

Στην Ουάσιγκτον εξακολουθεί να κυριαρχεί η θέση ότι, εάν οι συνομιλίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο ή εάν υπάρξει νέα απειλή κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας ή των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή, οι ΗΠΑ διατηρούν όλες τις επιλογές στο τραπέζι.

Ταυτόχρονα, το Ιράν προειδοποίησε σήμερα ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ θα προκαλέσει άμεση και ισχυρή απάντηση, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ένταση παραμένει υψηλή παρά τις διαπραγματεύσεις.

Τα τρία πιθανά σενάρια

Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, διαμορφώνονται τρία βασικά ενδεχόμενα:

Πρώτο σενάριο: Συνέχιση των διαπραγματεύσεων με στόχο μια ευρύτερη συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και θα διασφαλίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Δεύτερο σενάριο: Διατήρηση της σημερινής κατάστασης, με περιορισμένη πρόοδο, αυστηρές κυρώσεις και συνεχή στρατιωτική αποτροπή χωρίς γενικευμένη σύγκρουση.

Τρίτο σενάριο: Νέα κλιμάκωση σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών ή σοβαρού επεισοδίου στον Περσικό Κόλπο, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στοχευμένες αμερικανικές επιχειρήσεις.

Τα σημερινά δεδομένα δεν δείχνουν ότι ο Donald Trump έχει αποφασίσει μια νέα στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν. Αντίθετα, όλα συγκλίνουν στο ότι επιδιώκει να μετατρέψει τη στρατιωτική πίεση σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Οι συνομιλίες βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, οι διαφωνίες παραμένουν μεγάλες και οποιοδήποτε απρόβλεπτο περιστατικό στην περιοχή θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες μέσα σε λίγες ώρες.