Περίληψη Άρθρου
–
Sahiel.gr
- Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει τον στρατιωτικό έλεγχο του Ορμούζ σε γεωπολιτικό τετελεσμένο. Η δήλωση Τραμπ δείχνει ότι οι ΗΠΑ δεν αρκούνται πλέον στην «ελευθερία ναυσιπλοΐας», αλλά διεκδικούν κυρίαρχο ρόλο στη σημαντικότερη ενεργειακή δίοδο του πλανήτη.
- Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η νομική κυριαρχία, αλλά ποιος αποφασίζει ποιο πλοίο περνά. Όποιος ελέγχει στην πράξη τα Στενά αποκτά μοχλό πίεσης απέναντι στο Ιράν, στις αραβικές μοναρχίες και στις μεγάλες ασιατικές οικονομίες.
- Η σύγκρουση στο Ορμούζ είναι ήδη μεγαλύτερη από μια αμερικανοϊρανική αντιπαράθεση. Η ενεργειακή εξάρτηση της Κίνας και η στρατηγική θέση της Ρωσίας μετατρέπουν τη δίοδο σε κόμβο της ευρύτερης αναμέτρησης για την παγκόσμια ισχύ.
- Η μεγαλύτερη απειλή είναι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μέσω διαδοχικών αντιποίνων. Σε ένα τόσο στρατιωτικοποιημένο θαλάσσιο πέρασμα, ένα μόνο επεισόδιο μπορεί να οδηγήσει σε αλυσιδωτή σύγκρουση που καμία πλευρά δεν θα μπορεί εύκολα να ανακόψει.
- Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να βλέπει το Ορμούζ ως μακρινή κρίση. Η ελληνόκτητη ναυτιλία, το ενεργειακό κόστος και το ίδιο το Δίκαιο της Θάλασσας συνδέουν άμεσα τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο με ελληνικά εθνικά και οικονομικά συμφέροντα.
Μία δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν αρκετή για να προσθέσει ακόμη μεγαλύτερη ένταση σε ένα από τα πιο επικίνδυνα γεωπολιτικά μέτωπα του πλανήτη.
Γράφει ο Αναστάσιος Βλαχάκης
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στις 14 Αυγούστου ότι σκοπεύει να κηρύξει σύντομα τα Στενά του Ορμούζ ως έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών, κλιμακώνοντας θεαματικά τη ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στο Ιράν. Η δήλωση μεταδόθηκε από διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων οι Times of Israel και New York Post.
Η φράση είναι εντυπωσιακή. Ακόμη σημαντικότερο, όμως, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο ειπώθηκε.
Δύο ημέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε υποστηρίξει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον «πλήρη έλεγχο» των Στενών του Ορμούζ, δηλώνοντας παράλληλα ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα συνεχιστεί.
Την ίδια στιγμή, η πραγματική εικόνα στη θάλασσα είναι εξαιρετικά ανησυχητική.
Το Reuters αναφέρει ότι η κίνηση μέσω των Στενών έχει επιβραδυνθεί σε επίπεδα σχεδόν παράλυσης, μετά και από νέες επιθέσεις εναντίον πλοίων, ενώ η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι είναι σε θέση να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν ακόμη και επ’ αόριστον.
Έτσι, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν ο Τραμπ μπορεί απλώς να «βαφτίσει» τα Στενά αμερικανικό έδαφος. Το ερώτημα είναι εάν η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει τον στρατιωτικό έλεγχο μιας παγκόσμιας ενεργειακής αρτηρίας σε ένα νέο γεωπολιτικό τετελεσμένο.
Τι ακριβώς είπε ο Τραμπ
Σύμφωνα με τις αναφορές του διεθνούς Τύπου, ο Τραμπ δήλωσε ότι πρόκειται σύντομα να ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος.
Η δήλωση πρέπει, ωστόσο, να αντιμετωπιστεί με ακρίβεια. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποια διεθνώς αναγνωρισμένη μεταβίβαση κυριαρχίας ούτε κάποια νομική διαδικασία μέσω της οποίας τα Στενά έχουν καταστεί αμερικανικό έδαφος.
Επομένως, άλλο πράγμα είναι η πολιτική και στρατιωτική δήλωση του Τραμπ και άλλο η διεθνής νομική πραγματικότητα. Η σημασία της δήλωσης βρίσκεται κυρίως στο μήνυμα που εκπέμπει η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πλέον να θεωρεί ότι η ασφάλεια και ο έλεγχος του Ορμούζ αποτελούν άμεσο αμερικανικό στρατηγικό συμφέρον.
Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Από τον «πλήρη έλεγχο» στο «αμερικανικό έδαφος»
Η σημερινή δήλωση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στις 12 Αυγούστου ο Τραμπ είχε γράψει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν «total control» – «πλήρη έλεγχο» – των Στενών. Παράλληλα χαρακτήρισε τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό ως ένα «τείχος από ατσάλι», υποστηρίζοντας ότι το Ιράν δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να τον ανατρέψει.
Μία ημέρα αργότερα, η αμερικανική κυβέρνηση έστειλε ακόμη πιο καθαρό μήνυμα ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν τη στρατιωτική δυνατότητα να διατηρήσουν τον αποκλεισμό για απεριόριστο χρονικό διάστημα, μέσω εναλλαγής των πολεμικών πλοίων που επιχειρούν στην περιοχή. Αν συνδυαστούν αυτές οι κινήσεις, σχηματίζεται μια ενδιαφέρουσα ακολουθία ναυτικός αποκλεισμός → στρατιωτικός έλεγχος → πολιτική διακήρυξη ελέγχου → ρητορική περί αμερικανικού εδάφους.
Δεν σημαίνει ότι επίκειται νομική προσάρτηση, σημαίνει όμως ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν πλέον γλώσσα που υπερβαίνει κατά πολύ την παραδοσιακή αμερικανική θέση περί «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο σημαντικά
Για να κατανοήσει κανείς τη βαρύτητα της δήλωσης, πρέπει να κοιτάξει τον χάρτη. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και, από εκεί, με την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.
Μέσω αυτής της διόδου εξάγεται μεγάλο μέρος της ενεργειακής παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κουβέιτ και του Κατάρ.
Τα μεγέθη εξηγούν τα πάντα.
Σύμφωνα με την αμερικανική Energy Information Administration, το πρώτο εξάμηνο του 2025 περνούσαν από το Ορμούζ περίπου 20,9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως.
Αυτό αντιστοιχούσε περίπου στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών πετρελαίου, περίπου στο ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ περισσότερο από 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG περνούσε επίσης από τα Στενά.
Δεν μιλάμε, επομένως, για μια ακόμη θαλάσσια δίοδο – Μιλάμε για μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές καρωτίδες της παγκόσμιας οικονομίας.
Και τώρα η κυκλοφορία καταρρέει
Η κατάσταση το καλοκαίρι του 2026 είναι εντελώς διαφορετική. Το Reuters κατέγραψε στις 11 Αυγούστου μόλις έξι διελεύσεις πλοίων, έναντι μέσου όρου περίπου 20 την ημέρα κατά το προηγούμενο δεκαήμερο.
Στις 14 Αυγούστου η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο. Το Reuters ανέφερε ότι η ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ βρισκόταν κοντά σε πλήρη ακινητοποίηση, μετά από νέες επιθέσεις εναντίον πλοίων.
Αυτό έχει τεράστια σημασία, διότι ακόμη και χωρίς επίσημη ανακοίνωση «κλεισίματος» των Στενών, εάν οι πλοιοκτήτες, οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακοί όμιλοι θεωρήσουν ότι η περιοχή είναι υπερβολικά επικίνδυνη, το οικονομικό αποτέλεσμα μπορεί να μοιάζει με πραγματικό αποκλεισμό.
Τα πλοία δεν χρειάζεται να απαγορευτεί νομικά να περάσουν, αρκεί να φοβούνται να περάσουν.
Η Τεχεράνη απαντά: Χωρίς το Ιράν δεν υπάρχει ασφαλής διέλευση
Το Ιράν απορρίπτει κατηγορηματικά την αμερικανική εικόνα περί απόλυτου ελέγχου. Ιρανικές στρατιωτικές πηγές υποστηρίζουν ότι κανένα εμπορικό πλοίο ή δεξαμενόπλοιο δεν μπορεί να περάσει με ασφάλεια από το Ορμούζ χωρίς την έγκριση και την επιτήρηση της Τεχεράνης.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει επίσης προειδοποιήσει την Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει σε μια ακόμη μεγαλύτερη «λανθασμένη εκτίμηση» σχετικά με τα Στενά.
Εδώ βρίσκεται ίσως το επικίνδυνο σημείο της αντιπαράθεσης. Και οι δύο πλευρές ισχυρίζονται ουσιαστικά ότι ελέγχουν την ίδια θαλάσσια δίοδο. Οι ΗΠΑ μέσω της στρατιωτικής ισχύος και του ναυτικού αποκλεισμού. Το Ιράν μέσω της γεωγραφίας, των παράκτιων στρατιωτικών δυνατοτήτων του και της δυνατότητας να απειλεί τη ναυσιπλοΐα.
Αυτό δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για ένα σοβαρό επεισόδιο.
Μπορεί πραγματικά ο Τραμπ να κάνει το Ορμούζ «αμερικανικό έδαφος»;
Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου, μια μονομερής δήλωση δεν αρκεί. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ειδικό καθεστώς για τα στενά που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα.
Το άρθρο 34 διατηρεί το νομικό καθεστώς των υδάτων και την κυριαρχία ή δικαιοδοσία των παράκτιων κρατών, ενώ το άρθρο 38 κατοχυρώνει το δικαίωμα transit passage, δηλαδή της συνεχούς και ταχείας διέλευσης πλοίων και αεροσκαφών μέσω διεθνών στενών.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το άρθρο 44, σύμφωνα με το οποίο τα παράκτια κράτη δεν πρέπει να παρεμποδίζουν τη διέλευση και δεν προβλέπεται αναστολή του καθεστώτος transit passage.
Άρα η φράση «θα κηρύξω τα Στενά αμερικανικό έδαφος» δεν δημιουργεί από μόνη της αμερικανική κυριαρχία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η δήλωση είναι αδιάφορη. Στη γεωπολιτική, υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο de jure και στο de facto.
Ένα κράτος μπορεί να μη διαθέτει νομική κυριαρχία σε μια περιοχή, αλλά να αποκτήσει τέτοια στρατιωτική υπεροχή ώστε να καθορίζει στην πράξη τι συμβαίνει εκεί. Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής δήλωσης.
Η Ουάσιγκτον ίσως δεν ζητά κυριαρχία – ζητά έλεγχο
Η πιο προσεκτική ανάγνωση των κινήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης οδηγεί σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα. Το πραγματικό διακύβευμα πιθανόν να μην είναι να εμφανιστεί κάποια ημέρα το Ορμούζ στους χάρτες ως τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το πραγματικό διακύβευμα είναι ποιος αποφασίζει ποιο πλοίο περνά.
Εάν η Ουάσιγκτον μπορεί στρατιωτικά να καθορίζει την κυκλοφορία, να επιβάλλει αποκλεισμό, να συνοδεύει εμπορικά πλοία και να αποτρέπει την Τεχεράνη από το να εφαρμόζει τις δικές της αποφάσεις, τότε αποκτά έναν βαθμό de facto στρατηγικού ελέγχου.
Και αυτό είναι πολύ σημαντικότερο από τη σημαία που θα εμφανίζεται σε έναν χάρτη.
Το πραγματικό όπλο είναι η ενέργεια
Υπάρχει και μία ακόμη διάσταση ο έλεγχος του Ορμούζ δεν αφορά αποκλειστικά το Ιράν αφορά την παγκόσμια οικονομία.
Η EIA υπολογίζει ότι περίπου 89% του αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων που περνούσαν από τα Στενά κατευθύνονταν προς ασιατικές αγορές, με Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα μεταξύ των σημαντικότερων προορισμών.
Επομένως, όποιος αποκτά ισχυρή δυνατότητα ελέγχου του Ορμούζ δεν αποκτά απλώς μοχλό πίεσης απέναντι στο Ιράν. Αποκτά επιρροή σε μια ενεργειακή αρτηρία ζωτικής σημασίας για την Ασία – και ιδιαίτερα για την Κίνα.
Εδώ η υπόθεση παύει να είναι αποκλειστικά αμερικανοϊρανική. Αγγίζει πλέον τη μεγάλη αντιπαράθεση για τη διαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης ισχύος.
Η Κίνα παρακολουθεί
Για το Πεκίνο, οι εξελίξεις είναι εξαιρετικά σημαντικές. Η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς των ενεργειακών φορτίων που διασχίζουν το Ορμούζ.
Ένας θαλάσσιος διάδρομος στρατηγικής σημασίας για την κινεζική οικονομία βρίσκεται σήμερα στο κέντρο μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης στην οποία οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστια ναυτική ισχύ.
Αυτό αναδεικνύει μία βαθύτερη πραγματικότητα ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας δεν διεξάγεται μόνο στην Ταϊβάν ή στον Ειρηνικό. Διεξάγεται επίσης πάνω στις θαλάσσιες και ενεργειακές γραμμές που τροφοδοτούν την κινεζική οικονομία.
Και η Ρωσία έχει λόγους να παρακολουθεί
Η Μόσχα βρίσκεται σε διαφορετική θέση ως μεγάλος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επωφεληθεί οικονομικά από υψηλότερες διεθνείς τιμές ενέργειας.
Από την άλλη πλευρά, μια δραματική επέκταση του αμερικανικού στρατιωτικού ελέγχου στον Περσικό Κόλπο θα ενίσχυε την παρουσία των ΗΠΑ σε μια περιοχή όπου η Ρωσία έχει επενδύσει σημαντικό γεωπολιτικό κεφάλαιο.
Το Ορμούζ, επομένως, μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο όπου τέμνονται τα συμφέροντα όχι δύο αλλά πολλών μεγάλων δυνάμεων.
Οι αγορές ήδη αντιδρούν
Η γεωπολιτική ένταση περνά αναπόφευκτα στην αγορά ενέργειας. Στις 14 Αυγούστου το Reuters κατέγραψε άνοδο των τιμών του πετρελαίου μετά τις νέες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και την ένταση γύρω από τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Το Brent κινήθηκε περίπου στα 87,87 δολάρια το βαρέλι, ενώ το WTI περίπου στα 81,69 δολάρια, με ισχυρά εβδομαδιαία κέρδη. Η ιστορία των τελευταίων μηνών έχει ήδη δείξει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η κατάσταση.
Η EIA είχε καταγράψει την άνοιξη του 2026 δραματική άνοδο των τιμών όταν η διέλευση από τα Στενά είχε ουσιαστικά διακοπεί. Τον Απρίλιο το Brent είχε φθάσει ενδοημερήσια ακόμη και κοντά στα 138 δολάρια το βαρέλι. Αυτό αποτελεί μια σαφή προειδοποίηση για το τι μπορεί να συμβεί εάν η σημερινή κρίση ξεφύγει ξανά από τον έλεγχο.
Γιατί η Ελλάδα πρέπει να παρακολουθεί πολύ προσεκτικά
Για την Ελλάδα, η υπόθεση του Ορμούζ δεν αποτελεί μακρινή γεωπολιτική ιστορία υπάρχουν τουλάχιστον τρεις άμεσες διαστάσεις.
1. Ελληνική ναυτιλία
Η ελληνόκτητη ναυτιλία έχει τεράστια παρουσία στις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου και LNG.
Κάθε αύξηση του κινδύνου στον Περσικό Κόλπο σημαίνει, αυξημένα ασφάλιστρα πολέμου, μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος, αυξημένο κίνδυνο για πληρώματα και πλοία και πιθανές αλλαγές στα δρομολόγια.
Η ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών αποτελεί επομένως άμεσο ελληνικό εθνικό και οικονομικό συμφέρον.
2. Ενέργεια και πληθωρισμός
Η Ελλάδα μπορεί να βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Ορμούζ, όμως η τιμή του πετρελαίου είναι παγκόσμια.
Μία νέα ενεργειακή έκρηξη θα μπορούσε να περάσει στα καύσιμα, στις μεταφορές, στο ηλεκτρικό ρεύμα, στο κόστος παραγωγής, και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Το γεωπολιτικό ρίσκο στον Περσικό Κόλπο μπορεί έτσι να φτάσει πολύ γρήγορα στην τσέπη του Έλληνα πολίτη.
3. Η σημασία των θαλάσσιων στενών για τον Ελληνισμό
Υπάρχει όμως και μία περισσότερο στρατηγική διάσταση που η Αθήνα δεν πρέπει να αγνοεί. Η Ελλάδα είναι κατεξοχήν θαλάσσια χώρα. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, το Δίκαιο της Θάλασσας και το καθεστώς των διεθνών στενών δεν είναι αφηρημένες νομικές έννοιες για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Αποτελούν ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Γι’ αυτό και οποιαδήποτε προσπάθεια μεγάλης δύναμης να δημιουργήσει προηγούμενο σύμφωνα με το οποίο ο στρατιωτικός έλεγχος μπορεί να υπερισχύσει του διεθνούς νομικού καθεστώτος πρέπει να εξετάζεται από την Αθήνα με ιδιαίτερη προσοχή.
Το επικίνδυνο σενάριο
Το πλέον ανησυχητικό ενδεχόμενο δεν είναι η επίσημη «προσάρτηση» του Ορμούζ.
- Είναι μια αλληλουχία στρατιωτικών γεγονότων.
- Ένα ιρανικό πλήγμα εναντίον εμπορικού πλοίου.
- Μια αμερικανική στρατιωτική απάντηση.
- Ιρανικά αντίποινα εναντίον αμερικανικών δυνάμεων ή εγκαταστάσεων.
- Νέα αμερικανικά πλήγματα.
- Εμπλοκή περισσότερων περιφερειακών δυνάμεων.
Σε ένα τόσο στενό και στρατιωτικά φορτισμένο θαλάσσιο περιβάλλον, ακόμη και ένα μεμονωμένο επεισόδιο μπορεί να αποκτήσει δυναμική που καμία πλευρά δεν είχε αρχικά σχεδιάσει.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα, οι μεγάλες συγκρούσεις δεν ξεκινούν πάντοτε επειδή κάποιος αποφάσισε εξαρχής να προκαλέσει γενικευμένο πόλεμο. Μπορούν να ξεκινήσουν επειδή μια ακολουθία ενεργειών και αντιποίνων δημιουργεί μια κατάσταση από την οποία η πολιτική υποχώρηση γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Τι πρέπει να παρακολουθούμε τις επόμενες ημέρες
Υπάρχουν ορισμένα σημάδια που θα δείξουν προς ποια κατεύθυνση κινείται η κρίση.
Πρώτον, εάν η κυβέρνηση Τραμπ μετατρέψει τη σημερινή ρητορική σε συγκεκριμένη πολιτική ή στρατιωτική πράξη.
Δεύτερον, εάν η αμερικανική ναυτική παρουσία ενισχυθεί περαιτέρω.
Τρίτον, εάν η Τεχεράνη επιχειρήσει να αποδείξει στην πράξη ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν τον «πλήρη έλεγχο» που ισχυρίζεται ο Τραμπ.
Τέταρτον, εάν αυξηθούν οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.
Και πέμπτον, ίσως το σημαντικότερο, εάν οι διαπραγματευτικές προσπάθειες καταρρεύσουν οριστικά.
Το Ιράν εξακολουθεί να δηλώνει ότι το Ορμούζ παραμένει υπό τον δικό του στρατηγικό έλεγχο, ενώ στην Τεχεράνη υπάρχουν ήδη εσωτερικές αντιδράσεις σχετικά με τις προϋποθέσεις μιας συμφωνίας για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Από μια φράση του Τραμπ σε μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση
Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου μπορεί εύκολα να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη υπερβολική φράση του Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτό όμως θα ήταν επιφανειακή ανάγνωση η ουσία βρίσκεται στο τι συμβαίνει γύρω από τη δήλωση οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό, η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι ελέγχει τα Στενά, η Τεχεράνη αρνείται ότι έχει χάσει τον έλεγχο, εμπορικά πλοία δέχονται επιθέσεις, η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραματικά, και μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου βρίσκεται στο επίκεντρο μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Αυτό είναι το πραγματικό γεγονός πίσω από τον εντυπωσιακό τίτλο.
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι σε ποιον «ανήκει» το Ορμούζ
Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα το ελέγχει στην πράξη.
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατορθώσουν να επιβάλουν μόνιμη στρατιωτική κυριαρχία στη δίοδο, θα έχουν αποκτήσει έναν τεράστιο γεωπολιτικό μοχλό όχι μόνο απέναντι στην Τεχεράνη αλλά απέναντι σε ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα του Περσικού Κόλπου.
Εάν αντίθετα το Ιράν αποδείξει ότι μπορεί να καταστήσει τη ναυσιπλοΐα επισφαλή παρά την παρουσία του αμερικανικού στόλου, τότε η εικόνα της απόλυτης αμερικανικής υπεροχής θα δεχθεί σοβαρό πλήγμα.
Και ανάμεσα στις δύο αυτές επιδιώξεις βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία. Το Ορμούζ είναι μια μικρή λωρίδα θάλασσας με δυσανάλογα μεγάλη δύναμη. Γι’ αυτό η φράση του Τραμπ δεν πρέπει ούτε να υπερτιμηθεί ως ήδη συντελεσμένη «αμερικανική προσάρτηση» ούτε να υποτιμηθεί ως μια απλή λεκτική υπερβολή.
Διότι όταν μια υπερδύναμη δηλώνει ότι θεωρεί δικό της έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη, ενώ τα πολεμικά της πλοία βρίσκονται ήδη εκεί και επιβάλλουν αποκλεισμό, τότε η γεωπολιτική πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει.
Πηγές
Reuters – Η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ και η νέα κλιμάκωση
Reuters – Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι μπορούν να διατηρήσουν τον αποκλεισμό επ’ αόριστον
Times of Israel – Η δήλωση Τραμπ για αμερικανικό έδαφος
U.S. Energy Information Administration – Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
ΟΗΕ – Δίκαιο της Θάλασσας και διεθνή στενά
Tasnim News Agency – Η ιρανική θέση για τον έλεγχο του Ορμούζ

