Τραμπ και Ερντογάν: Οι ΗΠΑ επανεξετάζουν την επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 – Νέα δεδομένα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις

Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επαναφέρει στο τραπέζι ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη επίσημη επανεξέταση της δυνατότητας επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Οι εξελίξεις καταγράφονται λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και έχουν ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Άγκυρα, καθώς ενδέχεται να σηματοδοτήσουν μια σημαντική μεταβολή στην πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Τουρκία.

Επίσημη επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο

Την ύπαρξη της επανεξέτασης επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance, δηλώνοντας ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει όλες τις διαθέσιμες επιλογές προκειμένου να διαπιστώσει εάν μπορεί να υπάρξει λύση που θα επιτρέψει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται οι απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας.

Η δήλωση αυτή αποτελεί την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση ότι η νέα κυβέρνηση δεν θεωρεί πλέον το ζήτημα οριστικά κλειστό, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.

Το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ

Ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφων, άφησε να εννοηθεί ότι επιθυμεί σημαντική βελτίωση των σχέσεων με την Άγκυρα.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, αναμένεται να υπάρξουν εξελίξεις που «θα κάνουν πολύ χαρούμενους τους Τούρκους», χωρίς όμως να προχωρήσει σε επίσημη ανακοίνωση για τα F-35. Οι δηλώσεις αυτές ερμηνεύονται από διπλωματικούς κύκλους ως σαφές πολιτικό μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει επαναπροσέγγιση με έναν ιδιαίτερα σημαντικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Οι S-400 παραμένουν το μεγαλύτερο εμπόδιο

Παρά το θετικότερο κλίμα, η βασική αιτία που οδήγησε στην αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 εξακολουθεί να υφίσταται. Η αγορά και η διατήρηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 θεωρείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες ασύμβατη με τη λειτουργία του αμερικανικού μαχητικού πέμπτης γενιάς.

Η αμερικανική νομοθεσία, μέσω των κυρώσεων CAATSA, εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικά νομικά εμπόδια για οποιαδήποτε απόφαση επανένταξης της Άγκυρας, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρχει πολιτική βούληση, θα απαιτηθούν συγκεκριμένες κινήσεις ώστε να ξεπεραστούν οι περιορισμοί.

Παράλληλα προχωρούν οι κινητήρες για το KAAN

Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιταχύνει και μία δεύτερη σημαντική συνεργασία με την Τουρκία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αμερικανικές αρχές προχωρούν στην αδειοδότηση πώλησης κινητήρων της General Electric για το τουρκικό μαχητικό KAAN, ένα πρόγραμμα που αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ότι οι δύο πλευρές επιχειρούν να αποκαταστήσουν σταδιακά την αμυντική συνεργασία τους μετά από αρκετά χρόνια έντασης.

Το ΝΑΤΟ στο επίκεντρο των εξελίξεων

Το θέμα αναμένεται να βρεθεί στην κορυφή της ατζέντας κατά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Recep Tayyip Erdoğan στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν τόσο το ζήτημα των F-35 όσο και τη συνολική στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών στη Μέση Ανατολή, στη Μαύρη Θάλασσα και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι συνομιλίες αυτές θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των αμερικανοτουρκικών σχέσεων τα επόμενα χρόνια.

Καμία οριστική απόφαση ακόμη

Παρά τις έντονες συζητήσεις και τις δημόσιες δηλώσεις, δεν έχει ληφθεί μέχρι στιγμής επίσημη απόφαση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει εκ νέου όλες τις παραμέτρους του ζητήματος, σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική κατάσταση σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Μαύρη Θάλασσα οδηγεί την Ουάσιγκτον στην αναζήτηση νέων ισορροπιών με την Άγκυρα.

Το εάν η διαδικασία αυτή θα οδηγήσει τελικά στην άρση του αποκλεισμού της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 ή θα παραμείνει σε επίπεδο πολιτικών διαβουλεύσεων, αναμένεται να φανεί μετά τις επαφές που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ.