Yıldırımhan: Το τουρκικό μήνυμα προς Αιγαίο και Κύπρο μέσα από τη Yeni Şafak

Yıldırımhan: Ο πύραυλος που η Άγκυρα παρουσιάζει ως σύμβολο νέας εποχής

Ο τουρκικός πύραυλος Yıldırımhan δεν παρουσιάζεται πλέον από την Άγκυρα μόνο ως ένα νέο αμυντικό πρόγραμμα. Μέσα από τη ρητορική της φιλοκυβερνητικής Yeni Şafak, μετατρέπεται σε πολιτικό και γεωστρατηγικό μήνυμα με σαφή αποδέκτες: Την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και συνολικά το δυτικό σύστημα ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο άρθρο του, ο Ιμπραήμ Καραγκούλ γράφει ότι η Τουρκία περνά «από την περιοχή στην ήπειρο» και «από τη θάλασσα στον ωκεανό», παρουσιάζοντας τον Yıldırımhan ως ένδειξη μιας Τουρκίας που δεν θέλει πλέον να αμύνεται μόνο στα σύνορά της, αλλά να αποκτήσει δυνατότητα στρατηγικής προβολής ισχύος σε πολύ μεγαλύτερη ακτίνα. Στο ίδιο κείμενο αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το πρώτο πεδίο δοκιμής της νέας περιόδου θα είναι η Ανατολική Μεσόγειος, το Αιγαίο και η Κύπρος.

Το Αιγαίο και η Κύπρος στο επίκεντρο της τουρκικής ρητορικής

Η αναφορά αυτή δεν είναι τυχαία. Εντάσσεται σε μια σειρά κειμένων του Καραγκούλ, όπου η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζονται ως προκεχωρημένοι χώροι ισραηλινής και δυτικής επιρροής. Σε προηγούμενο άρθρο του στην αγγλική έκδοση της Yeni Şafak, ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι η ισραηλινή παρουσία στην Κύπρο και στα νησιά του Αιγαίου πρέπει να θεωρηθεί «αιτία πολέμου», ενώ είχε ζητήσει αναθεώρηση του θαλάσσιου χάρτη στο Αιγαίο. Αυτό δείχνει ότι ο Yıldırımhan χρησιμοποιείται επικοινωνιακά ως μέρος ενός ευρύτερου αφηγήματος: Η Τουρκία εμφανίζεται ως δύναμη που περικυκλώνεται, αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζεται να απαντήσει όχι μόνο περιφερειακά, αλλά και παγκόσμια. Πρόκειται για κλασική προβολή ισχύος, ντυμένη με λόγο «αμυντικής ανάγκης».

Τι γνωρίζουμε για τον Yıldırımhan

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδόθηκαν από διεθνή μέσα, ο Yıldırımhan παρουσιάστηκε ως πύραυλος με εμβέλεια περίπου 6.000 χιλιομέτρων, ταχύτητα έως Mach 25 και δυνατότητα μεταφοράς φορτίου 3.000 κιλών. Η Al Jazeera σημειώνει ότι η παραγωγή του δεν έχει ακόμη αρχίσει, στοιχείο που δείχνει ότι το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε φάση παρουσίασης και ανάπτυξης, όχι πλήρους επιχειρησιακής ένταξης.

Οι Financial Times μετέδωσαν επίσης ότι Τούρκοι αξιωματούχοι παραδέχθηκαν πως πλήρως λειτουργικό πρωτότυπο δεν έχει ακόμη κατασκευαστεί για ολοκληρωμένες δοκιμές, ενώ δυτικοί αναλυτές αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τις τεχνικές προδιαγραφές που παρουσιάστηκαν. Άρα, το κρίσιμο δεν είναι μόνο τι μπορεί πράγματι να κάνει σήμερα ο Yıldırımhan. Το κρίσιμο είναι τι θέλει η Άγκυρα να πιστέψουν οι αντίπαλοι και οι σύμμαχοί της ότι μπορεί να κάνει αύριο.

Το πραγματικό μήνυμα προς την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, το άρθρο Καραγκούλ έχει ιδιαίτερη σημασία όχι επειδή αποκαλύπτει μια άμεση στρατιωτική ενέργεια, αλλά επειδή αποτυπώνει τη νοοτροπία ενός τμήματος του τουρκικού καθεστωτικού λόγου. Το Αιγαίο και η Κύπρος δεν παρουσιάζονται ως χώροι ειρήνης, δικαίου και συνύπαρξης, αλλά ως «πεδίο δοκιμής» της νέας τουρκικής ισχύος. Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να διαβαστεί ψύχραιμα αλλά σοβαρά. Η Τουρκία επενδύει στην άμυνα, στην αεροναυτική τεχνολογία, στους βαλλιστικούς πυραύλους και στην ψυχολογική προβολή ισχύος. Δεν αρκείται στην κλασική διπλωματία. Καλλιεργεί εικόνα δύναμης που μπορεί να απειλήσει, να εκφοβίσει και να διαμορφώσει τετελεσμένα.

Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να παρασυρθεί σε κραυγές. Έχει, όμως, κάθε λόγο να διαβάζει προσεκτικά τέτοια κείμενα. Διότι πολλές φορές, πριν κινηθούν οι στρατηγικές, προηγούνται οι λέξεις. Και στην τουρκική πολιτική κουλτούρα, οι λέξεις συχνά λειτουργούν ως προετοιμασία εδάφους.

Η ουσία πίσω από την προπαγάνδα

Ο Yıldırımhan, είτε αποδειχθεί σύντομα πλήρως επιχειρησιακός είτε παραμείνει για κάποιο διάστημα περισσότερο σύμβολο παρά πραγματικό όπλο, ήδη υπηρετεί έναν ρόλο: Ενισχύει το αφήγημα της «νέας Τουρκίας» που δεν αποδέχεται όρια, συνθήκες και ισορροπίες όπως διαμορφώθηκαν μετά τον 20ό αιώνα. Απέναντι σε αυτή τη ρητορική, ο ελληνισμός χρειάζεται νηφαλιότητα, ισχύ, συμμαχίες και εθνική αυτοπεποίθηση. Όχι φοβικά σύνδρομα, αλλά ούτε και αφέλεια. Το Αιγαίο και η Κύπρος δεν είναι «πεδίο δοκιμής» κανενός. Είναι ιστορικός, γεωπολιτικός και εθνικός χώρος ζωτικής σημασίας για τον ελληνισμό.

Το άρθρο Καραγκούλ για τον Yıldırımhan δεν είναι απλώς μια τουρκική δημοσιογραφική υπερβολή. Είναι καθρέφτης μιας αναθεωρητικής σκέψης που βλέπει το Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ως χώρο πίεσης και δοκιμής ισχύος. Και γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να διαβαστεί όχι με φόβο, αλλά με εθνική εγρήγορση.

Εξωτερικές πηγές: Yeni Şafak, Al Jazeera, Financial Times.