Γροιλανδία ή Ιράν; Η γεωστρατηγική λογική πίσω από τις επιλογές Τραμπ

Το δίλημμα που δεν είναι πραγματικό

Στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται ένα φαινομενικό δίλημμα: Ο Ντόναλντ Τραμπ θα κινηθεί επιθετικά προς τη Γροιλανδία ή προς το Ιράν;

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες ισχύος. Η μία αφορά τη μακροπρόθεσμη γεωστρατηγική κυριαρχία. Η άλλη, τη σκληρή στρατιωτική αποτροπή. Και ο Ντόναλντ Τραμπ δεν τις συγχέει.

Η Γροιλανδία ως γεωστρατηγικό τρόπαιο, όχι ως πεδίο μάχης

Η Γροιλανδία δεν είναι στόχος πολέμου. Είναι χώρος ελέγχου.

Για τις ΗΠΑ, αποτελεί:

• Πύλη προς την Αρκτική

• Κρίσιμο σημείο στον ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα

• Κόμβο σπάνιων γαιών και μελλοντικών ενεργειακών διαδρομών

Όταν ο Τραμπ μίλησε στο παρελθόν για «αγορά» της Γροιλανδίας, δεν αστειευόταν. Σκεφτόταν σαν επιχειρηματίας-αυτοκρατορικός παίκτης, όχι σαν στρατηγός. Στρατιωτική επίθεση σε έδαφος χώρας του ΝΑΤΟ θα ήταν γεωπολιτική αυτοκτονία.

Η Γροιλανδία ανήκει στη σφαίρα της αργής ισχύος: Οικονομία, υποδομές, παρουσία, όχι όπλα.

Το Ιράν ως κόμβος σύγκρουσης και αποτροπής

Το Ιράν, αντίθετα, βρίσκεται στον πυρήνα της παγκόσμιας στρατηγικής αστάθειας. Πυρηνικό πρόγραμμα, δίκτυο πληρεξουσίων, άμεση απειλή για το Ισραήλ και έμμεση για τις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ έχει δείξει το μοτίβο του:

• Αποφυγή μακρόχρονων πολέμων

• Προτίμηση σε αιφνιδιαστικά, συμβολικά και σκληρά χτυπήματα

• Χρήση ισχύος ως μήνυμα, όχι ως κατοχή

Το Ιράν, σε αντίθεση με τη Γροιλανδία, προσφέρεται για αυτό το μοντέλο.

Τι είδους σύγκρουση είναι πιθανή

Αν υπάρξει κλιμάκωση, δεν θα μιλάμε για εισβολή τύπου Ιράκ.

Το πιθανότερο σενάριο περιλαμβάνει:

• Στοχευμένα πλήγματα σε πυρηνικές ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις

• Πλήρη κάλυψη ή στήριξη σε ισραηλινή επιχείρηση

• Σύντομη διάρκεια με σαφές μήνυμα ισχύος

Για τον Τραμπ, η εικόνα της αποφασιστικότητας μετρά περισσότερο από τη μακρά εμπλοκή.

Πού κολλά η Ελλάδα σε αυτό το παιχνίδι

Κάθε ένταση με το Ιράν επηρεάζει:

• Την Ανατολική Μεσόγειο

• Τις ισορροπίες Ισραήλ – Τουρκίας

• Τη στρατηγική αξία της Ελλάδας ως κόμβου σταθερότητας

Η Αθήνα δεν είναι στο επίκεντρο, αλλά δεν είναι και θεατής. Σε έναν κόσμο μπλοκ και αξόνων, η γεωγραφία επιστρέφει ως μοίρα.

Η ψυχρή γεωστρατηγική αλήθεια

Το ερώτημα «Γροιλανδία ή Ιράν» είναι παραπλανητικό.

Ο Τραμπ δεν επιλέγει ανάμεσα σε δύο στόχους. Χρησιμοποιεί διαφορετικά εργαλεία για διαφορετικά επίπεδα ισχύος.

• Η Γροιλανδία είναι παιχνίδι ελέγχου δεκαετιών.

• Το Ιράν είναι κόμβος άμεσης αποτροπής.

Αν κάτι μας διδάσκει η γεωστρατηγική, είναι ότι οι αυτοκρατορίες δεν χτυπούν παντού. Χτυπούν εκεί που το κόστος είναι ελεγχόμενο και το μήνυμα καθαρό.
Ο Τραμπ μπορεί να μιλά απλά, αλλά σκέφτεται ωμά: Όχι πόλεμος χωρίς λόγο, αλλά ισχύς χωρίς δισταγμό. Και σε αυτό το πλαίσιο, η Γροιλανδία δεν είναι πεδίο μάχης — το Ιράν όμως παραμένει στο στόχαστρο της Ιστορίας.

Α.Β.